Íslendingur


Íslendingur - 07.05.1947, Blaðsíða 4

Íslendingur - 07.05.1947, Blaðsíða 4
ÍSLENDINGUR Miðvikudaginn 7. maí 1947 ISLENDINGUR Ritatjóri og ábyrgðarmaSur: MAGNÚS JÓNSSON; Útgefandi: Útgáfufélag íslendings Skrifstofa Gránufélagsgötu 4. Sími 354. Auglýsingu og afgTsiðtia: Svanberg Einarsson. Póithólf llt. PRENTSMIBJA BJÖRNS JÓNSSONAR H-F Upplausn eða þegnhollusta. u^anííaSvot Eldhúsumræðurnar hafa hreinsað loftið. Ríkisstjórnin hefir hreinskiln- islega skýrt þjóðinni frá ástandi og horfum í þjóðarbúskap íslendinga og heitið á þjóðina um samstarf nm þau erfiðu viðfangsefni, sem nú bíða úrlausnar. Það er svo að verulegu leyti komið undir þegnskap hinna ýmsu stétta þjóðfélagsins, hvort hér ríkir á næstunni blómlegt atvinnulíf og velmegun eða upplausn og fjár- málaöngþveiti. Það mun nú enginn vera lengur í vafa um það, að nýsköpun atvhmu- vega þjóðarinnar og kaup hinna nýju og fullkomnu atvinnutækja er sú undirstaða, sem efnahagslegt sjálf stæði þjóðarinnar hlýtur að miklu leyti að byggjast á í framtíðinni. Með þeim tryggjum vér framleiðslu- stéttum þjóðarinnar jöfn starfsskil- yrði við hlið9tæðar stéttir annarra þjóða. Hvað þetta snertir verðum vér því fullkomlega samkeppnisfærir við aðrar þjóðir. Það er svo aftur þjóðarinnar sjálfrar að tryggja hin- um nýju framleiðslutækjum þau starfsskilyrði, að y«r getum orðið samkeppnlsfærir við aðrar þjóðir, hvað verðlag snertir. Nú er 8vo komið, «ð hinar miklu inneignir þjóðarinnar erlendis eru að mestu eyddar. Þótt þar hafi ó- nwtanlega verið farið nokkuð geyst í aakirnar, hlýtur þó öllum að hafa mátt vera það ljóst, að ekki er bæði hægt að eiga hinn erlenda gjaldeyri og kaupa fyrir hann ný framleiðslu- tæki, eins og ólafur Thors benti á í útvarpsræðu sinni. Nú verður það hlutverk hinna nýju framleiðslu- tækja að skapa nýjan gjaldeyrí. Það er því að þe»*u leyti engin ástæða til svartsýni um efnahagelega afkomu þjóðarinnar í framtíðinni — ef þjóð- in nú skilur sinn vitjunartíma. Það var vitanlegt, að margvíslegir efnahagslegir örðugleikar myndu fylgja í kjölfar styrjaldarinnar. Sam- keppni er nú að hefjast á ný um markaðina, og vér íslendingar verð- urri þar að sjálfsögðu að beygja oss fyrir sömu lögmálum og aðrar þjóðir. Vér yerðum þvi að vera við því búnir að standast þá samkeppni, Undir því er öll efnahagsleg afkoma þjóðarinnar komin. ffins vegar neyðumst vér nú til þess að horjast í augu við- þá geigvænlegu staðreynd, að framleiðslukostnaður íslenzkra afurða er orðinn svo stórkostlegur, að flestar, ej ekki allar, aðrar þjóðir Sumarið komið. OG NU er loksins blessað surnarið kom- ið, og er það orðið langþráð hér Norðan- lands eftir hina miklu snjóa. Undanfarna daga hefir verið sólskin og blíðviðri, þótt veruleg sumarhlýja sé ekki enn komin í loftið. Snjórinn er nú óðum að þiðna, og jörðin og fólkiS farið að fá a sig vorblæ. Gróðarilm er tekið að leggja upp úr jörð- inni, og ungu stúlkurnar okkar eru farnar að klæðast ljósum búningi og sumar- „drögtum". Og lóan er „komin að kveða burt snjoinn". Vorgróandinn er að byrja, og vorið hefir lífgandi áhrif á fólkið. Von- andi verður móðir náttúra gjöful við ís- lenzku þjóðina á þessu sumri. Garðarnir. AKUREYRI hefir löngum þótt sumar- fagur bær, og valda þar miklu hinir fall- egu garðar, sem víða eru við hús — þótt Listigarðurinn beri þar að sjálfsögðu af. Nú er garðvinnan að hefjast og mikils um vert, að rétt sé hlúð að hinum veikbyggða nýgræðingi, er hann fer að gægjast upp. í Reykjavík eru sérstakir garðyrkjumenn í þjónuetu bæjarins. Er það til mikiis hæg- .rtðis fyrir garðeigendur að geta leitað til M-rfróðra manna í garðrækt. Virðist full ásíæða til þess fyrir Akureyrarbæ að ráða garðyrkjumann til starfa í bænum. Ætti hann að hafa nóg verkefni, og myndu garðeigendur vafalaust fúsir fúsir til þess að greiða fyrir aðstoð hans, því að ýms garðstörf eni það sem helzt þgrf fagmann til. Ættu bæjaryfirvöldin að taka þetta til atlmgunar. Göturnar. OG NÚ er snjórinn ekki lengur til þess að hylja holurnar á götunum. Eru þær víða í svo bágbornu ástandi, að- naumasl verði lengi slegið á frest að gera eitthvað við þær. Miklu fé var á fjárhagsáæ-tlun þessa árs varið til gatnagerðar og við- gerða. Má vonandi vænta þess, að sem fyrst verði hafizt handa um umbætur á götum bæjarins. Er ekki sízt ástæða til að ráðast þegar í einhverjar framkvæmdir á þessu sviði, ef það er rétt, að enn séu hér margir atvinnulausir í bænum. Hins- vegar rná gera ráð fyrir því, að full þörf verði á meginhluta vinnuafls til fram- leiðslustarfa á sjó og landi í sumar, og ætti þann tíma að draga verulega úr gatna- gerð og annarri slíkri vinnu. Óglœsileg sjön. ÞAÐ ER víst engin hætta á því,- að neinn falli í stafi af aðdáun, er hann sér hafnarmannvirkin hér á Akureyri. Það er að minnsta kosti víst, að allt aðrar til- finningar vakna nú, er maður kemur nið- Framh. á 7. síðu. FRA LIÐNUM DÖGUM. hnfa aSslöSu til þess að bjóða vörur s'inar fyrir lœgra verð á heimsmark- aðinum. Það er því augljóst mál, að róttsék- um aðgerðum í dýrtíðarmálunum verður ekki lengur slegið á frest. Það er óumflýjanlegt að lækka fram- leiðslukostnáðinn, ef framleiðslan á ekki að stöðvast, því að til lengdar verða framleiðslutækin ekki rekin með halla. Það er tilgangslaust að blekkja sjálfan sig með því, að hægt sé að halda lengur áfram á sömu braut og leyfa dýrtíð og verðbólgu enn að magnast í þeirri barnalegu trú, að allt kunni þetta að fara vel, og aðvörunarorð ríkisstj órnarinnar séu aðeins barlómur og hrakspár. Þótt fyllsta bjartsýni sé látin ráða og gert ráð fyrir að framleiðsluvörur þjóðarinnar í ár seljist fyrir íram- leiðslukostnaðarverð, ættu það að vera jafn augljós sannindi, að dýr- tíðin er sú meinsemd, sem hlýtur að valda stöðvun atvinnuveganna innan skamms, ef ekki er að gert, og á eng- an hátt viturlegt að fresta öllum að- gerðum þar til í óefni er komið. Það virðast öll líkindi til þess, að dýrtíðin verði sú Herkúlesarþraut, sem þjóðinni reynist erfiðast að leysa, enda hafa allar tilraunir í þá átt hingað til reynzt árangurslausar, En þessi þraut verður óneitanlega prófsteinninn á getu íslendinga til þess að lifa sern sjálfstæð þjóð í landi sínu. Bresti þjóðina gæfu íil þess að sýna þá þegnlund og fórn- fýsi, sem nauðsynleg kann að verða til úrlausnar þessu vandamáli, og neyðist þjóðin af þeim sökum að leita ásjár annarra þjóða um fjár- hagslega aðstoð, er sjálfstæði þjóð- arinnar hætt. Þjóðin hefir hér vítin að varast frá hörmungartímum fyrir- slríðsáranna. Nú reynir á þroska þjóðarinnar og manndóm, því að það er ekki nóg, þótt ríkisstjórnin og stuðningsmenn hennar á þingi finni einhver ráð íil úrlausnar, ef þjóðin sjáli' er þeim andvíg. Takist hins vegar að tryggja efnahagslega afkomu atvinnuveg- anna, er vissulega bjart framundan. íslenzk alþýða á hér mest í húfi. Nýsköpun atvinnuveganna átti -fyrst og fremst að tryggja efnahagslega af- komu hennar og koma í veg fyrir aj>. vinnuleysi. Nú reyna einmitt upp- lausnaröfl kommúnista að fá samtök verkalýðsins til þess að stuðla að al- gerri þjóðfélagslegri upplausn og þannig grafa sér sína eigin gröf. Nú reyna kommúnistar að egna til póli- tískra verkfalla og skapa þannig það hrun, er þá ætíð hefir dreymt um og verið boðskapur postula þeirra.Kaup verkamanna er sízt of hátt, en það-er öllum vitanlegt, að framleiðslan þol- ir ekki hærra kaupgjald, og slöðvist liún, bla-ir ekki annað við verka- mönnum en atvinnuleysi.Ef það væru hagsmunir alþýðunnar, sem réðu gerðum kommúnistaforingjanna, ættu þeir fremur að beita sér fyrir samvinnu stéttanna um lausn dýrtíð- armálsins til þess að. tryggja þannig atvinnuöry^gi verkalýðsins. En það eru fyrst og fremst hin kommúnist- isku upplausnarsjónarmið, sem ráða gerðum kommúnistanna. 011 þjóðholl öfl verða einhuga að styðja sérhverja vrðleitni ríkisstjórn- arinnar til lækningar á þessari mein- sémd. Það er svo aftur hennar skylda að sjá um, að kvaðir verði lagðar á borgarana í réttu hlutfalli við getu þeirra. Eyðing Guðrúnarstaða Þannig hagaði Guðs mikliríka for- sjón því til, að engin manneskja tap- aði lífinu í þvílíku yfirJynjandi dauð ans fári, svo jafnvel þótt ekkert væri sjáanlegra í fyrstu.eU gjörvallar eign ir fólksins bg lífuppeldismeðul væru í skriðunni misstar og undir ofur- dyngjjj þessa grúalega jarðfalls ó- frelsanlega urðaðar, yfirgnæfði þó gleði sú alla tilhugsun ókominna nauða*, að allir ástvinir fundust þar lífs og heilir á hófi, sem þótti, eins og það var, dásamlegt merki almætt- is og gæzlufullrar tilhlutunar skapar- ans, að allir héldu því eignabezta og dyrmætasta, lífinu og limanna heil- brigði. Og — ekki einungis manneskjanna líf, heldur og velflestra, ef ekki allra lifandi skepna, sem þessu heimili íil- heyrðu, — þeirra líf geymdist ó- skaddað, mitt í þessum skriðttfalls- ins skelfingum, sem þó hótuðu öllum í fyrstu bráðum bana og óumflýjan- legasta fjörtjóni. Því búsmali, sem vanur var annars þrávallt að ganga á beit í högum þeim, sem skriðufallið ruddist yfir, hafði s|álfkrafa, áður það féll, lagt burt í aðra staði, þar érigin gangandi skepna hefði með fólnfimleika getað forðað lífi sínu undan skriðunnar hörðu rás, sízt þair, sem efstar verið hefðu og næst- ar fjallsrótunum. Undir eins og þessi stórskaðatil- barður sást frá næstu bæjum, eink- um þeim gagnvart hinum megin ár- innar standa, sem glöggvast átti íil að sjá, flykktist þangað múgur manns, þar allra hjörtu skárust mest af ótta og kvíða fyrir því, að þetta blöskrunarlega skriðufall hefði svelgt og sálgað manneskjunum. Meðal þeirra aðkomnu var presturinn séra Magnús Jónsson í Saurbæ og • Mr. Páll Jónsson á Vatnsenda, sem rétt um sama skeið og skriðan féll, reistu þar gagnvart til kaupstaðarins. Þetta húsvillta og sérhverju nema Iífinu einu, eftir öllum þá sjáanleg- liin líkindum alsnauða fólk, var flutt til næsta bæjar þar á móts við, Mel- gerðis, og veittu þau æruhjón Ólafur Björnsson og Guðríður Ólafsdóttir, því kærleiksfulla viðtöku. Fregnin um þetta stórkostlega skaðatilfelli fyllti nú allra hjörtu heitustu méðlíðunar tilfinningu, svo hver þóttist sá góðu bættur, sem nokkra aðstoð gat sýnt og í té látið þessum nauðþrengdu manneskjum og af þeim aðkomnu kepptist rétt hver um annan fram að fá nokkra af þeim í hús sín til að svala sínu af meðaumkun tendraða hjarta með nokkrum góðgerðum við þá. Náttúrlegt einkenni sannkallaðrar mannelsku er, nær hjartað brennur af meðlíðun yfir bræðra mannraun- um. Meðlíðunin vekur þreyjandi löngun til að létta undir þeirra böls byrði, og löngun sú vottar sig í við- leitnisfullum atburðum með ráð og dáð að koma þeim til aðstoðar. Allt- eins sýndu þau ráðvöndu og valin- kunnu hjón, Stefán og kona hans, í öllum þessum svo voveiflegu og stór- hættulegu atburðum, þar sem sagt er, ekkert var í fyrstu líklegra en að þau gersamlega svift myndu öllum eign- um og lífsbjargarefnum fyrir sig og sín mörgu börn, þau sýndu, segi ég, kristilega og hrósverða hugprýði, sem vottaði sig með öllu ánægða og rólega yfir þessum þeirra líkamlegu gagni svo mótföllnu forsjónarinnar ráðstöfunum, sem þau trúðu og við- urkenndu hafa mundi hulinn tilgang beztu afdrifa að lokunum. Var svo Framh. á 7. síðu. s aman og aivava. Frúin: „Manstu eftir því, Edvard, að við þessa myndastyttu beiðzt þú ávallt eftir mér þegar við vorum trú- lofuð?" Herrann: ,.Jú, ég held nú það. En sérðu ekki, að þarna stendur nú annar heimskingi og bíður." # A: „Eg heyri sagt, að þú ætlir að skilja við konuna þína." ' B: „Já, það er það eina, sem við höfum verið sammála um nú í lang- an tíma." '# Hún: „Maðurinn, sem ég giftist, verður að vera hetja." Hann: „Já, það þarf hann sannar- lega að vera." # Presturinn: „Það var skammar- legt, hvað Arni hraut hátt í kirkj- unni í dag.' Bjarni: „Víst var það skammar- legt, enda kvörtuðu margir um, að hann hefði vakið sig." Faðirinn: „Steini bangir hér á hverju kvoldi aðgerðarlaus fram á nótt. Klara, hvað segir móðir þín eiginlega um það?" Dóttirin: „Hún segir, að háttalag piltanna sé nákvæmlega það sama nú og þegar hún var ung." Hreppstjórinn: „Eg hefi heyrt, að Gunnar í Dal hafi stolið frá þér 3vartri gimbur í haust. Ætlarðu ekki að kæra hann?" Jóhann gajnli: „Jú, það hefi ég hugsað mér, en ekki fyrr en skjátan er orðin veturgömiil." . Húsfreyja (við beiiningamann): „Þér eruð víst steinblindur, vesa- lingur." Beiningamaðurinn: „Fyrirgef ið, frú. Það er bróðir minn, Sem er blindur, en ég er heyrnarlaus og mál- laus."

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.