Faxi - 01.05.2007, Síða 5

SillS
Verslunarsögu Keflavíkur má rekja allt til upphafs
16. aldar. Þegar Danir settu einokunarverslunina
a 1602 féll þá Keflavík í hendur Kaupmannahafn-
ar- Þessi dönsku áhrif i verslun í bænum héldust
svo alveg fram á 20. öld, þó svo að einokun-
arverslunin hafi um síðir liðið undir lok. Einn
þeirra dönsku kaupmanna sem stunduðu verslun
1 Keflavík var Peter Duus en hann og afkomend-
Ur hans stunduðu þar verslun frá árinu 1848 til
1920. f þessari grein verður rakin saga Duus ætt-
arinnar í grófurn dráttum.
Peter Duus og Ásta Tómasdóttir
Peter Duus kaupir verslunina í Keflavík 3. júní
1848 af Martin Smith sem hafði rekið þar verslun
Uru árabil. Peter Duus var kvæntur Ástu Tóm-
asdóttur Bech. Þau voru ung þegar þau kynntust
1 Reykjavík. Foreldrar Ástu bjuggu á Kjalarnesi,
Ásta hafði búið lengi í Kaupmannahöfn þegar þau
Peter Duus hittast. Þau giftu sig fljótlega og fóru til
Kaupmannahafnar en stoppuðu ekki lengi þar því
Peter bauðst verslunarstjórastaða í Reykjavík. Þaðan
fara þau til Skagastrandar og síðan til Eyrarbakka
Þar sem þau efnuðust vel. Þegar þau frétta að versl-
Ullln í Keflavík var til sölu hafa þau trúlega verið
fljót að grípa tækifærið, því þá var Keflavík stærsti
Verslunarstaðurinn á suð-vesturlandi. Þegar þau
kaupa verslunina eru fyrir í Keflavík tvær verslanir,
Knudtzons verslun og Verslun Sveinbörns Ólafs-
S0l1ai' (Miðverslun). Seinna kom Ziemsen, sem við
Ratmveig L. Garðarsdóttir
þekkjum sent Zientsen í Rvík. Kaupverð eignanna
var 3.700 ríkisdalir. Ef miðað er við verkamanna-
laun í þá daga og í dag, myndi eignin reiknast á
kr. 19.824.000.
Peter Duus og Ásta innleiddu ýmsar nýjungar í
Keflavík t.d létu þau gera stóran matjurtagarð við
íbúðarhús sitt og ræktuðu þar ýmsar káltegundir.
Peter Duus og Ásta eignuðust 4 börn sem hétu,
Hans Pétur, Lovísa Henrietta Florentina, Anna
Guðrún og Lúðvík Tómas Henrik.
Áfram reka þau verslunina með ntiklum rnynd-
arbrag til ársins 1868 eða í 20 ár. Þóttu þau hin
mestu sómahjón og segir Sr. Sigurður Sívertsen á
Útskálum svo um Ástu: „Hún var mikill kvenskör-
ungur. Mesta reglukona, stjórnssöm, utanhúss sem
innan.“ Urn Peter Duus sagði Sigurður: „Hann var
reglu- og atorkumaður, áreiðanlegur, stjórnsamur,
vandaður húsfaðir og tápmikill."
Hans Peter Duus og Kristjana Duus
Árið 1868 taka við versluninni sonur þeirra Hans
Peter, og tengdasonur Daníel Johnsen. Þeir ráku
verslunina saman í 6 ár en þá kaupir Hans Peter
Daníel mág sinn útúr fyrirtækinu.
Hans Peter Duus kvæntist Kristjönu Sveinbjarn-
ardóttur. Hún var dóttir Sveinbjarnar Ólafssonar
sem var kaupmaður í Keflavík þegar Peter og Ásta
korna hér fyrst. 15 ára aldursmunur var á Kristjönu
og Hans Peter. Þegar þau taka við versluninni þá er
Kristjana 24 ára en Hans Peter 39 ára.
Kristjana var rnikil kjarnorkukona. Jón biskup
Helgason frændi Hans Peters sagði að hún hafi
verið „einstök mannkosta- og merkiskona" hann
segir um frænda sinn Hans Peter að hann hafi ver-
ið „einstakt valmenni sem öllum var hlýtt til sem
FAXI 5