Eining - 01.10.1949, Page 4

4
E I N I N G
4
KEFLAVÍK
EFTIR
J□ N TOMASSDN,
Það var 22. marz s. 1. sem forseti
íslands undirritaSi og staðfesti lög um
bæjarréttindi fyrir Keflavík, sem gengu
í gildi 1. apríl s. 1., og var með því stigið
merkilegt og örlagaríkt spor í þróunar-
sögu Keflavíkur.
Ókomin ár munu bera það í skauti
sér, hver ávinningur það er byggð vorri,
að ná þessu takmarki, — en sérhvert
kauptún, sjávar- eða sveitaþorp hlýtur
að hafa kaupstaðarréttindi að takmarki.
Það má vel líkja hverju slíku sam-
félagi við manninn, a. m. k. þroskaskeið
hans. I uppvextinum er hann undir
ábyrgð og íhugun fullorðinna aðila, en
á þroskaárunum fær hann stöðugt frjáls-
ari hendur — með fermingunni, sjálf-
ræði og fjárræði. Sumir eru bráðþroska
og því gjörfulegir, þegar þeir hljóta þessi
réttindi, aðrir hljóta þau með naumind-
um, og enn aðrir geta ekki hlotið þau,
— þeir hafa doðnað og dregist upp á
Ieiðinni að markinu. Baráttan stendur
því um það, að undirbúa sig sem bezt
á uppvaxtarárunum, hvort heldur um
er að ræða menn eða byggðarlög, svo
að þeir verði síðar þeim vanda vaxnir,
sem þjóðfélagið leggur þeim á herðar.
Mér finnst því ekki úr vegi að reyna
að draga upp svipmynd af Keflavík í
dag, á þeim tímamótum, sem hún öðlast
hliðstæð réttindi og skyldur við þau,
er sjálfstæði veitir mönnum.
Keflavík verður að teljast mjög bráð-
þroska byggðarlag, sem einkum hefur
vaxið ört á síðari árum. Þegar hún fékk
verzlunarstaðarréttindi árið 1836 voru
hér aðeins 128 íbúar. Og það eru ekki
nema 12—15 ár síðan að hér voru
innan við 1000 íbúar, en nú eru þeir
hins vegar 2100.
Margt er þetta aðflutt fólk. Hingað
hefur það leitað frá annesjum og af-
dölum, búalið úr Borgarfirði og beztu
sveitum sunnan lands, sjóarar frá Siglu-
firði, Súðavík og Eyjum, svo að nokkur
dæmi séu nefnd.
Talið var í gamla daga, að aðkomu-
menn ættu ekki upp á pallborðinu hjá
heimaríkum heimamönnum, en tímarn-
ir hafa breytzt varðandi það sem annað,
og nú veit maður ekki hvor er aðgangs-
frekari, sá, sem kemur, eða hinn, sem
fyrir er. Og hvernig sem það nú er, þá
ganga nú allir að einu verki um að gera
byggðarlagið sitt svo vel úr garði sem
unnt er og halda uppi heiðri þess.
En það þarf geysimikið átak til þess
að halda óskeikult að settu marki, þar
STÖÐVARSTJÓRA
sem byggðin vex ört eins og hér í Kefla-
vík síðustu 10 árin. Ráðstafanir og
framkvæmdir, sem miðaðar voru við 10
—12 hundruð manna byggð, eru löngu
úreltar, en það mun vera landlægt fyrir-
brygði, að framkvæmdir séu orðnar úr-
eltar, þegar þeim er loksins lokið.
Hér hefur þó margt verið vel gert og
varanlegt.
Vatns og holræsakerfi er að mestu
fullgert, og er það miðað við allveru-
legan vöxt kaupstaðarins.
Rafmagn fáum við nú frá aflstöðinni
við Sogsfossa, og erum því á áhrifa-
svæði toppstöðvarinnar landfrægu við
Elliðaár. Við munum fagna þeim fram-
kvæmdum austur við fossana, er gera
okkur fært að nota rafmagn óhindrað
til alls, er við óskum.
Gatnakerfi bæjarins er vægast sagt
ekki gott. En hver er sá staður hér á
landi, sem býr ekki í glerhúsi varðandi
gatnagerð?
Keflavíkurhöfn, sem hefur nú verið
seld Landshöfn Keflavíkur og Njarðvík-
ur, er allgóð. Vel djúp en nokkuð þröng.
Ókyrrt getur verið þar í austanátt og
landsynningi, og er þess skemmst að
minnast, að 29. okt. s. 1. braut brimið
varnargarðinn framan á hafnargarðin-
um. Milli 20 og 30 bátar, stórir og smá-
ir, og þar með megin þorri vertíðarflot-
ans, voru í bráðum háska í örlagagreip-
um fárveðurs og hafróts. Nokkra báta
sleit upp og skemmdust sumir mikið. —
I einum bátnum var formaðurinn um
borð, er landfestar slitnuðu. Honum
tókst að koma vél bátsins í gang í tæka
tíð og bjarga bát sínum frá klettóttri
ströndinni, en það þarf karlmennsku og
djörfung til að tefla slíka skák til sigurs
gegn afspyrnu veðurofsa og stórsjó. —
Vona menn hér, að kraftur komist á
framkvæmdir Landshafnarinnar og að
hafnarskilyrði hér verði bætt mjög bráð-
lega.
Húsakostur er hér góður, mikið af
Dráttarbrautin í Kcflavík.
nýjum og nýlegum húsum. Húsabygg-
ingar hafa verið miklar en þó ekki nærri
nógu miklar til þess að fullnægja eftir-
spurninni. Einkum hafa einstaklingar
látið byggja, en byggingarfélög hafa
einnig verið að verki og er Byggingar-
félag verkamanna merkast þeirra. Það
hefur látið reisa nokkra verkamanna-
bústaði, líklega þá eigulegustu á öllu
landinu. Allmörg hús eru nú í smíðum.
— Byggingu sjúkrahúss er að verða
lokið. Rauðakrossdeild Keflavíkur hóf
þá byggingu fyrir nokkrum árum, en
hreppar Keflavíkurlæknishéraðs hafa
svo haldið byggingunni áfram og munu
starfrækja sjúkrahúsið sameiginlega.
Þá er hafin bygging barnaskóla, en
stutt komin. Gamli barnaskólin, sem
byggður var árið 1911, er nú orðinn allt
of lítill, en bjartar vonir eru nú tengdar
við væntanlegan barnaskóla, sem á að
verða stór, rúmgóður og búinn eftir
fyllstu kröfum tímans.
Aftur á móti er kirkjan, sem er álíka
gömul að árum, ennþá nógu stór, nema
e. t. v. við fermingar og á stórhátíðum.
Enda hefur hún verið afburðavegleg á
sínum tíma.
Dagheimili barna í Keflavík.
Verzlun er hér mikil og telzt mér svo
til, að 43 staðir séu hér, þar sem opin-
ber viðskipti fara fram, s. s. verzlun,
verkstæði, rakarastofur, apótek o. fl.
Kaupfélag og kaupmenn keppa um við-
skiptavinina.
Iðnaður er allmikill, og eru það eink-
um fiskafurðir, sem unnar eru, enda eru
hér 5 hraðfrystihús, 1 íshús, 1 beina-
mjöls- og síldarverksmiðja og 1 lýsis-
vinnslustöð.
Frá höfninni í Keflavík.
♦