Freyr - 01.04.1909, Blaðsíða 7

FREYfL.
55
Af því sem nú hefir verið sagt. um áveit-
ur, vona eg að mönnum skiljist, að nauðsynlegt
er að afla þekkingar í því etni hér á landi
með ionlendum athugunum og tilraunum. Yona
eg að tekist hafi með línum þessum, að skýra
að nokkru í hverju viðfangsefnið er fólgið og
gera mönnum skiljanlegt 1 hvaða átt athuganir
manna og áveitutilraunir þurfa að ganga, svo
áð vænta megi úrlausna, er veiti staðgóða þekk-
ingu á því hvernig haga skuli áveitum hér á
landi.
f>ær verkanir vatusins, sem gagnlegar eru
grasræktinni og öðrum afnotagróðri eru aðal-
lega í því fólgnar:
1. að jurtunum veitist það vatn sem þeim er
nauðsynlegt og þær stöðugt þarfnast í stað
þeirrar vætu er þær verða að láta frá
sér.
2. að vatnið leysir efnin í jarðveginum, svo að
næringarefni fyrir þær sakir hagnýtast jurt-
unum.
3. að vatnið eykur jarðhitann, með því að það
dregur úr frosthörkum og vorkuldum.
4. að í vatninu eru áburðarefni, sumpart órunn-
in sem grugg og sumpart runnin í vatninu
líkt og sykur í sykurvatni eða salt í salt-
vatni. Ennfremur eru í rennandi vatni lífg-
andi og jurtanærandi iofttegundir úr and
rúmsloftinu.
5. að vatnið skolar burtu og eyðir gróðurspill-
andi efnum í jarðveginum.
jörðina, endurnýjast það í gróðurjarðlaginu af sjálfu
sér. En verið getur að undirlagið undir gróður-
jarðlaginu sé vatnsheít eða því sem næst, eða
gróðurlagið sjált't sé þannig á sig komið, t. d. svo
leirblandið, að vatninu veiti erfitt að síga niður,
svo að í jarðveginum myndist dautt vatn. Þar
sem svo á stendur má búast við, áð bezt reynist
að hleypa vatninu af við og við og þurka sem
bezt á miili þess að vatnið liggur á, með því að
vatnið eftir atvikum endurnýist ekki á annan
hátt svo sem þörf er á.
Allar þessar verkanir vatnsins eru engu
siður gagnlegar votlendis en valllendisgróðri; en
hvor gróðurínn er eða á hvorum ber meira,
fer eftir vatnsmegninu í jarðveginum, með því
að jurtirnar þurfa og þola misjafnlega mikið
vatn eftir því hverrar tegundar þær eru. JÞví
verður að haga vatnsveitingunum eftir þeim
gróðri, sem til er ætlast, að öðrum kosti lagar
gróðurinn sig eftir vatninu.
Skaðlegt er vatnið aftur á móti aðallega
að því leyti:
1. að það getur valdið súr og kulda í jörðu.
2. að það getur leyst jurtanæringarefnin í
jarðveginum örar en góðu hófi gegnir, svo
að þau berast burtu með afrenslinu.
3. að það getur leyst eiturefni í jarðveginum og
eitrað með því fyrir gróðurinn.
Eyrstu skaðsemdina verða menn að reyna
að forðast; henni veldur dautt vatn. Hinum
tveimur síðartöldu mun naumast þurfa að sinna
að neinu; þeirra mun ekki gæta svo hér á landi að
það komi að sök.
' Aveitur geta haft svo mikla þýðingu, að
fylsta ástæða er til þess að afla sér sem beztr-
ar vitneskju um, hvernig þeim eigi að haga til
þess að þær verði sem arðsamastar, og verður
þá að koma til greina annarsvegar tilkostnað-
urinn og hinsvegar, hvað heyfallið er mikið og
hvað það er gott.
Sem stendur er því brýn þörf á að safna
sem flestum og beztum athugunum um áveitur
hér á landi, svo að sú reynzla, sem við þær
er fengin, geti leitt til ljósrar og glöggrar þekk-
ingar á því hvernig vatnið megi bezt nota til
þess að auka grasvöxtinn.
Earið vel með hestana.
Beizlið. Látið ekki beizli með isköldum
mélum upp í hestana, það er ónotalegt fyrir
þá og særir þá i munninum. Yið vitum hvern-
ig er að taka berum höndum um frosið járn.
Séu Leizlismélin f'rosin á að iáta þau hlýna áð-
ur en þau eru látin upp í hestinn.