Freyr - 01.04.1909, Síða 9

FREYR.
57
100 pd. af sanðataði, af góðu fóðri .... 27 a.
100 - - af hrossataði, af góðu fóðri. ... 24 -
Með þessu verðlagi tel eg mig þá fá
undan 1 kú við fulla gjöf á viku . . . kr. 1,40.
undan 1 á í innistöðu á víkú............— 0,10.
undan 1 hesti, sem haldið er vel við á viku. — 1,00.
Bœlisáburð undan liverri kv'iaá um nytkunartim-
ann tel eg 50 aura.
Verðlag þetta er nú, eins og eg sagði
slumpareiknÍDgur, en reynslp. min sýoir að tún-
ið getur vel staðið sig við að gefa þetta fyrir
áburðinn. Og eg held að verðið megi ekki
vera lægra í samanburði við verzlunaráburð.
Þá er að minnast lítið eitt á ýmsar áburð-
artegundir, sem komið geta til umtals bjá oss.
Er það einkum salernisáburður, fiskislor, þang
og þari, aska og verzlunaráburður.
Það má ráða af Islendingasögum að menn
bafa þá liaft salerni á bæjum, og er ekki ólíklegt
að fleiri bafi notað salernissaurindi til áburðar
en Njáll, þó að Hallgerður tæki til þess. Manna-
saurindi eru kraftmikill áburður, og þeim er
nú líka bvarvetna erlendis lialdið saman eftir
föngum og notað til áburðar. Þvagið er talið
hérumbil 5 sinnum meira virði en föstu saur-
indin. Menn bafa viljað t.elja þvag og saur-
indi fullorðins manns á ári altað 10 kr. virði
til áburðar, ef öllu væri baldið saruan. —
Salerni ætti að vera sjálfsagt bús á bverj-
um bæ, því bvað sem áburðinum líður, sem fæst
úr salerninu, sem þó er ekki svo þýðingarlítill
— þá er svo mikill breínlætisauki og þægindi
að salerninu að menn ættu ekki að setja fyrir
sig kostnaðinn við að koma því upp. Hann
er iíka varla teljandi. Salerni eru nú raunar,
sem betur fer, komin á allmarga bæi, þó binir
munu enn þá vera fleiri, sem bafa þau ekki.
En menn gjöra salernin sumstaðar of illa úr
garði. Eg befi séð salerni jafnvel á efnabeim-
ilum, svo illa úr garði gerð að hreinustu vand-
ræði voru að nota þau.
Menn bafa víða baft stórar skólpþrór —-
forir — undir salernunum. í þessar skólpþrór
befir verið belt öllu skólpi úr bænum. Það
sem safnast befir f þróna befir svo verið baft
til áburðar, og sprettur vel undan því sem
vænta má. En mörgum befir þótt óþokkalegt
verk að flytja út þennan áburð. Það er nú
líka bæði betra og fyrirhafnarminna að bagnýta
salernisáburðinn með öðru móti. Best er að
bafa hús fyrir alla ösku, og færa þangað sal-
ernissaurindin daglega, og blanda þeim saman
við öskuna. Ollu skólpi í bænum, sem nýti-
legt. er til áburðar, má svo hella jafnóðura í
þetta bús, og ef askan befir ekki við að þerra
alt upp, má bæta raold við. ÖskuhÚ3Íð eða
sorphúsið, er svo tæmt á bverju vori, og á
bezt við að bafa þenna áburð í flög. Afþess-
um áburði er eugin ódaun ef alt befir þerrast
upp, og er ekki óþokkalegra að fara með hann
en bvern annan áburð.
Fiskislor eða fiskiúrgangur, svo sem hrygg-
ir, hausar, slóg og grútur er vandlega birtí öðrum
löndum, og gjörður úr því áburður ýraist í verk-
smiðjum eða bændur bagnyta það til áburð-
ar. Þegar eg var á Skotlandi, fyrir rúmum 40 ár-
um, notuðu bændur þar afarmikið af sildarslógi
til áburðar. Eluttu þeir slógið margar mílur
upp í sveit frá verplássunum og blönduðu það
með miklu af móniold. Varð úr þvihinnbezti
áburður, sem dreift var svo yfir graslendi á
baustin. Hér á landi væri víða bægt að fá af-
armikið af ýmsum fiskiúrgangi í verplássunum
og hafa til áburðar, auk þess sem nota má til
skepnufóðurs. Að vísu nota menn sumstaðar
nokknð af þessu, en engu ættu meDn að kasta.
Ef fiskislógið er iagt í haug í lögum saman-
við mold og látið rotna þar ura tíma, og öllu
síðan blandað vandiega saman, tvisvar sinnum
á sumri, þá fæst binn kostabezti áburður. í
kringum sura verpláss mundi mega rækta mik-
ið land með þessum áburði ef bann væri vel