Freyr - 01.10.1911, Side 5

I
FREYR.
115
mndanskildu þyí, að þeim er oft komið á ein-
^livern skóla, amtsskóla, hússtjóruarskóla eða
búnaðarskóla, einn eða tvo vetur. Unglingsár-
in eru einatt vandamest, hæði fyrir foreldrana
og hörnin. Unglingarnir vilja nú fara að ráða
fyrir sér og verða vanstiltari en áður, meðal
annars vegna þess, að þeim finst ekki nægilegt
tillit vera tekið til sín og lítið vera gert úr
vinnu sinni; foreldrarnir gæta ekki nægilega
að því að þetta eru ekki lengur börn, heldur
stálpaðir unglingar, er verður að umgangast
eins og fullorðna. Bændurnir eru venjulega
ekki betur settir en svo, að þeir þarfnast að-
stoðar þessara stálpuðu unglinga, einkanlega
ef þeir ætla þeim að komast á einhvern skóla.
Þetta virðist vera gamall vani, en foreldrunum
yfirsést í því, að þeir gjalda unglingunum venju-
lega ekkert kaup, veldur það óánægju og kemur
hún fram í litlum og lélegum vinnubrögðum, og á
þessum árum er unglingslundin viðkvæmari en
á. öðrum tíma æfinnar. JÞað er einmitt nú á
þessum tímamótum, milli æskuáranna og full-
■orðinsáranna, að 'leggja á grundvöllinn undir
starfslöngun og dugnað. Það er eðlilegt og
mannlegt að sá vinni lítið, sem lítið fær kaup-
ið, en aftur á móti mun unglingur sá sem fær gott
kaup hafa þá sómatilfinningu, að kappkosta að
vinna vel fyrir kaupi sínu. Það er þessvegna mis-
ráðið af foreldrunum að gjalda ekki unglingun-
um kaup, því peningum þurfa þeir samt sem
áður á að halda til ýmislegs, bæði til klæðn-
aðar og menntunar o. s. frv. Gjaldið ungling-
unum vinnulaun, það liefir í för með sér:
1. Meiri starfslöngun.
2. Meira vinnuþrek.
3. Meiri nákvæmni og athygli.
4. Meiri þekking á því að fara með peninga.
5. Meiri ánægju á heimilinu.
6. Meiri föðurlandsást.
'7. Minni útflutning.
Það jafnast engin vinna á við þau vinnu-
brögð, sem hér hafa verið nefnd, i því, að
koma því til leiðar, að sá vitnisburður útlend-
inga, hversu oss sé áfátt í nýtni og sparsemi,
eigi ekki lengur heima um oss. Aukning þess-
ara smá-atvinnugreina mun koma því til leiðar,
að vér verðum duglegri og betri borgarar í
þjóðfélaginu.
Eg las þenna fyrirlestur í norska búnaðar-
tímaritinu „For' smaabruk og egne hjem“ og
fanst mér, að þótt hann eigi við Noreg, þá
gæti hann lika haft sína þýðingu fyrir íslend-
inga, þessvegna tók eg mig til og þýddi hann.
Einar B.elgason.
Heyvinnuvélar og notkun þeirra.
Eftir Jón Briem á Oddgeirshólum.
Vegna þess að vér Islendingar erum, í
samanburði við nágrannaþjóðir vorar, æði skamt
á veg komnir með að nota hestkraft vorn til
hjálpar mannshöndinni, tel eg mér og öðrum, er
reynslu hafa at vélum og notkun þeirra, skylt
að láta álit vort í ljósi öðrum til leiðbeiningar.
Eg vil fyrst og fremst áminna menn um
að venja dráttarhestana vel, og tel eg það eitt
af höfuðatriðum vélanotkunarinnar, því án þess
geta vélarnau ekki komið að fullum notum.
Segjum t. d., að þá er slegið er með vél
kemur það oft fyrir, að þá er hestarnir hafa
ekki lært að hlýða, að annaðhvort tekur ljárinn
ekki eins mikið og hann annars gæti, eða að
manir verða á milli ljáfaranna. Hvorttveggja
er jafn skaðlegt og munar afar miklu á vinnu
á móti því að ljárinn taki alt af eins breitt far
og lengd hans leyfir, án þess að skilja eftir á
milli ljáfaranna. Svo er einnig við alla aðra
vélanotkun nauðsynlegt að hestarnir séu vel
vandir. JÞá er nota skal vélar, þarf undir öll-