Freyr - 01.09.1990, Blaðsíða 13

Hólmgeir Björnsson,
Rannsóknastofnun landbúnaðarins
Landbúnaður við breytt veðurfar
Frá námsstefnu um gróðurhúsaáhrif og veðurfarsbreytingar af
mannavöldum, 17.jan. 1990.
Pað er kunnara en frá þurfi að segja, að hinn grœni gróður er undirstaða alls lífs á
jörðinni. Sólarljósið ersá orkugjafi, sem eröllum öðrum mikilvœgari. Einn mikilvœgasti
þáttur þeirrar þróunar, sem hefur orðið á undanförnum áratugum, er aukin virkjun
sólarorkunnar til framleiðslu matvœla og hráefnis til iðnaðar. Pessi virkjun hefur náðst
með aukinni þekkingu, tcekni og framförum í rœktun.
Hólmgeir Björnsson.
Það, sem þarf til að virkja sólar-
ljósið, er
* jarðvegur og næring,
* vatn,
* nytjagróður, sem er aðlagað-
ur loftslagi og jarðvegi,
* ræktunarþekking og -tækni.
Alvarlegastar þeirra afleiðinga,
sem meiriháttar loftslagsbreyting-
ar geta valdið, eru að skilyrði til
ræktunar í sumum helstu landbún-
aðarhéruðum heimsins raskist
verulega. Einkum óttast menn
uppskerubrest vegna þurrka, en
einnig getur þurft að breyta ræktun
verulega vegna þess að sá gróður,
17. SEPTEMBER 1990
sem nú er ræktaður, verður ekki
lengur aðlagaður ræktunarskilyrð-
um. Ef skilyrði til ræktunarversna,
kemur það strax í ljós, það verður
uppskerubrestur. Oðru máli gegn-
ir, ef skilyrði batna, þá getur liðið
nokkur tími, áður en menn hafa
lag á að færa sér það í nyt.
Heyfengur, þe. hkg/ha
80 -|
60-
40-
Hér á við sem oftar að aukin
þekking og viðbúnaður ætti að
geta stuðlað að réttum viðbrögð-
um, þegar breytinganna verður
vart. Því var það, að Alþjóða-
kerfisfræðistofnunin í Austurríki
(IIASA) gekkst fyrir verkefni til
að meta áhrif loftslagsbreytinga á
■ /
■. ■ ______-
■.
i *. ■
20-
■ Lel&rétt uppekera
--- Reiknufi uppekera
0 i------------1------------1------------1------------1-----------1
0 1 2 3 4 6
Hiti, °C, september - júní
1. mynd. Samband grassprettu og hita í langtímatilraunum tilraunastöðvanna
1951-1983. Pegar tekið hefur verið tillit til þess, að tilraunirnar voru slegnar á
misjöfnum tíma og ýmist einslegnar eða tvíslegnar, fæst að hver gráða (sept. -
júní) auki uppskeru um 735 kg þurrefnis á hektara. (Hólmgeir Björnsson og
Áslaug Helgadóttir 1988).
Freyr 621
Grasspretta og hiti