Unga Ísland - 01.10.1927, Side 2

74
UNGA ÍSLAND
7000 mílur í bíl.
Erindi eftir Steingr. Arason
varpað út í Réykjavík í okt.
Jeg' hei'i verið beðinn að segja eitt-
hvað af ferðum mínum í kvöld. Auk
ferðalags með eimskipum og járnbraut-
arlestum, fór jeg nái. 7000 mílur í bíl.
Jeg fór hægt yfir og kyntist mörgu
fólki, en það er í frásögu færandi, að
á þessari 7000 mílna ferð heyrði jeg
aldrei ljótt eða óvingjarnlegt orð talað.
Margt er mjer minnisstætt úr ferðinni,
svo sem náttúrufegurð á Kyrrahafs-
strönd og í Klettafjöllunum og víðar,
svo og ástúðlegar viðtökur landa
minna á fjölmörgum stöðum, en einna
minnisstæðastur alls er mjer æskulýð-
urinn, unglingarnir, sem jeg kyntist,
þar fóru svo víða saman báðar merk-
ingarnar í orðinu drengur, sem þýðir
bæði mjög ungur maður og mjög góð-
ur maður. T. d. kom jeg eitt sinn í
stórborg, þar sem jeg þekti engan. Jeg
vissi um ýmislegt merkilegt, sem þar
var að sjá. Jeg nam staðar og leit eft-
ir stað, þar sem jeg gæti skilið bílinn
eftir, en óslitin röð bíla var meðfram
gangstjettunum báðum megin svo langt
sem sjeð varð. Jeg sá hvar drengur
kom rakleitt til mín og spurði mig
hvers jeg þarfnaðist. Jeg sagði honum
það. Hann sagðist vita af góðum stað
þar nálæg't, og fylgdi hann mjer þang-
áð. Eftir þetta fylgdi hann mjer á alla
þá staði, sem jeg vildi sjá. Þegar jeg
ætlaði að borga honum fyrir ómakið,
þá sagðist hann hvorki vilja peninga
nje mega taka þá, hann væri skáti.
Þetta atvik og mörg fleiri gáfu mjer
skýringu á því, hvers vegna jeg mætti
svo mikilli alúð og prúðmensku meðal
æskulýðsins, og skýringin var þessi:
Þeir eiga svo mikið af ágætum fjelags-
skap bæði í borgum og sveitum. T. d.
var jeg kunnugur í alþýðuskóla í Los
Angeles, kom þar nokkrum sinnum og
átti þar íslenska kunningja. Jeg fór
um allan skólann, sagði oft frá íslandi
og sýndi þaðan myndir. Það, sem setti
svip sinn á alt skólalífið, var vinar-
hugur, milli allra. Hver, sem tekinn var
tali, hafði sögur að segja af því, hve
gott væri að vera í skólanum, hve mik-
ið hann hafði fram yfir aðra skóla, og
hve mikið væri gert fyrir nemendurna.
Ivennarar og skólastjóri sögðu, að allur
agi væri óþarfur. Einu sinni um vet-
urinn snemma hafði verið skrifað með
blýant á hvítan vegg. Skólastjóri kvaðst
hafa kallað nemendurna inn i sam-
komusal skólans og spurt þá ráða.
Þeir komu með fjölmargar uppástung-
ur, en aldrei þurfti að nota neina
þeirra, því að þetta eða þvílíkt kom
aldrei fyrir aftur. Jeg spurði skóla-
stjóra, hvernig hann hefði farið að
koma á þessum góða anda i skólanum.
Hann sagði, að nemendurnir hefðu nóg
af áhugaríkum störfum við sitt hæfi.
Það voru sem sje um 60 fjelög eða
„klúbbar“ í skólanum. Þar var gefið
út blað á hverjum degi, og unnu nem-
endurnir alt að því. Skrifuðu alt í það
sjálfir, prentuðu það, bjuggu til mynda-
mót, brutu það og seldu. Jeg var stadd-
ur i skólanum á Sankti Patreksdag.
Þann dag prentuðu þeir blaðið með
grænum lit í stað prentsvertu. Þannig
vildu þeir tákna að dagurinn væri helg-
aður höfuðdýrlingi írlands, „eyjarinn-
ar grænu“.
í þessum skóla var það ekki skylda,
að vera í neinu þessara 1‘jelaga, en hver
nemandi var a. m. k. í einu. Landar