Bændablaðið - 07.07.2011, Qupperneq 10

Bændablaðið | fimmtudagur 7. júlí 201110
Fréttir
S: 567-8888
WM-NANO

Smíðum glugga, hurðir og opnanleg fög í
þeim stærðum og gerðum sem henta þér.

Helgi Sveinbjörnsson í Dýragarðinum Slakka í Laugarási hefur staðið vaktina í 18 ár:
„Einstaklega gaman hvað fólk er viljugt að koma“
„Það eru 18 ár síðan ég byrjaði
á þessu en upphaflega var þetta
garðyrkjustöð,“ segir Helgi
Sveinbjörnsson eigandi dýra-
garðsins Slakka í Laugarási í
Biskupstungum. „Við úreltum
gróðurhúsin á sínum tíma og
fórum út í að breyta þeim í dýra-
og skemmtigarð.“
Í dag er Slakki mikið sóttur af fjöl-
skyldum sem leið eiga um Suðurland
og þá ekki síst af þúsundum sumar-
húsagesta sem þykir þægilegt að geta
nýtt þessa afþreyingu sem bæði er
fyrir börn og fullorðna. Fyrir utan
fjölmörg forvitnileg og framandi dýr,
þá er þarna boðið upp á veitingar
og mínígolf undir þaki, sem nýtur
mikilla vinsælda. Það skiptir því
ekki máli hvort það er sól á lofti eða
nokkrir dropar að falla af himnum
ofan, Slakki klikkar ekki.
Helgi segir að reksturinn hafi
gengið upp og ofan en þessu fylgi
eðlilega mikil vinna.
„Það er bara einstaklega gaman
hvað fólk er viljugt að koma og njóta
þess sem hér er upp á að bjóða, það
gefur þessu gildi. Það er sérlega
gaman að fá krakkana hingað, hér
geta þau valsað um frjáls. Í mínígolf-
inu geta líka allir verið með, allt frá
smábörnum og upp í afa og ömmur.
Þá njótum við þess að vera staðsett
hér á miðju ferðaþjónustusvæði
Suðurlands.
Ekki minnkar gildi staðsetningar-
innar við nýju brúna yfir Hvítá sem
skapar hringleið hér fyrir ofan og yfir
á Flúðir. Svo ég tali nú ekki um þá
byltingu sem yrði með brú frá Árnesi
og yfir Þjórsá ef þar yrði ráðist í
virkjun. Þá er öll Rangárvallasýslan
komin á kortið hjá okkur líka. Í
dag eru um 90 kílómetrar héðan í
Galtalæk en það mun styttast niður
í um 30 kílómetra eða svo með til-
komu brúar úr Árnesi og yfir.
Vegtengingar eins og þessar gefa
gríðarlega mikið af sér fyrir ferða-
þjónustu og mannlíf. Auðvitað fylgir
svona framkvæmdum eitthvert rask.
Er það samt ekki svo að ef fólk vill
komast af þá þarf eitthvað að gera.
Við eigum auðvitað að nýta þá kosti
sem landið hefur upp á að bjóða, þar
með að virkja vatnsaflið og jarðhit-
ann. Það vantar fleiri störf.“
Helgi segir að í svona rekstri
þyrfti að ná meiri nýtingu á mann-
virkjunum, einkum á haustin. Í vor
var Slakki opnaður um páskana og
er opið meðan aðal ferðamanna-
tímabilið stendur yfir. Á haustin og
yfir veturinn hefur Helgi síðan leigt
mönnum aðstöðuna fyrir tilfallandi
uppákomur og skemmtanir. / HKr.
Helgi Sveinbjörnsson. Myndir / HKr.
Styrkir til aðlögunar að lífrænum landbúnaði:
Átta bændur sóttu um
Tveggja ára aðlögunartími tekur nú við undir eftirliti Vottunarstofunnar Túns
Þann 1.júlí s.l. rann út umsóknar-
frestur um styrki til aðlögunar að
lífrænum búskap, en þeir voru
auglýstir frá marslokum s.l.
Þetta er í fyrsta sinn sem slíkir
alhliða styrkir verða veittir, en
verklagsreglur um þá voru gerðar
samkvæmt samkomulagi á milli
Bændasamtaka Íslands og sjáv-
arútvegs- og landbúnaðarráðu-
neytisins. Bændasamtök Íslands
annast alla umsýslu í tengslum
við styrkveitingarnar en fjár-
munirnir, sem eru að þessu sinni
nokkuð á annan tug milljóna,
koma úr ríkissjóði.
Að sögn Ólafs R. Dýrmunds-
sonar, lands ráðunautar Bænda-
samtaka Íslands í lífrænum búskap,
sóttu átta bændur um styrkina, en
allir eru þeir á vestan- og norðan-
verðu landinu. Aðallega er um að
ræða sauðfjárbændur en í þessum
hópi eru einnig bændur með geitur,
hross, grænmeti og ávexti. Þá fylgir
þessu ferli lífræn vottun engja, túna
og haglendis á viðkomandi jörðum.
Segir Ólafur að sumir umsækjend-
anna hafi sótt námskeið í lífrænum
búskap en öðrum verði gefinn
kostur á að sækja slík námskeið,
enda sé það meðal skilyrða fyrir
styrkveitingunni.
Aðlögunaráætlanir til tveggja ára
Vottunarstofan Tún vinnur nú
að gerð aðlögunaráætlana fyrir
umsækjendurna og þar er Gunnar
Gunnarsson framkvæmdastjóri.
„Lífræn aðlögun hefst með ítarlegri
úttekt á búskapnum, gerð aðlögun-
aráætlunar og skrásetningu lands
og bústofns sem sett eru í aðlögun.
Eftirlit fer síðan árlega fram – og
oftar ef þörf krefur. Komi fram frá-
vik frá reglum þarf að bæta úr þeim
innan tilskilins frests. En hér á landi
er unnið í öllum aðalatriðum eftir
sömu reglum og gilda annars staðar
í Evrópu. Þeir sem eru að hefja
aðlögun í sumar gætu hugsanlega
komið með vottaðar afurðir sínar á
markað innan tveggja til þriggja ára
ef allt gengur vel,“ segir Gunnar.
Hann segir að þrátt fyrir að áhrifa
fjármálakreppunnar gæti um allt
hagkerfið – og ekki síður í land-
búnaði en öðrum greinum – virðist
kreppan ekki hafa dregið úr mönn-
um kjark til að bæta framleiðslu
sína með umhverfisvænni aðferð-
um. „Fyrirspurnum um lífræna
framleiðslu hefur heldur fjölgað á
síðustu árum. Tún hefur, í samvinnu
við Landbúnaðarháskólann og
landsráðunaut Bændasamtakanna,
sinnt fræðslu á þessu sviði og haldið
nokkur námskeið, m.a. um lífræna
aðlögun sauðfjárræktar.“
Lífræn aðlögun tekur þó alltaf
að minnsta kosti tvö ár og stund-
um eitthvað lengur. „Hætta þarf
notkun tilbúins áburðar á tún og
haglendi og eiturefna í garðyrkju.
Þá þarf að gæta vel að meðferð og
nýtingu búfjáráburðar og lífræns
úrgangs. Oft þarf að bæta húsakost
og aðstæður búfjár, t.d. með því
að auka rými, skapa aðstæður til
daglegrar útivistar og gæta vel að
því að nægur undirburður sé fyrir
hendi. Þar sem ræktað er korn og
matjurtir þarf að koma á sáðskiptum
þannig að ekki sé verið að rækta
sömu nytjaplöntur mörg ár í röð á
sömu spildunum. Í sumum tilvikum
þurfa bændur að bæta skráningu
landnýtingar og búfjárhalds, en
skýrsluhald fer þó almennt batn-
andi,“ segir Gunnar.
Hugarfarið skipir gríðarlega
miklu mál
„Aðstæður bænda sem taka upp
lífræna aðlögun eru á ýmsa lund,
sumir eru þegar hættir að nota
kjarnfóður og tilbúinn áburð ein-
faldlega vegna kostnaðar og aðrir
hafa afnot af nægum túnum, en
hvort tveggja flýtir fyrir og dregur
úr áhættu við að hefja vottaða fram-
leiðslu. Aðgangur að nægum áburði
af lífrænum uppruna er sömuleiðis
mikilvæg forsenda, en getur reynst
sérhæfðum garðyrkjustöðvum erf-
itt og kostnaðarsamur. Þá skiptir
hugarfarið gríðarlega miklu máli.
Sumum virðist veitast mun léttara
en öðrum að rekja sig í gegnum líf-
ræna aðlögun þótt aðstæður þeirra
séu hvorki betri né verri en annarra.
Þeir sem kynna sér málið af kost-
gæfni í upphafi, sækja námskeið og
ræða við reynda menn á þessu sviði
– og þeir sem sjá sóknarfærin sem
felast í vottuðum lífrænum land-
búnaði – standa betur að vígi.“
Tún er með fleiri járn í eldinum
af þessu tagi og hefur nýverið
hrundið af stað þróunarverk-
efni í Dalvíkurbyggð í samstarfi
við Vaxtarsamning Eyjafjarðar,
Umhverfisráðgjöf Íslands og
heimamenn – og taka þrír bændur
þátt í því. Gunnar segir tilkomu
aðlögunarstuðnings frá hinu opin-
bera án vafa munu bæta aðstæður
bænda til að ljúka lífrænni aðlögun
og flýta því að þeir komi afurðum
á markað. /smh