Morgunblaðið - 29.05.2014, Blaðsíða 16

16 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 29. MAÍ 2014FRÉTTIR
Hætta er á að neikvæð víxlverkun
lágrar verðbólgu og hægs útlána-
vaxtar kæfi veikburða efnahagsbata
evrusvæðisins að sögn Mario
Draghi, seðlabankastjóra Evrópu.
Ummælin benda til þess að
Evrópski seðlabankinn (ECB) muni
grípa til frekari vaxtalækkana auk
úrræða til að greiða fyrir aðgengi
að lánsfé eftir fund sinn á fimmtu-
dag í næstu viku.
Draghi var staddur í Portúgal á
mánudag. Þar lét hann þau orð
falla að skortur á aðgengi að lánsfé
„væri að ýta undir verðhjöðnun og
hamla vexti í verst stöddu evruríkj-
unum“. Seðlabankastjórinn tók sér-
staklega fram að skortur á aðgengi
smárra fyrirtækja að lánsfé væri
verulegur í verst stöddu evruríkj-
unum.
Viðbúið er að ECB lækki vexti á
fundi sínum í Frankfurt í næstu
viku. Ummæli Draghi benda til að
bankinn muni ekki láta þar við
sitja, heldur kynna aðgerðir sem er
ætlað að liðka fyrir aðgengi smárra
fyrirtækja að lánsfé á mörkuðum.
Draghi gaf einnig til kynna að
bein skuldabréfakaup bankans á
markaði – magnbundin íhlutun (e.
quantitative easing) eins og það er
kallað – kæmu enn til greina. Hins
vegar þyrftu efnahagshorfur að
versna enn frekar áður en gripið
yrði til þeirra.
„Ef þróunin á gengi evrunnar og
á fjármálamörkuðum leiðir til
ástæðulausrar fjármagnsþurrðar
kallar það á að hefðbundnum stýri-
tækjum peningamálastefnunnar
verði beitt,“ sagði Draghi. „Ef slíkt
ástand veldur varanlegum frávikum
á verðbólgu og verðbólguvænt-
ingum frá grunnspá okkar … kallar
það á þensluhvetjandi aðgerðir og í
slíku umhverfi gætu víðtæk kaup
ECB á markaði komið til greina.“
Horfur eru á að ECB lækki
verðbólguspá sína fyrir þetta ár og
það næsta. Hins vegar eru skiptar
skoðanir meðal hagfræðinga hvort
uppfærð verðbólguspá bankans
muni einnig fela í sér lækkun fyrir
árið 2016. Verðbólga á evrusvæð-
inu mælist nú 0,7% og er því ríf-
lega helmingi lægri en markmið
bankans sem kveður á um verð-
bólgu sem er rétt undir 2%. Síð-
asta verðbólguspá bankans var birt
í mars og í henni er gert ráð fyrir
að verðbólga verði 1,5% árið 2016
en muni hækka í 1,7% undir lok
þess árs.
Draghi ítrekaði spá bankans sem
gerði ráð fyrir „að verðbólga yrði
áfram lág en myndi smám saman
nálgast verðbólgumarkmið bank-
ans“. Hann tók hins vegar fram að
bankinn „þyrfti að vera á verði“ og
væri „reiðubúinn að grípa til að-
gerða ef hætta steðjaði að“.
„Við þurfum að vera sérstaklega
meðvitaðir um hættuna á neikvæðri
víxlverkunn sem gæti myndast
vegna lágrar verðbólgu, lækkandi
verðbólguvæntinga og vaxandi tak-
markana á aðgengi að lánsfé. Þessi
hætta á sérstaklega við verst
stöddu evruríkin,“ var haft eftir
Draghi.
Sem fyrr segir er gert er ráð
fyrir að Evrópski seðlabankinn
dragi úr aðhaldi peningamálastefn-
unnar á fundi sínum í næstu viku
eftir að hafa haldið vaxtastiginu
óbreyttu undanfarið hálft ár. Vænt-
ingar um vaxtalækkun styrktust
fyrr í mánuðinum en þá var haft
eftir Draghi að ECB væri nú
reiðubúinn til að grípa til aðgerða
og stjórn bankans væri samhljóða í
óánægju sinni með hvernig verð-
bólguhorfur hafa þróast.
Gangi þetta eftir myndi Evrópski
seðlabankinn brjóta blað og verða
fyrsti stóri seðlabankinn sem færi
með vexti á einu af meginstýritækj-
um sínum niður fyrir núll og þar
með yrðu þeir neikvæðir. Spár gera
ráð fyrir að ECB lækki stýrivexti
um 10 til 15 prósentustig og lækki
á sama tíma vexti á innlán fjár-
málafyrirtækja. Innlánsvextirnir
standa nú þegar í núlli og þar af
leiðandi myndi frekari lækkun fela í
sér skatt á innstæður innlánastofn-
ana hjá ECB.
Þessar lækkanir falla undir
„hefðbundin“ úrræði seðlabanka.
En margt bendir til að ECB muni
jafnframt grípa til annarra úrræða
til að stuðla að greiðara aðgengi
smárra fyrirtækja á evrusvæðinu
að lánsfé. Ummæli seðlabankastjór-
ans hafa beint kastljósinu að tak-
mörkuðu aðgengi smárra fyr-
irtækja að fjármagni. Hald manna
er að skilvirkasta leiðin til að bæta
úr þeim vanda sé að ECB eyrna-
merki hluta af langtíma lánveit-
ingum til fjármálafyrirtækja (e.
long-term refinancing operation –
langtíma lánafyrirgreiðsla ECB til
fjármálafyrirtækja sem var upp-
haflega komið á til að stemma stigu
við lausafjárþurrð) til slíkra fyr-
irtækja.
Þá lét Draghi í veðri vaka að
ECB kunni að grípa til aðgerða
sem er ætlað að hleypa nýju lífi í
markaðinn með verðbréfa-
fjármálagerninga, sem fela í sér að
lán eru pökkuð saman í eigna-
tryggð skuldabréf. Seðlabanka-
stjórinn sagði að aukin útgáfa
slíkra skuldabréfa „gæti vegið á
móti hamlandi áhrifum tregðu á
lánamörkuðum á umskipti á
evrusvæðinu“.
Verðhjöðnun og lánsfjártregða
ógna veikburða efnahagsbata
Eftir Claire Jones
Viðbúið er að Evrópski
seðlabankinn lækki vexti í
næstu viku og yrði þar
með fyrsti stóri seðla-
bankinn sem færi með
vexti á einu af megin-
stýritækjum sínum niður
fyrir núll.
AFP
Christine Lagarde, framkvæmdastjóri Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, og Mario Draghi, seðlabankastjóri Evrópu, stinga saman nefjum á ráðstefnu bankans í
Portúgal fyrr í vikunni. Vænta má tíðinda frá fundi stjórnar Evrópska seðlabankans á fimmtudaginn í næstu viku til að bregðast við hættu á verðhjöðnun.
©The Financial Times Limited 2014. Öll réttindi áskilin. Ekki til endurdreifingar, afritunar eða endurritunar með neinum hætti. Öll ábyrgð á þýðingum er Morgunblaðsins og mun Financial Times ekki gangast við ábyrgð á þeim.
Af síðum