Morgunblaðið - 19.06.2014, Page 16

Klettagörðum 5, 104 Reykjavík | stolpi@stolpigamar.is
Gámaleiga
Er gámur lausnin fyrir þig?
Við getum líka geymt gáminn fyrir þig
568 0100
stolpiehf.is
HAFÐU
SAMBAND
Búslóðageymsla ❚ Árstíðabundinn lager ❚ Lager ❚ Sumar-/vetrarvörur
Frystigeymsla ❚ Kæligeymsla ❚ Leiga til skemmri eða lengri tíma
Viðskiptablað Morgunblaðsins Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 5691100, vidskipti@mbl.is. Útgefandi Árvakur hf.
Umsjón Sigurður Nordal fréttastjóri, sn@mbl.is. Auglýsingar Sími 5691111, augl@mbl.is. Bréfsími 5691110 Prentun Landsprent ehf.
VIÐSKIPTA
VIÐSKIPTI Á MBL.IS
Stöðvar ólögleg gjaldeyrisviðskipti
Tesla opnar öll einkaleyfi sín
Leigubílstjórar skora sjálfsmark
Róbert Melax gjaldþrota
Sparifjáreigendur glata réttindum
Mest lesið í vikunni
INNHERJI
RÉTTARRÍKIÐ ÞÓRODDUR BJARNASON
SKOÐUN
Rekstrarkostnaður slitabúa föllnu
bankanna, Kaupþings, Glitnis og
Landsbankans, er nú kominn yfir
hundrað milljarða króna. Eignir bú-
anna munu jafnframt rýrna enn
hraðar eftir að sérstakur skattur var
lagður á þau, en gert er ráð fyrir að
þessi árlegi skattur á búin nemi um
28 milljörðum króna á ári frá og með
þessu ári.
Í nýrri skoðun Viðskiptaráðs Ís-
lands segir að þannig sé ákveðinn
ávinningur fyrir kröfuhafa að kom-
ast að samkomulagi um nauðasamn-
inga, samanborið við óbreytt ástand,
og helgast það meðal annars af því
að fjárfestar krefjast hárrar ávöxt-
unar af kröfum í þrotabúin. Miðað
við tólf prósenta ávöxtunarkröfu má
gera ráð fyrir því að kröfuhafarnir
verði af 260 milljörðum króna á ári
vegna tafa á útgreiðslu eigna slita-
búanna, eftir því sem fram kemur í
skoðun Viðskiptaráðs.
Segir svigrúm vera fyrir lausn
Þar segir jafnframt að hagfelld-
asta lausnin fyrir alla aðila felist í
nauðasamningum þar sem byrði
vandans væri skipt með ásætt-
anlegum hætti á milli kröfuhafa og
þjóðarbúsins. Telur Viðskiptaráð að
svigrúm sé til staðar fyrir slíkri
lausn án þess að vegið sé að hags-
munum þeirra aðila sem eftir sitja
innan gjaldeyrishaftanna.
Viðskiptaráð segir einnig að ef
kröfuhafar koma sér ekki saman um
nauðasamninga sem falla innan um-
rædds svigrúms, þá væri æskilegra
að slitameðferð lyki með gjald-
þrotaskiptum heldur en að núver-
andi ástand varði áfram um fyr-
irsjáanlega framtíð.
Morgunblaðið/Ernir
Seðlabankinn hefur ekki fallist á undanþágubeiðnir búa föllnu bankanna.
Verða árlega af
260 milljörðum
Kristinn Ingi Jónsson
kij@mbl.is
Viðskiptaráð Íslands telur
að kröfuhafar slitabúa
föllnu bankanna verði af
um 260 milljörðum króna
á hverju ári.
Sigurður Nordal
sn@mbl.is
Niðurstaða Seðlabanka Íslandsum að samningar erlendra
tryggingafélaga við innlenda aðila
um sparnað erlendis séu ólöglegir
varpar í raun skýru ljósi á það sér-
kennilega ástand sem gjaldeyrishöft
skapa. Almennt væri það talið já-
kvætt og þjóðhagslega hagkvæmt að
almenningur legði til hliðar og spar-
aði til efri ára. Jafnframt ætti það að
vera æskilegt að innlendir aðilar,
þar með taldir einstaklingar, byggðu
upp erlendar eignir. Sér í lagi ef
þeim eignum yrði ráðstafað til fram-
færslu og neyslu hér á landi í fram-
tíðinni.
Að sjálfsögðu er málið ekki svoeinfalt, endar snýst það um
ráðstöfun takmarkaðs erlends gjald-
eyris á þeim óvissutímum sem við
búum nú við. Að sama skapi er það
grundvallaratriði að allir séu jafnir
gagnvart lögunum. Íslenskir lífeyr-
issjóðir eiga þess ekki kost að fjár-
festa lífeyrissparnað þorra lands-
manna utan landsteinanna og því
rökrétt að annar lífeyrissparnaður
sé háður sömu takmörkunum.
Þeir fjármunir sem að öðrumkosti hefðu runnið í eignasöfn-
un hjá erlendum tryggingafélögum
munu því bætast við það fjármagn
sem girt er innan íslenska hagkerf-
isins. Auk fjármuna lífeyrissjóða
sem fyrr voru nefndir, má þar nefna
fjárfestingar annarra innlendra að-
ila, krónueignir erlendra aðila og
eignir kröfuhafa slitabúa gömlu
bankanna. Þegar gjaldeyrishöftum
verður lyft ættu því allir að vera
sömu megin rásmarksins því enginn
á rétt á þjófstarti.
Sömu megin
ráslínunnar
Íslensk tunga verður sífellt ríkariaf orðum enda orðasmíð ein af
þjóðaríþróttum Íslendinga frá fornu
fari. Eitt af einkennum íslenskra
nýyrða er hversu gegnsæ þau eru,
svo sem hvað varðar fagheiti starfs-
stétta eins og lækna. Þessu er ólíkt
farið í mörgum öðrum tungumálum
þar sem notaðir eru orðstofnar úr
latínu til þess að búa til nýyrði,
óskiljanleg öðrum en læknunum
sjálfum.
Ein af þeim starfsstéttum sem
fengu nýtt heiti á nýliðnum góð-
æristíma var stétt útrásavíkinga.
Þeim sem sóttu út fyrir landstein-
ana með sín viðskipti, keyptu er-
lend fyrirtæki eða stóðu í rekstri
utan Íslands var gefið samheiti sem
sett er saman úr hugtakinu útrás
og orðinu víkingur, sem eðli máls-
ins samkvæmt er fornt í íslensku
máli.
Hverjum það var sem datt í hug
að setja þessi orð saman man vænt-
anlega enginn. Þó er líklegt að síð-
ari hluta orðsins megi rekja til
Bretlands, en þar í landi líta menn
gjarnan á Íslendinga sem afkom-
endur víkinga sem herjuðu á Bret-
landseyjar á sínum tíma. Þeim er
hins vegar ekki kunnugt um að Ís-
lendingar eru afkomendur bænda
og þeir Íslendingar sárafáir sem
álpuðust í víking með öðrum nor-
rænum mönnum. Hins vegar er lík-
ingin myndrænni en svo að sagn-
fræðin sé látin skemma hana og því
jafnan gripið til samlíkingar við
víkinga þegar Íslendingar keyptu
eitthvert aflóga fyrirtækið dýrum
dómum í útlöndum.
Eftir hrunið hefur orðið útrás-
arvíkingur orðið eitt mesta skamm-
aryrði í íslenskri tungu. Látum
vera með víkinginn, sem fáir hafa
samúð með, en verra er að útrásin
hafi fengið á sig skammarstimpil.
Því án útrásar, í þeirri merkingu að
sækja út fyrir landsteinana að
tækifærum til viðskipta, er erfitt að
sjá hvernig tryggja má góð lífskjör
til framtíðar hér á hjara veraldar.
Því ætti að vera tímabært að
leggja niður nýyrðið útrásarvík-
ingur og reisa útrásina aftur til
fyrri vegs og virðingar. Útrás er
ekki alltaf óskynsamleg eða
áhættusöm, heldur getur hún verið
tákn um vilja til að plægja nýjan
akur og skapa jákvæð samskipti við
aðrar þjóðir í formi viðskipta. En
vissulega skapa gjaldeyrishöft tak-
mörkuð tækifæri til útrásar um
þessar mundir, sem leitt hefur til
óvissu um framtíðina.
Einu sinni var talað um athafna-
skáld, enda gátu Íslendingar sér
mun fremur orð sem skáld á er-
lendri grundu en sem víkingar. Það
er líklega til vitnis um hroka góð-
ærisáranna að skáldin urðu að vík-
ingum. Er ekki ástæða til þess að
við óskum þess að við eignumst
sem flest útrásarskáldin í framtíð-
inni?
Útrásarvíkingar og skáld
Hugbúnaðarfyrirtækið Sprettur
og hönnunarstúdíóið Form5
hafa sameinast undir nafninu
Kolibri. Tuttugu manns munu
starfa hjá nýja félaginu.
Form5 og Sprettur
hafa sameinast
1
2
3
4
5