Morgunblaðið - 25.09.2014, Blaðsíða 23

MORGUNBLAÐIÐ | 23
inn frá framleiðanda og útflytj-
anda.
Til að breyta þróuninni íslensk-
um sjávarfurðum í hag segir Frið-
rik fátt annað í stöðunni en að
setja á laggirnar vel fjármagnaða
markaðsstofu þar sem unnið væri
markvisst og af festu. Þurfi þó
ekki að finna upp hjólið heldur sé
hægt að læra mikið af aðferðum
Norðmanna og Alaskamanna og fá
mikið út úr hverri krónu sem var-
ið er í markaðsstarfið.
Fiskurinn vel merktur
„Í tilviki Noregs hefur t.d. áhersl-
an verið mikið á að fá jákvæða
fjölmiðlaumfjöllun um vöruna.
Hafa ófáir stjörnukokkar mælt
sérstaklega með norskum sjáv-
arafurðum út af þessu starfi. Þess
er líka gætt, í framleiðslu, fisk-
borðum og í hillum hjá stórversl-
ununum að varan sé vandlega
merkt sem norskur fiskur. Má alls
ekki gleyma þessu síðastnefnda
stigi því neytandinn verður að
geta fundið íslenska fiskinn í búð-
inni þegar markaðsstarfið er búið
að sannfæra hann um kosti þess
að velja íslenskt. Í dag er algengt
að upprunaland íslenska fisksins
sé ekki merkt á neinn sérstakan
hátt, og hvað þá á áberandi hátt, á
þeirri vöru sem neytandinn fær í
hendurnar.“
Þessu tengt segir Friðrik að
framleiðendur og útflytjendur
sjáfarafurða þurfi ekki að óttast
að þeirra eigin vörumerki gjaldi
fyrir þátttöku í sameignlegri
markaðssetningu, þar sem ís-
lensku vörurnar fengju t.d. sam-
ræmt íslenskt upprunamerki.
„Áhyggjur af þeim toga heyrðust
þegar íslenskir garðyrkjubændur
byrjuðu að markaðssetja íslenskt
grænmeti undir einu merki. Þeir
náðu góðum árangri í að styrkja
ímynd vörunnar og auka sölu án
þess að það rýrði sérstöðu ein-
stakra framleiðenda og eða vöru-
merki þeirra.“
Friðrik segir slíkt upp-
runamerki hafa verið þróað fyrir
sjávarútveginn, Iceland Respon-
sible Fisheries-merkið, sem hann
segir handónýtt sem slíkt, „meðal
annars vegna þess að ekki kemur
fram í myndmerkinu að um upp-
runamerki fyrir íslenskar sjáv-
arafurðir sé að ræða.
Íslenskt með meðbyr
Á móti kemur að ef rétt er haldið
á spilunum sé margt sem auðveldi
markaðssetningu íslensks fisks er-
lendis. Auðvelt sé að tengja vör-
una við hreinleika landsins og já-
kvæða ímynd og fleyta
sjávarafurðunum áfram á þeim
mikla sýnileika og jákvæða umtali
sem Ísland nýtur um þessar
mundir.
En hvernig ætti þessi markaðs-
skrifstofa að starfa? Friðrik segir
aftur hyggilegast að fylgja norska
fordæminu, þar sem markaðs-
stofan, þ.e. Norska sjávaraf-
urðaráðið, er rekin með sjálf-
stæðum hætti, en heyri undir
norsk stjórnvöld.
„Þar er reksturinn fjármagn-
aður með gjaldi sem lagt er á all-
an seldan fisk. Held ég að slíkt
fyrirkomulag sé óhjákvæmilegt
því annars er hvatinn sterkur fyr-
ir framleiðslu- og útflutningsfyr-
irtæki að velja að taka ekki þátt í
kostnaðinum en njóta samt hluta
ávinningsins,“ segir hann og bætir
við að æskilegast væri að taka
þetta fjármagn af veiðigjöldum.
„Þessi markaðsstofa þyrfti að vera
sjálfstætt fyrirbrigði, en ekki
deild eða aukaverkefni hjá t.d. Ís-
landsstofu. Tryggir það að fjár-
munirnir fari örugglega í rétta
málaflokkinn, og eins að til verður
staður þar sem hægt er að byggja
upp þekkingu og færni á þessu af-
markaða sviði.“
Loks bendir Friðrik á að bæði í
Noregi og Alaska hafi greiðendur
markaðsgjaldsins lokaorðið um
það hvernig markaðsstofan starf-
ar. „Í Noregi er markaðsstarfinu
skipt niður á fimm ólíkar deildir
fyrir ólíka fisktegundahópa og
innan hverrar deildar er nefnd
skipuð fulltrúum fyrirtækjanna í
greininni, með atkvæðavægi í takt
við hlut þeirra í heildarframlögum
til markaðsstofunnar.“
ai@mbl.is
Morgunblaðið/Helgi BjarnasonMorgunblaðið/Ómar
„Í dag er algengt að upp-
runaland íslenska fisksins
sé ekki merkt á neinn sér-
stakan hátt, og hvað þá á
áberandi hátt, á þeirri vöru
sem neytandinn fær í
hendurnar.“