Fréttir - Eyjafréttir - 01.04.2010, Blaðsíða 12

12
Fréttir / Fimmtudagur I. april 2010
S
Kári Bjarnason - Ur
sagnasjóði Sagnheima - Sigurður Breiðfjörð
Skáldið er seldi
konuna fyrir hund
í Heimsljósi eftir Halldór Laxness
segir: hann fann sérhvört hjarta
og snart það fegurð og sorg.“
Skáldið er fær þvílíka einkunn var
eitt höfuðskálda Islands á 19. öld,
Sigurður Eiríksson er nefndi sig
Breiðfjörð. Örlög þessa alþýðu-
skálds er reis til hæstu metorða
meðal þjóðar sinnar og til dýpstu
niðurlægingar með óvægnasta bók-
menntadómi sögunnar er saga stór-
brolins harmleiks. Að hlula til er
sögusviðið Vestmannaeyjar og
verður sá þráður hér rakinn sérstak-
lega.
Faðirinn með eindæm-
um ölkær
Sigurður fæddist 4. mars 1798 í
Rifgirðingum, eyju í mynni
Hvammsfjarða. Sagt er að faðir
hans, Eiríkur Sigurðsson, hafi verið
með eindæmum ölkær maður og
átti Sigurður því ekki langt að
sækja þann áhuga. Eiríkur andaðist
áður en Sigurður komst til fulls
þroska. Mun andlát hans hafa borið
að með þeim dapurlega hætti að
hann ásamt öðrum háseta var að
hressa sig meðan verið var að stíma
á miðin og féll útbyrðis er hann
hugðist taka við flöskunni af félaga
sínum.
Snemma mun Sigurður hafa
hneigst að skáldskap og tekið til
við að yrkja. Skólaganga hans varð
ekki löng, en þó var honum ungum
komið fyrir tvo vetur hjá staðar-
presti, séra Gísla Ólafssyni. Segja
heimildir að mjög hafi Sigurður
öfundað meistara sinn fyrir kunn-
áttu í latínu og dönsku en mest fyrir
þann indæla ilm er jafnan lagði af
presti og heitir brennivínslykt!
Aðeins 16 ára var Sigurður sendur
utan til Kaupmannahafnar að læra
beykisiðn. Ekki lauk hann því
námi, en vann þó sínar stopulu
vinnustundir að þeirri iðn alla ævi.
Flúði til Vestmannaeyja
Fyrstu árin eftir að heim kom
dvaldi Sigurður á Isafirði og síðar í
Reykjavík við heldur bág kjör enda
þá orðinn algerlega háður Bakkusi.
Um þessi ár sín orti Sigurður síðar.
Eg er snauður, enginn auður
er í hendi minni.
Nœrri dauður, Drottins sauður
í djöfuls vesöldinni.
Skuldir tóku að hrannast upp og
skáldið sem orti Númarímur er
komið í þrot. Svo mjög svermir að
honum að hann sér þann kost væn-
stan að ráða sig í vinnu sem lengst
frá skuldunautum sínum.
Vestmannaeyjabær hafði misst
kaupstaðaréttindi sín tæpum 20
árum áður, 1807, og var aðeins ein
verslun þar starfandi, Garðsverslun,
þar sem nú er Skanssvæðið.
Sigurður réðst í vist hjá eiganda
hennar, Andreas Petræus að nafni.
Arið var 1824 og Sigurður 26 ára
að aldri. Sagt er að áður en Sig-
urður steig á skip hafi hann gengið
þarfmda sinna og kveðið svo.
Eitthvað gleðja ýta vil,
þó ekki sé eg ríkur,
þennan eftir skil eg skít
skenk til Reykjavíkur.
í vist með kaupmannshjónum var
kona að nafni Sigríður Nikulás-
dóttir. Sú var 12 árum eldri en
Sigurður og komin nær falli. Illar
tungur herma að faðirinn hafi verið
húsbóndi hennar, Petræus kaup-
maður og hafi hann fengið skáldið
til að kvænast konunni fyrir væna
brennivínstunnu og gott rúm að
hvflast í.
Sá góði bókamaður og bæjarstjóri
Jóhann Gunnar Ólafsson ber harð-
lega á móti þeirri sögn og telur
aðrar ástæður hafi hér legið að
baki. Hvað sem líður aðdraganda
kaupmálans gengu þau í hjónaband
1. maí 1826, er Sigurður hafði búið
hér tæp tvö ár. Skömmu eftir gift-
ingu festu þau kaup á húsi er síðan
var nefnt Breiðafjarðarhús eða
Beykishús. Líklega stóð það hús
við Víðisveg er síðar hét og fór
undir hraun í gosinu.
Safnaðist fé í Eyjum
Meðan Sigurður átti heimili í Vest-
mannaeyjum er að sjá að hann hafi
ENGIN MYND var gerð af Sigurði meðan hann var á lífi en eftir dauða hans teiknaði Helgi á Melum mynd af honum eftir minni. H. P. Hansen
gerði þessa stungu eftir teikningu Helga.
Sigurður Breiðfjörð.