Fréttablaðið - 09.07.2014, Síða 13

MIÐVIKUDAGUR 9. júlí 2014 | SKOÐUN | 13
Umhverfisstofnun (UST) hefur gefið út yfir-
lýsingu þess efnis að gjaldtaka við Kerið
sé ólögmæt. Sú ólöglega miðasala hefur nú
staðið yfir í eitt ár, en mun vonandi verða
stöðvuð fljótlega þar sem UST virðist loks-
ins ætla að sinna lögbundinni skyldu sinni,
sem er m.a. sú að náttúruverndarlög séu
virt og þeim sé framfylgt. Í yfirlýsingunni
kom einnig fram að gjaldtaka landeigenda
í Mývatnssveit sé án allra lagaheimilda og
þar með ólögleg, m.ö.o. þjófnaður.
Það skýtur samt skökku við að UST ætli
sér að bjóða lög brjótum við Kerið að samningaborð-
inu og bjóða þeim samning við stofnunina, sem væri
þá forsenda einhvers konar gjaldtöku á svæðinu. Eðli-
legra væri að lögbrjótarnir bæðust afsökunar á fram-
gangi sínum og væru fegnir því að sleppa við ákæru
fyrir fjársvik. Litlar líkur eru á því að þeir hafi áhuga
á samningi við stofnunina, þar sem arðgreiðslur yrðu
óheimilar í þeim samningi. Þetta snýst nefnilega um
náttúruvernd, en ekki að græða peninga.
Linkind og aumingjaskapur stjórnvalda gegn
þessum sjálftökumönnum er óskiljanlegur og mun
væntanlega engin breyting verða þar á fyrr en
Íslendingar átta sig á hversu alvarlegt mál er á
ferðinni og láta í sér heyra. Almenningur verður
að gera sér grein fyrir því hve hættulegt fordæmi
mun skapast ef svona sjálftaka verður látin óáreitt
og grundvallarréttindum okkar stofnað í hættu.
Á ég þar við rétt okkar til frjálsrar farar um eigið
land án þess að greiða óprúttnum landeigendum
gjald fyrir. Gjald, sem er ekki bara ólöglegt og án
allra lagaheimilda, heldur líka byggt á fölskum for-
sendum, þar sem upphrópanir um landspjöll eiga
sjaldnast við rök að styðjast. Sumir virðast líka lifa
í þeirri blekkingu að einungis erlendir ferðamenn
muni greiða fyrir aðgang að náttúruperlum okkar,
en það er auðvitað alrangt. Íslenskar fjölskyldur
munu greiða rétt eins og útlendingurinn, ef þessir
ræningjar fá að leika lausum hala um land allt. Hvar
mun það enda ef landeigendum verður í sjálfsvald
sett hvort þeir rukka fyrir aðgang að sínu landi, þ.e.
hvar á að draga mörkin? Ætla Íslendingar að afsala
sér þessum grundvallarrétti án þess að láta
í sér heyra? Því trúi ég ekki.
Grundvallarréttur
Lögin eru skýr og réttur okkar verður ekki afnum-
inn, jafnvel þótt ferðamálaráðherra og ríkisstjórn-
in haldi verndarvæng yfir lögbrjótunum. Þjóðin
verður að sýna stjórnvöldum að réttur þeirra til
frjálsrar farar um eigið land er ekki lögfræðilegt
vafaatriði, heldur lögbundinn grundvallarréttur
okkar. Það gerum við með því að skoða Geysi, Kerið,
Námaskarð og Leirhnjúk án þess að greiða krónu
fyrir. Þess má geta að öll uppbygging á fyrrnefndum
svæðum hefur verið kostuð af almannafé og hafa
landeigendur aldrei lagt krónu í þessi svæði, nema
kaup á posa vélum. Það er fjárfestingin og kostn-
aðurinn sem þeir tala um. Íslendingar greiða nóg í
skatta og gjöld og hefur heilmiklu opinberu fé verið
varið í ferðamannastaði, þótt ýmislegt megi vafa-
laust bæta. Þar að auki streymir fé inn í ríkiskass-
ann frá erlendum ferðamönnum og er ekkert sjálf-
sagðara en að þaðan komi peningarnir.
Hætta er á því að landeigendur muni beita lokun-
um inn á lönd sín ef þeir fá ekki að stunda sín lögbrot
í friði. Heimild landeigenda til að loka eða takmarka
umferð fólks er til staðar í náttúruverndar lögum, en
var að sjálfsögðu ekki hugsuð til þess að vera mis-
notuð á þann hátt. Ef svo fer, þá ber stjórnvöldum
að krefjast eignarnáms á viðkomandi jörðum í þágu
almannahagsmuna. Í því ljósi hlýtur líka að vera
nauðsynlegt að breyta þessu ákvæði náttúruverndar-
laga á þann hátt, að landeigandi þurfi að gera grein
fyrir sinni lokun til Umhverfisstofn unar og jafnvel
fá til þess leyfi. Að vera pirraður á göngufólki væri
til dæmis ekki gild ástæða.
Ræningjar leika lausum
hala í sveitum landsins
Nú liggur fyrir hvaða áherslur
gilda við val á næsta seðla-
bankastjóra. Valnefnd hefur
verið tilnefnd og sett til
verka. Hingað til hafa sjálf-
sagt margir staðið í þeirri
trú að seðlabankastjóri væri
fyrst og fremst að fást við
hagræn verkefni, það stendur
víst eitthvað um það í lögum
og því kannske von að ýmsir
stæðu í þeirri meiningu. Nú
er það vitaskuld þannig að
framganga Seðlabankans að undan-
förnu hefur einkum birst í túlkun
laga og lögleysu, banni við því sem
áður var leyft og lögsókn á brotlega.
Rök hljóta að standa til þess að þetta
nýja hlutskipti og hlutverk Seðlabank-
ans hafi leitt landsstjórnendur til þess
að komast að þeirri niðurstöðu að hag-
stjórnarverkefni Seðlabankans sé
orðið skör lægra sett en hæfileikinn
til svipuþunga í laganna túlkun og
framkvæmd við framfylgd hafta og
hamla sem sett hafa verið á landsins
þegna. Valið á yfirstjórnanda Seðla-
bankans eigi þess vegna að njóta for-
ystu og reynslu lögreglunnar í formi
hennar fremsta manns, lögreglustjór-
ans í Reykjavík.
Þau sem valist hafa til þess að velja
næsta seðlabankastjóra eru sem sagt
eins og lög gera ráð fyrir þrjú. For-
maðurinn er hinn löglærði lögreglu-
stjóri í Reykjavík. Hinir eru vissu-
lega líka afbragðsfólk, lögfræðingur,
reynslurík frú af búsetu í Sviss, þar
sem menn kunna vel á peninga, og svo
fyrrverandi prófessor með fínan aka-
demískan bakgrunn og nýfengna dýr-
mæta reynslu af búskap í dvalarlandi
sínu Danmörku.
Allt er þetta prýðisfólk,
en vilji menn telja hlutverk
Seðlabankans annað en laga-
stúss er rökhalli á nefnd-
arskipuninni, nema ef vera
skyldi að þetta sé allt í gríni
eða til þess að gantast við
okkur og draga okkur bless-
aða þjóðfélagsþegnana á asnaeyr unum
og draga dár að okkur, svona í stíl við
að segja okkur að borga 200 milljónir
fyrir að flytja stofnun milli landsfjórð-
unga í óþökk allra eða bíða eftir ein-
hverjum Íslandspassa árum saman,
gleyma að koma rafmagni til Akur-
eyrar en láta forsetann samtímis telja
þýðverskum trú um að við getum selt
þeim gnægð orku líklega þó minna en
1 prósent af þörf þeirra, ef að er gáð.
Það getur vel verið að fjármálaráð-
herra telji sér nauðsyn að standa sig í
skopkeppni hinna stjórnvitringanna í
hinum ýmsu stýri stöðum. Mér finnst
gaman að gríni og kannske ekki síst
þess konar sem jaðrar við hið abs-
úrda, en ég mundi geyma það í annað
en þetta.
Hér er á ferðinni að velja mann
í vandasamasta og áhrifamesta
embætti á sviði hagstjórnar á Íslandi.
Meirihluti valnefndar hefur ekki
menntun né bakgrunn í hagfræði-
legum efnum en býr yfir sérkunn-
áttu á allt öðru sviði og málefnum.
Ég er ekki viss um að svona grín sé
landi okkar hollt hvorki til innlends
né útlends brúks, þótt sumir kunni að
skella upp úr.
Allt í gríni: Seðlabanka-
stjóri eins og allt hitt
SEÐLABANKI
Kjartan Jóhanns-
son fv. ráðherra og
sendiherra
➜ Ég er ekki viss um
að svona grín sé landi
okkar hollt.
➜ Almenningur verður að gera sér
grein fyrir því hve hættulegt for-
dæmi mun skapast ef svona sjálftaka
verður látin óáreitt og grundvallar-
réttindum okkar stofnað í hættu.
NÁTTÚRUVERND
Stefán Þórsson
landfræðingur
Kringlan 4–12 103 Reykjavík www.reitir.is 575 9000
Klettagarðar 6, stórt atvinnuhúsnæði
Reitir fasteignafélag bjóða til leigu 2.819 m2 atvinnuhúsnæði fyrir umfangsmikla
starfsemi. Aðkoma að húsinu er eins og best verður á kosið, bæði fyrir gesti og
atvinnutæki. Um er að ræða rúmgóðan sal með þremur innkeyrsluhurðum, minni
sal með innkeyrsluhurð, fallegt skrifstofurými á efri hæð, eldhús, snyrtingu og
sturtuaðstöðu.
Fiskislóð 10, skrifstofuhúsnæði
Reitir bjóða til leigu vandað 585 m2 skrifstofuhúsnæði á annarri
hæð á vinsælum stað, steinsnar frá miðbænum. Rýmið skiptist í opið rými,
fundarherbergi, nokkrar lokaðar skrifstofur og rúmgóða starfsmannaaðstöðu.
Nánari upplýsingar veitir Halldór Jensson sölustjóri í 840 2100
eða halldor@reitir.is.
Reitir eru stærsta fasteignafélag lands-
ins á sviði útleigu atvinnuhúsnæðis.
Við leigjum út yfir 130 eignir af öllum
stærðum og gerðum um allt land.