Alþýðublaðið - 27.11.1919, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 27.11.1919, Blaðsíða 1
Gefið lit af Æ.lþýO«llolíknuLna.. 1919 fimtudaginn 27. nóvember 26. tölubl. Slys. Síðastliðinn mánudag stóð í Wöðunum, að holsteinagafl í húsi, sem er í smíðum hór í bænum, heffii hrunið ofan á einn stein- smiðinn og hann beðið bana af. Hann var aldraður maður, og ^un ekki hafá látið eftir sig ^Qiegð, en þetta slys beinir Ösjálf- ratt hugum manna að kjörum Verkamanna hér á landi. Þó að %s eins og þetta sóu sjaldgæf, *>á eru margvísleg slys við vinnu ^íð meðal iðnaðarmanna, sjó- manna, eyrarmanna og annara, Seto stunda líkamlega vinnu. Maður spyr ósjálfrátt, hvað verði Ulö konur og börn manna, sem ^eyja eða verða farlama af slík- ^rn slysum. Verða þau auk- sorg- afinnar við missi heimilisföðursins ^innig að standa hjálparvana eftir °ieð sveitina beint fram undan? ^æri það heppilegt og réttlátt? Hugsum okkur að öll verk Þjóð- ^rinnar eru í raun réttri sam- vinna fyrir þjóðarbúið, og hyer ^aÖur ætti að geta lifað sæmi- legu lífi af hlutdeild í arði þess. ^r það réttlátt eða líklegt til Sóðrar samvinnu í þjóðarbúskapn- Urn, að ef maður fellur frá af %si við vinnu fyrir búið, eftir ^filangt starf í þjónustu þess, þá skuli heimili hans sett út á gadd- inn? Ef þjóðfélagið réði í samein- lQgu um framkvæmdirnar og fengi hagnabinn af þjóbarbúskapnum, í*a ætti þab aubvitab líka í sam- ^iningu að. ala önn fyrir konum °8 börnum þeirra manna, sem ^kluðust eða dæju af slysförum 1 Þjónustu þess. Slgsin éru eins °9 hver önnur áhœíta við at- Vlnnurekstur, sem sá verður að er« peningalega, ' sem lœlur irQmkvœma hann. Þar sem þjóð- ^kúskapnum er nú þannig hátt- a"> að það er að jafnaði ekki J>jóðfélagið í heild sinni, heldur einstakir menn, atvinnurekend- urnir, sem ráða um framkvæmd- irnar og fá ágóðann, þá eiga þeir lika að réttu að bera áhœttuna við slgsin og greiða skaðabœtur fgrir þau. En er þessu þannig varið hér á landi? Um þetta efni eru lögfrál917. Samkvæmt þeim eru svo að segja allir sjómenn trygðir gegn slys- förum í slysatryggingarsjóði sjó- manna, en þeir eru ætíð skyldir að bera helminginn af tryggingar- kostnaðinum sjálfir. Sumir at- vinnurekendurnir eru aftur á móti styrktir úr landssjóði um hluta af tryggingarkostnaði sínum. Ein- kennilegt er einnig að lesa í lög- um þessum, hvers virði löggjaf- arnir álíta líf og heilsu sjómanna. Hæstu skaðabætur, sem greiddar verða manni, sem er alveg far- lama og ófær til allrar vinnu, eru 2000 krónur í eitt skifti fyrir öll, en deyi maðurinn, faar ekkjan að eins 1500 krónur, auk 100 króna fyrir hveit barn, líka í eitt -skifti fyrir öll. Ofan á þetta bætist, að maðurinn fær engar skaðabætur, nema vinnukraftur hans skerð- ist um að minsta kosti x/5 hluta. Háseti, sem fengi 19 krónum minna mánaðarkaup en áður af hverjum hundrað krónum, fengi engar skaðabætur. Lögin eru þess vegna átakanlega ranglát, þar sem sjómenn bœði . verða að greiða fgrir atvinnurekendurna helming af trgggingarkostnaði og fá auk þess sáralitlar skaða- bœtur. Ofurlítil viðbót við þessar skaða- bætur fæst væntanlega úr 100 þúsund króna sjóðnum, sem út- gerðarmönnum var gert ab skyldu, ab greiba alþýðu þessa bæjar fyrir atvinnumissi, er þeir seldu togar- ana til Prakklands 1917. Alþýbu- sambandið íæður yfir sjóðnum, og á að verja tekjum hans til skaðabóta handa mönnum, sem verða fyrir slysum og eru með- limir í fólögum í Reykjavík, sem eru í sambandinu. Má sama segja um þenna sjób, eins og sjómanna- trygginguna. Atvinnurekendurnir eru látnir komast hjá því, að greiða skaðabætur fyrir slys, me5 því að láta Alþýðusambandið nota sinn eiginn sjób til þess. Auk þess er sjáanlegt, að þó að allar árstekjur sjóðsins, sem mundu í sparisjóði verða 4500 krónur, væru notabar til ab bæta slysfarir, þá mundu þær hrökkva skamt tij allra nauðsynlega skaðabóta vegna Umfram þetta fæst enginn um þótt menn slasist, heldur eru þeir, sem íyrir því verða, látnir eiga sig. Sjómenn eru lágt trggðir, þó að þeir kosti sjálfir til, egrar- menn og iðnaðarmenn öldun*gis ótrggðir fgrir hverskonar slgsum, sem þeir verða fgrir i þjónustu annara. Svo rmkið er hugsað um velferð verkamanna. Erlendis, meðal allra menningar- þjóða, er þessu öðruvísi varið. Þar er viðurkent, að allir atvinnu- rekendur eigi að bera peningalega ábyrgð af slysum, sem verkamenn þeirra verba fyrir, og er þetta skobab eins og hver önnur áhætta vib atvinnureksturinn. Eru at- vinnurekendur skyldabir til þess meb lögum, og til þess að víst só ab skababæturnar fáist greidd- ar, og áhættan jafnist meðal at- vinnurekenda, er þeim skylt að tryggja verkamenn í þjónustu sinni í landslysatryggingárfélagi og bera allan kostnab af. Hver verka- mabur, sem þar verbur fyrir slysj, fær ókeypis læknishjálp, mebul, daglaun (t. d. 2/a af venjulegum daglaunum), bæklist hann um meira en 5 af hundraði af vinnu- krafti sínum, fær hann skaðabæt- ur (t.d. 150—12000 krónur), ogdeyi hann, fær ekkja hans og börn töluverða skababótaupphæb (t. d. .3000—6000 kr.) og endurgreiddan útfararkostnab hans. Stórt skref vantar til þess, ab Island megi teljast menningarland, meban þab er svo langt á eftir í tryggingarmálunum. Að kippa

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.