Fréttablaðið - 07.03.2016, Qupperneq 12

Frá degi til dags
Útgáfufélag: 365 miðlar ehf. Stjórnarformaður: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir forStjóri: Sævar Freyr Þráinsson Útgefandi og aðalritStjóri: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
aðStoðarritStjórar: Fanney Birna Jónsdóttir fanney@frettabladid.is, Hrund Þórsdóttir hrund@stod2.is, Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is. Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis
á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. ISSn 1670-3871
fréttaBlaðið Skaftahlíð 24, 105 reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is ÞróunarStjóri: Tinni Sveinsson tinni@365.is helgarBlað: Ólöf Skaftadóttir olof@frettabladid.is og Viktoría Hermannsdóttir viktoria@frettabladid.is
menning: Magnús Guðmundsson magnus@frettabladid.is ljóSmyndir: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is framleiðSluStjóri: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚtlitShönnun: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
Halldór
Magnús
Guðmundsson
magnus@frettabladid.is
Flísabúðin
Stórhöfða 21 | s: 545 5500 | flis.is
Finndu okkur
á facebook
Gæði og g
læsileiki e
ndalaust ú
rval af há
gæða flísu
m
Það getur falist hugrekki og framsýni í því að setja fram skoðanir og hugmyndir sem ganga þvert á það sem er ríkjandi hverju sinni. Hugmyndir á borð við lýðræði og mannréttindi,, svo dæmi sé tekið af hug-
myndum sem skoða heiminn og bæta samfélagið
með opnum huga. Andstaða þessara hugmynda eru
svo þær sem eru settar fram í ótta, fáfræði og með
sérhagsmuni ákveðinna hópa, eins og t.d. stakra
þjóða eða stétta, að leiðarljósi.
Ágætis dæmi um síðarnefndu hugmyndirnar
voru settar fram í vikunni af Ásmundi Friðrikssyni,
þingmanni Sjálfstæðisflokksins. Þær eru þó því
miður hvorki nýjar af nálinni né án hljómgrunns í
samfélaginu enda leggur Ásmundur áherslu á mikil-
vægi þess að við þurfum að taka umræðu um þessar
hugmyndir. Hugmyndir sem snúast um að í nafni
sérhagsmuna lokum við landamærum okkar fyrir
flóttafólki og snúum því burt á staðnum. Tökum ekki
tillit til afleiðinganna fyrir viðkomandi og segjum
okkur frá alþjóðasamningum sem miða að því að
mannkynið taki sameiginlega ábyrgð á þeim sem
eiga um sárt að binda af völdum styrjalda og ofsókna
af ýmsu tagi.
Ásmundur leggur áherslu á að hann sé óhræddur
við að taka þessa umræðu og að hana þurfi að taka.
Hún er reyndar viðlíka skynsamleg og að taka þurfi
umræðu um að leyft verði að kasta af sér vatni í heita
pottinum rétt áður en maður fer upp úr, því eðli
málsins samkvæmt munu aðrir en maður sjálfur
sitja í súpunni. Að við eigum að „þora að taka þessa
umræðu“ er því hreinn og klár þvættingur. Mann-
vænt og siðmenntað samfélag á nefnilega að vera
að taka umræðu um það hvernig það geti hjálpað
öðrum en ekki hvernig það geti komið sér hjá því.
Við þurfum hins vegar að taka umræðu um hvern-
ig við getum losað samfélagið undan áþján fordóma,
afturhalds og sérhagsmuna sem eru í alla staði skað-
leg fyrirbæri mannvænu og gæskuríku samfélagi. Þar
gæti svarið m.a. verið falið í aukinni þekkingu sem
og almennri þekkingarleit einstaklinga og samfélags.
Hver sá sem vill auka þekkingu sína og víðsýni gæti
til að mynda tekið goðið Óðin sér til fyrirmyndar,
en talsverðs misskilnings virðist gæta um eiginleika
og eðli Óðins bæði hérlendis sem, til að mynda, í
Finnlandi. Óðinn var æðstur guða í norrænni og ger-
manskri goðafræði og þekktur fyrir að sækjast sífellt
eftir meiri visku og þekkingu og vera í senn bæði
víðförull og gestrisinn, enda hvort tveggja grunnfor-
senda allrar þekkingarleitar og framþróunar.
Óðinn er þannig einnig táknmynd þess að norræn
og íslensk menning eru ekkert sjálfsprottið og engu
skylt fyrirbæri heldur afsprengi þekkingarleitar,
víðsýni og gestrisni. Þess er því að sönnu óskandi að
Ásmundur Friðriksson og aðrir sem telja mikilvægt
að taka umræðu um réttmæti þess að hjálpa sér og
sínum frekar en öðrum, hvaðan sem þeir koma, taki
sér nú Óðin til fyrirmyndar og láti þekkingarleitina
opna huga og leiða hönd til góðra verka.
Viska Óðins
Vinsælasti stjórnmálamaðurinn
Skoðanakönnun sem Stundin birti
í síðustu viku og sýnir yfirburða-
stuðning við Katrínu Jakobsdóttur
í embætti forseta vakti athygli.
Katrín er langvinsælasti stjórn-
málamaðurinn á Íslandi. Flokkur
hennar missti aftur á móti fylgi
fyrir síðustu kosningar og þrátt
fyrir vinsældir leiðtogans virðist
ekkert benda til þess að henni
takist að auka við fylgið fyrir næstu
kosningar. Hverfandi líkur eru
því á því að flokkurinn nái sömu
stöðu á næsta kjörtímabili og hann
hafði á árunum 2009-2013. Í ljósi
þessa hlýtur Katrín því að spyrja
sig hvort áframhaldandi seta á for-
mannsstóli sé heillandi. Eða hvort
réttara væri að taka slaginn um
forsetaembættið.
Styttist í svör
Þrátt fyrir að hafa ekki tjáð sig
virðist Össur Skarphéðinsson vera
löngu búinn að gera upp hug sinn
og stefna að framboði. Spurningin
er bara hver sé rétti tíminn til þess
að tilkynna framboðið þannig að
það veki sem mesta eftirtekt og
umtal. Mögulegt er að hann velji
vikuna fyrir páska, dymbilvikuna
til þess. Það er tími þar sem oft er
lítið að frétta og gefur áhugamönn-
um um samfélagsmál eitthvað til
að skrafa um í fermingarveislum
og öðrum fjölskylduboðum
sem fram fara um páskahelgina.
Áhugamenn um pólitíska framtíð
Össurar þurfa því eflaust ekki að
bíða lengi til þess að fá skýrari sýn
á hana. jonhakon@frettabladid.is
Það er virkilega ánægjulegt að verða vitni að vaxandi jöfnuði í samfélaginu. Heimilum sem þurfa fjárhags-aðstoð hefur fækkað milli áranna 2013 og 2014. Árin
þar á undan fjölgaði heimilum sem þurftu fjárhagsaðstoð
frá sveitarfélögum en milli áranna 2013 og 2014 varð við-
snúningur og heimilum sem fá fjárhagsaðstoð fækkar. Þetta
helst í hendur við þróun í átt að auknum tekjujöfnuði en
tekjur hafa ekki dreifst jafnar milli fólks hér á landi frá því
mælingar Hagstofunnar hófust árið 2004.
Hlutfall landsmanna með tekjur undir lágtekjumörkum
hefur dregist saman og aðeins einu sinni á síðustu 10 árum
hafa jafn fáir mælst undir lágtekjumörkum, samkvæmt
nýbirtum Félagsvísum velferðarráðuneytisins og Hag-
stofu Íslands 2015.Það er ávallt ánægjulegt þegar hagur
heimilanna batnar. Þessi bætta staða er afleiðing margra
samverkandi þátta en ætla má að atvinnumöguleikar og
aukin áhersla á velferð vegi þar nokkuð. Frá árinu 2013 hafa
skapast um 15.000 ný störf og mælist atvinnuleysi á Íslandi
nú það minnsta í Evrópu eða 3,6%, samkvæmt tölum Euros-
tat sem birtar voru í byrjun febrúar. Til samanburðar mælist
atvinnuleysi að meðaltali um 9% í Evrópusambandslönd-
unum. Þetta er magnaður árangur ef við lítum til þess að
árið 2010 mældist atvinnuleysi hér á landi 7,6%.
Á síðustu árum hefur ríkisstjórnin ráðist í aðgerðir með
það að leiðarljósi að auka velferð í samfélaginu og fleiri verk-
efni eru í farvatninu. Gerðar hafa verið breytingar á skatt-
kerfinu, þannig hafa skattleysismörk og persónuafsláttur
hækkað sem skilar sér í auknum ráðstöfunartekjum. Vöru-
gjöld hafa einnig verið afnumin og skattar lækkað. Nú er til
umræðu í velferðarnefnd frumvarp Eyglóar Harðardóttur,
félags- og húsnæðismálaráðherra, sem fjallar um uppbygg-
ingu félagslegra leiguíbúða fyrir efnaminni fjölskyldur.
Markmið þeirrar vinnu er að bæta húsnæðisöryggi þessa
hóps með auknu framboði á hagkvæmu leiguhúsnæði þar
sem húsnæðiskostnaður verði í samræmi við greiðslugetu
leigjenda. Auk þess er stefnt að breytingum á húsnæðisbóta-
kerfinu, á þann hátt að húsnæðisstuðningur verði aukinn og
grunnfjárhæð húsnæðisbóta og frítekjumörk hækkuð. Með
fyrrnefndum aðgerðum eykst stuðningur enn frekar við þá
sem minnstar hafa tekjurnar. Fólk sem fest hefur í fátækra-
gildru fær þá möguleika á að komast í þá stöðu að ná endum
saman í lok hvers mánaðar og leggja fyrir.
Jöfnuður eykst
Líneik Anna
Sævarsdóttir
þingmaður Fram-
sóknarflokksins
Við þurfum
hins vegar að
taka umræðu
um hvernig
við getum
losað sam­
félagið undan
áþján
fordóma,
afturhalds og
sérhagsmuna
Hlutfall
landsmanna
með tekjur
undir lág­
tekjumörkum
hefur dregist
saman og
aðeins einu
sinni á
síðustu 10
árum hafa
jafn fáir
mælst undir
lágtekju­
mörkum.
7 . m a r s 2 0 1 6 m Á N U D a G U r12 s k o ð U N ∙ F r É T T a B L a ð i ð
SKOÐUN
0
7
-0
3
-2
0
1
6

0
4
:4
4
F
B
0
5
6
s
_
P
0
5
2
K
_
N
Y
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
4
5
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
0
5
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
1
2
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
8
B
0
-4
D
C
4
1
8
B
0
-4
C
8
8
1
8
B
0
-4
B
4
C
1
8
B
0
-4
A
1
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
A

F
B
0
5
6
s
_
6
_
3
_
2
0
1
6
C
M
Y
K