Feykir


Feykir - 12.01.2000, Blaðsíða 4

Feykir - 12.01.2000, Blaðsíða 4
4FEYKIR 4/2000 „Mjög sáttur að forsjónin hafi holað mér hér niður" Segir Frímann Þorsteinsson bóndi á Syðri - Brekkum sem var sendur í Skagafjörðinn í fóstur sjö ára gamall „Ég er mjög sáttur með að forsjónin skuli hafa holað mér niður hér í Skagafírðinum. Mín kynni af Skagfirðingum eru þau að þetta er öndvegisfólk, skemmtilegt og gaman að sækja það heim. Ég á fjölda vina hér, sérstaklega góða ná- granna, því þegar maður er svona einn eins og ég, þá þarf maður oft að leita til þeirra, maður getur ekki allt einn. Hérna lenti ég hjá alveg yndælisfólki sem gerði allt fyrir mig sem það gat. Ég hef reyndar oft velt því fyrir mér af- hverju fólkið var að taka við sex ára barni, því vitaskuld var ekki nokkurt gagn af mér. Hér var fjöldi fólks í heimili fyrst þegar ég kom hingað, en svo var fólk að hverfa burtu smám saman og nú er ég einn eftir, hef búið hér einn á annan tug ára. En ég á marga kunningja og vini og hef nóg fyrir stafni", sagði Frímann Þorsteinsson bóndi á Syðri-Brekk- um í Blönduhlíð þegar bJaðamaður Feykis heimsótti hann í síðustu viku. „Það var stundum frekar þröngt í gamla bæn- um en það er orðið rúmt á mér núna", sagði Frímann þeg- ar við gengum upp stigann í tveggja hæða húsinu á Syðri- Brekkum. „Hér var gott samlyndi alltaf, tíminn fór ekkert í það að rífast og þvarga. Þetta var samhent fólk sem átti marga góða kunn- ingja og það kom kannski til af því að móðir þeirra var búin að vera ljósmóðir héma í um 50 ár og var sérstaklega farsæl í starfi. Hún þekkti t.d. ákaflega vel til í Hegranesinu, þar voru stórar fjölskyldur: í Eyhildarholti; börnin hans Gísla og Guðrúnar, Þórarinn og Ólöf á Ríp og þeirra börn, og úti í Ási líka hjá Jóni Sigurjónssyni og Lovísu. Þetta fólk hélt kunningsskap við fólk- ið hérna og eru ennþá eftir tengsl þarna á milli. Eins og vanalega í viðtölum berst talið fyrst að upprunanum, og þó Frímann hafi búið mest- alla ævina í Skagafírði, lítur hann ekki á sig sem Skagfirð- ing. Hann fæddist á Akureyri 17. október 1933 og var þar í foreldrahúsum fyrstu árin. Þau voru sjö systkinin og þeirra þekktastur er líklega Jón Þor- steinsson sem um tíma varþing- maður Alþýðuflokksins hér á Norðurlandi vestra. Foreldrar Frímanns voru Guðrún Guð- mundsdóttir úr Bolungarvík og Þorsteinn Jónsson, en Þorsteinn og systkinin sem bjuggu á Syðri-Brekkum voru bræðra- börn. Þetta voru systkini Her- manns Jónassonar fyrrum ráð- herra og hafði Frímann því eðli- lega nokkuð að þeim litríka manni að segja og þó kannski sérstaklega syni hans Stein- grími, en hann var í sveit á Syðri-Brekkum þegar Frímann kom þangað, og þó hann væri fimm árum eldri voru þeir leik- bræður í nokkur sumur. Þegar Bretinn kom „Mér eru mjög minnisstæð þessi fyrstu ár ævinnar. Á Akur- eyri bjuggum við í risíbúð á Bankastræti 88, sem var beint á móti innri hlutanum af Hótel KEA. Þægindin þar voru ekki mikil. Við vorum verkamanna- fjölskylda og ég býst við að þetta hafi verið fátækt heimili, þó engin vændræði, en þetta lagaðist allt saman þegar Breta- vinnan byrjaði. Ég sótti snemma í dýrin og sveitalífið. Það voru mjólkur- póstarnir sem vöktu áhuga minn. Þeir fóru um bæinn á far- artækjum sem hestar voru spenntir fyrir, kerrum á sumrin og sleðum eftir að snjór var kominn á veturna. Eg fékk að fara með þeim um bæinn og hlaupa inn í húsin með mjólkur- flöskurnar. Þessir menn bjuggu á býlum rétt við bæinn og ég fórog heimsótti Sigurð Stefáns- son á Höfða. Hjá Sigurði og systkinum hans voru kýr, hæn- „Það endaði með því að Björn var svo ákveðinn í meíningu sinni að þeir prófuðu þetta í bænum, hvor færi með hvorn." Skagfirðingarnir á Hólaskóla. Efri röð frá vinstri: Birgjr Hartmannsson, Guðmundur Hart- mannsson, Sigurður Haraldsson og Frímann Þorsteinsson. Fremri röð: Ragnar Guðmundsson, Guðmann Tobíasson, Olafur Gíslason og Jóhannes Steinþórsson. ur, kanínur og hestar allt undir sama þaki og innangengt frá í- búðarhúsinu. Þarna var ég einu sinni veðurtepptur yfir nótt og það var munur að þurfa ekki einu sinni að fara út til að skoða dýrin. Eitt af því sem fangaði hug- ann á þessum fyrstu árum var hernámið. Ég man alltaf eftir þeim degi þegar ég sá Bretann fyrst. Þá varég staddur í Hafnar- strætinu sem þá var eina gatan sem lá inn í bæinn, en nú er komin ný gata niður við sjóinn (Drottningarbrautin). Svo þegar ég átti eftir tvær eða þrjár hús- lengdir heim þá sáum við þessa vígalegu menn með hjálma og byssur í þessum gulbrúnu göll- um. Þá voru þeir að taka póst- húsið og símstöðina. Þeir tóku lika Bamaskólann og Mennta- skólann og settu þar verði. Svo settu þeir vörð á brygguna, pínulítið varðskýli eins og tvær líkkistur upp á endann. Á klöpp- unum við íþróttavöllinn var komið upp sandpokavígi og öðru á Tangabryggjunni, sem ekki var viðamikil bryggja á þá daga. Þar var líka stór byssa og ljóskastari svo að þeir gætu lýst yfir fjörðinn til að fylgjast með umferð báta. Þar sem kirkju- garðurinn er settu þeir upp eina fallbyssuna og svo byggðu þeir bragga þama skammt frá okkur, þar sem gömul dráttarbraut var niður við sjóinn og svolítið óbyggt svæði. Þar kynnst mað- ur Bretunum strax, því krakkar eru forvitnir. A neðstu hæðinni í húsinu okkar settu þeir upp mötuneyti fyrir yfirmenn. Þarna voru kokkar sem elduðu ofan í mann- skapinn og við gerðum okkur far um að staldra við á leiðinni framhjá og gá hvort þeir kæmu ekki fram úr eldhúsinu. Þá gáfu þeir okkur oftast súkkulaði, sem ekki var mikið á glámbekk á þessum tíma. Þeir þurftu að fá þveigna hvíta stóra borðdúka sem þeir notuðu í mötuneytinu. Mamma tók það að sér og þegar þeir komu með dúkana þá brást það aldrei að eitthvað gott var vafið inn í þá, og svo borguðu þeir auðvitað fyrir þvottinn. Það var t.d. niðursoðið kjöt, sem maður sér nú aldrei hér, ávextir, súkkulaði og ýmislegt dót. Svo þegar fram liðu stundir, fluttu þeir burtu og fóru upp fyrir Glerá, en þeir héldu samskipt- unum áfram og eftir að ég var kominn hingað vestur þvoði mamma fyrir þá. Það var alltaf eitthvað vafið inn í dúkana og þetta var náttúrlega yfirmanna- mötuneyti og þar hefur það besta verið. Níu heimagangar Ég var sendur hingað í sveit sex ára gamall og vissi náttúr- lega ekkert hvað það var að fara hingað, því hér var frændfólk mitt, pabbi og fólkið sem bjó hérna voru bræðrabörn. Pabbi þekkti fólkið eitthvað, en kannski meira af afspurn en annað. Ég var sendur hingað með rútu, þessari sígildu sem gengur héma á milli, en hún var svolítið öðru vísi þá en þær eru í dag. Þetta var þriggja tíma ferð á þessum tíma og mér var búið að hlakka þessi lifandi skelfing til að fara í svona langan bíltúr. Ég var settur út á Miklabæ hjá séra Lárusi og Guðrúnu. Það var símstöð bæði þar og á Syðri- Brekkum svo að það var sími á milli bæjanna. Svo féll ferð lík- lega daginn eftir, með mjólkur- bílnum sem kom utan úr Blönduhlíðinni héðan frá Ytri- Brekkum. Frændi minn Sigurð- ur Jónasson kom með bílnum og sá um að grípa mig með. Þá var hérna gamall bær og ég gerði að gamni mínu að telja fólkið, þá var 13 manns hérna með mér. Það var einn strákur hér, sem var leikfélagi minn og frændi minn Steingrímur Her- mannsson. Þó hann væri fimm árum eldri en ég þá áttum við ágæta samleið. Það var þríbýli hémaog margtaffólkinuernú farið yfir móðuna miklu, en eldra fólkið var allt fætt fyrir aldamót. Ég var hjá Birni ffænda mín- um Jónassyni og Sigríði systir. hans, þau bjuggu saman; hún

x

Feykir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Feykir
https://timarit.is/publication/1151

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.