Morgunblaðið - 14.11.2016, Qupperneq 27

hélt hún til Hollands og lauk þar BA-
gráðu í danssmíði árið 2008 frá
ArtEZ. Eins og fyrr var nefnt hóf
hún háskólanámið strax á síðasta ári
menntaskóla, en hún lauk stúdents-
prófi við eðlisfræðibraut Menntskól-
ans í Reykjavík. „Álagið var hrika-
lega mikið þetta ár og hlutskipti sem
ég óska engum,“ segir Katrín en neit-
ar því ekki að þetta var ekki í síðasta
skiptið sem hún hefur verið ham-
hleypa til verka. „Upp á síðkastið hef
ég reynt að hægja örlítið á og vinn
ekki jafn mikið og áður, og þegar ég
er að vinna að danssýningum reyni ég
að helga mig því og læt hagfræði-
störfin bíða á meðan. Ég reyni að
skipta á milli frekar en gera hvort
tveggja í einu.“
Fyrsta verkið 13 ára
Dansbakterían kom snemma fram
hjá Katrínu. Þegar hún var átta ára
gömul hófst ferillinn í freestyle- og
djassballetttímum hjá Dansskóla
Birnu Björns. „Ég fór út í dansinn á
fullu, keppti í freestyle-dansi í Tóna-
bæ og tók þátt í Skrekk í nokkur
skipti. Það var líka þá sem ég upp-
götvaði hvað mér finnst gaman að
semja dansverk og var fyrsta verkið
mitt flutt í Tónabæ þegar ég var 13
ára,“ segir hún og bætir við að það sé
svolítið skrítin tilhugsun að vera kom-
in með dans- og danshöfundarferil
sem spannar um tvo áratugi, ekki
orðin nema þrjátíu ára.
Kannski er Katrín dæmi um hvað
skipulagt íþrótta- og listastarf getur
gert ungu fólki gott. Það kallaði jú á
mikinn aga og vinnusemi að tvinna
saman dansinn og bóknámið. „Maður
veit samt ekki hvað er orsök og hvað
er afleiðing, og kannski eru þau börn
og unglingar sem ná að takast á við
alla þessa vinnu þau sem búa yfir ag-
anum og eljuseminni fyrir. Það er all-
tént ljóst að það að stunda fullt bók-
nám og sækja dansæfingar 25
klukkustundir í viku kallar á mikið
skipulag og forgangsröðun.“
Aldrei á Gettu betur
Vinnuálagið kallaði líka á fórnir.
„Ég fór auðvitað á nokkur böll og
stundaði félagslífið eitthvað en samt
miklu minna en ég hefði annars get-
að. Ég fór til dæmis aldrei á Gettu
betur og missti af mörgum upplif-
unum sem fylgja síðasta ári mennta-
skólans. Á móti fékk ég tækifæri til
að upplifa aðra hluti og skapa önnur
tengsl í gegnum dansnámið. Með því
að fara snemma af stað í dansnáminu
var ég líka að skapa svigrúm til að
nýta aðra valkosti seinna meir, eins
og að fara í hagfræðina.“
Katrín segir sína sögu ekki vera
einstaka og hún viti til dæmis af
nokkrum dönsurum með markaðs- og
viðskiptamenntun. Þessi tvö ólíku
svið geta stundum stutt við hvort
annað og nefnir Katrín að starf lista-
manna kalli í æ meiri mæli á að vera
t.d. glöggur á tölur og lunkinn við
markaðsstörf. „Það hefur komið sér
vel fyrir mig að kunna á excel þegar
kemur að því að sækja um styrki. Og
starf listamannsins snýst í dag mikið
um að vera allt í öllu; halda utan um
fjármálin, byggja upp sýnileika á
samfélagsmiðlum og í öðrum miðlum
og markaðssetja sjálfan sig og list
sína. Það er ekki lítið sem listamenn
geta gert, og þeir hafa hæfileika sem
nýtast víða.“
Rýnt í hreyfingarnar
Verkið sem frumsýnt verður á
föstudag hófst sem nokkurs konar
rannsókn á höfundareinkennum
þeirra danshöfunda sem mótað hafa
Katrínu í gegnum tíðina. Eins og í
öðrum listum hafa danshöfundar sín
sérkenni og má t.d. greina þau í
handa- eða höfuðhreyfingum, hrist-
ingi eða rúllum. „Verkið þróaðist út í
það að skoða eðli dansins, og eðli
hreyfingar, í leit að einhverjum
sameiginlegum kjarna,“ segir Katrín.
„Hvenær verður handahreyfing eins
danshöfundar að handahreyfingu
annars? Hvenær sérðu muninn?“
Að sögn Katrínar var fljótlega eins
og Shades of History hefði öðlast
sjálfstætt líf. „Verkið varð að ein-
hvers konar sjálfsmynd af dansinum.
Að mörgu leyti er ég að má út mín
eigin persónueinkenni. Hreyfingin er
órofin, dansarinn byrjar aldrei né
stoppar, svo að áhorfandinn hættir
jafnvel að sjá dansarann því hann
hverfur á bak við hreyfingarnar.“
Tónlistinni flett burtu
Engin tónlist fylgir dansinum. „Í
síðustu verkum mínum hef ég unnið
með mjög litla eða jafnvel enga hljóð-
mynd, en reyni í staðinn að nota hljóð
líkamans og andardráttinn sem
hljóðmyndina. Það er mikill and-
ardráttur í þessu verki og þreyta,
enda dansað allan tímann,“ segir
Katrín og bendir á hvernig tónlist
geti stundum gegnt því hlutverki að
fela þá miklu vinnu sem dansarinn
leggur á sig. „Tónlistin hefur líka
sterk tilfinningaleg áhrif og það er
áhugavert að skoða hvað gerist þegar
þessu lagi er flett í burtu. Hvernig
við upplifum líkamann og hreyf-
inguna án tónlistar. Kannski heyrast
hljóð sem okkur þykir fyndin, eða
jafnvel óþægileg.“
Að dansa án tónlistar getur verið
krefjandi. Tónlistin getur skapað
ákveðna grind til að styðjast við, eða
skýla sér á bak við ef svo ber undir.
„En það sem gerist í staðinn er að
maður getur stutt sig við hrynjand-
ina í verkinu og hljóð líkamans. Þetta
er samt vissulega krefjandi, og af-
hjúpandi, því maður getur ekki feng-
ið hjálp frá tónlistinni við að halda at-
hygli áhorfandans og alveg undir
manni sjálfum komið að skapa upplif-
unina fyrir hann.“
Upplifun „Að mörgu leyti er ég að má út mín eigin persónueinkenni. Hreyfingin er órofin, dansarinn byrjar aldrei
né stoppar, svo að áhorfandinn hættir jafnvel að sjá dansarann því hann hverfur á bak við hreyfingarnar.“
MENNING 27
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 14. NÓVEMBER 2016
Það getur verið mikill munur á
hlutskipti dansarans og danshöf-
undarins. Sá fyrrnefndi fær að láta
ljós sítt skína uppi á sviði og vera
stjarna sýningarinnar. Danshöf-
undurinn er ekki jafn sýnilegur, og
upplifir ekki sama adrenalínskotið
og sá sem þarf að vera uppi á svið-
inu. Þar með er ekki sagt að dans-
höfundurinn sleppi við sviðs-
skrekkinn.
„Þegar þú ert listamaðurinn á
sviðinu getur þú gert það að þín-
um heimi. Þú hefur stjórn á fram-
vindunni og getur notið augna-
bliksins með áhorfendunum. Að
vera höfundur og fylgjast með úti í
sal þýðir að maður er á vissan hátt
búinn að gefa verkið frá sér og
leyfa dönsurunum að taka við og
gera verkið að sínu. Þegar ég er í
þessum sporum líður mér svolítið
eins og stressaðri mömmu sem
fylgist með barninu sínu koma
fram og langar mest að þetta verði
allt afstaðið sem fyrst,“ segir
Katrín glettin.
Þrátt fyrir streituna segir Katrín
að starf danshöfundarins sé mjög
gefandi. „Það er frábært að fá að
vinna með öllum þeim sem að sýn-
ingu koma; dönsurum, hönnuðum
búninga, leikmyndar, ljóss og
hljóðs, og fá að leiða þessa list-
rænu vinnu. Sem danshöfundur
fær maður að vinna með heildar-
myndina á hátt sem dansarinn á
sviðinu fær ekki.“
Með hnút í maganum úti í sal
AUGLÝSING ÁRSINS – ★★★★ – M.G. Fbl.
MAMMA MIA! (Stóra sviðið)
Lau 12/11 kl. 20:00 115. s. Fim 24/11 kl. 20:00 121.s Lau 3/12 kl. 20:00 127.s
Sun 13/11 kl. 20:00 116.s Fös 25/11 kl. 20:00 122.s Sun 4/12 kl. 20:00 128. s
Fim 17/11 kl. 20:00 117.s Lau 26/11 kl. 20:00 123.s Fim 8/12 kl. 20:00 129. s
Fös 18/11 kl. 20:00 118.s Sun 27/11 kl. 20:00 124.s Fös 9/12 kl. 20:00 130. s
Lau 19/11 kl. 20:00 119.s Fim 1/12 kl. 20:00 125.s Lau 10/12 kl. 20:00 131. s
Sun 20/11 kl. 20:00 120.s Fös 2/12 kl. 20:00 126.s
Gleðisprengjan heldur áfram!
Blái hnötturinn (Stóra sviðið)
Lau 12/11 kl. 13:00 13.sýn Lau 26/11 kl. 13:00 16.sýn Sun 4/12 kl. 13:00 19.sýn
Sun 13/11 kl. 13:00 14.sýn Sun 27/11 kl. 13:00 17.sýn Lau 10/12 kl. 13:00 20.sýn
Sun 20/11 kl. 13:00 15.sýn Lau 3/12 kl. 13:00 18.sýn
Nýr fjölskyldusöngleikur byggður á verðlaunasögu Andra Snæs Magnasonar
Njála (Stóra sviðið)
Mið 16/11 kl. 20:00 Mið 23/11 kl. 20:00 Mið 7/12 kl. 20:00
Njáluhátíð í forsal frá kl. 18:45. Kjötsúpa og fyrirlestur. Síðustu sýningar.
Extravaganza (Nýja svið )
Sun 13/11 kl. 20:00 8. sýn Fös 18/11 kl. 20:00 9.sýn
Mið 16/11 kl. 20:00 auka. Lau 19/11 kl. 20:00 10.sýn
Nýtt verk eftir Sölku Guðmundsdóttur - síðustu sýningar
Jólaflækja (Litla svið)
Lau 26/11 kl. 13:00 Frums Lau 3/12 kl. 13:00 3. sýn Sun 11/12 kl. 13:00 6. sýn
Sun 27/11 kl. 13:00 2. sýn Sun 4/12 kl. 13:00 4. sýn
Sun 27/11 kl. 15:00 aukas. Lau 10/12 kl. 13:00 5. sýn
Bráðfyndin jólasýning fyrir börn
Brot úr hjónabandi (Litla sviðið)
Lau 12/11 kl. 20:00 5.sýn Sun 20/11 kl. 20:00 10.sýn Mið 30/11 kl. 20:00 aukas.
Sun 13/11 kl. 20:00 6.sýn Fim 24/11 kl. 20:00 aukas. Lau 3/12 kl. 20:00 14.sýn
Fim 17/11 kl. 20:00 7.sýn Fös 25/11 kl. 20:00 11.sýn Sun 4/12 kl. 20:00 aukas.
Fös 18/11 kl. 20:00 8.sýn Lau 26/11 kl. 20:00 12.sýn Þri 6/12 kl. 20:00 15.sýn
Lau 19/11 kl. 20:00 9.sýn Sun 27/11 kl. 20:00 13.sýn Mið 7/12 kl. 20:00 16. sýn
Aðeins þessar sýningar. Ósóttir miðar seldir samdægurs.
Jesús litli (Litli svið )
Fim 1/12 kl. 20:00 2. sýn Fim 8/12 kl. 20:00 4. sýn Lau 10/12 kl. 20:00 aukas.
Fös 2/12 kl. 20:00 3. sýn Fös 9/12 kl. 20:00 5. sýn Sun 11/12 kl. 20:00 6. sýn
Margverðlaunuð jólasýning
Salka Valka (Stóra svið)
Fös 30/12 kl. 20:00 Frums. Mið 18/1 kl. 20:00 5. sýn Mið 25/1 kl. 20:00 9. sýn
Fim 5/1 kl. 20:00 2. sýn Fim 19/1 kl. 20:00 6. sýn Fös 27/1 kl. 20:00 10.sýn
Fös 13/1 kl. 20:00 3. sýn Fös 20/1 kl. 20:00 7. sýn
Þri 17/1 kl. 20:00 4. sýn Þri 24/1 kl. 20:00 8. sýn
Þegar öllu er á botninn hvolft þá er lífið þó umfram allt saltfiskur...
Da Da Dans (Nýja svið )
Lau 12/11 kl. 20:00 Frums. Sun 20/11 kl. 20:00 3.sýn Sun 27/11 kl. 20:00 5.sýn
Fim 17/11 kl. 20:00 2.sýn Fim 24/11 kl. 20:00 4.sýn
Íslenski dansflokkurinn
Ert þú á leið í leikhús? Pantaðu ljúffengar veitingar til
að njóta fyrir sýningu eða í hléi á borgarleikhus.is
MUNUR Á HLUTSKIPTI DANSARA OG HÖFUNDAR