Fréttablaðið - 03.04.2017, Page 10

Frá degi til dags
Útgáfufélag: 365 miðlar ehf. Stjórnarformaður: Einar Þór Sverrisson forStjóri: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir Útgefandi og aðalritStjóri: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
aðStoðarritStjórar: Andri Ólafsson andri@frettabladid.is, Hrund Þórsdóttir hrund@stod2.is, Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is. Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri.
Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. ISSn 1670-3871 fréttaBlaðið Skaftahlíð 24, 105 reykjavík Sími: 512 5000,
ritstjorn@frettabladid.is ÞróunarStjóri: Tinni Sveinsson tinni@365.is helgarBlað: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is markaðurinn: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is menning: Magnús Guðmundsson
magnus@frettabladid.is lífið: Guðný Hrönn Antonsdóttir gudnyhronn@frettabladid.is ljóSmyndir: Vilhelm Gunnarsson villi@365.is framleiðSluStjóri: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Halldór
Magnús
Guðmundsson
magnus@frettabladid.is
Söluver 515 1100 | aroflun@olis.is | rekstrarland.is
Fjáröflun
framundan?
Í Rekstrarlandi fást flottir fjáröflunarpakkar, tilbúnir eða
sérsniðnir eftir óskum. Úrval af hreinsivörum, pappírs-
vörum, plastpokum og álpappír. Gæðavörur sem nýtast vel
og gaman er að selja.
Síðastliðinn fimmtudag greindu Orkurannsóknir ehf. frá því að vegna mistaka hafði gildi þung-málma og PAH-efna í sýnum sem safnað var í
mælistöð í nágrenni verksmiðju United Silicon í
Helguvík verið stórlega ofmetið. Orkurannsóknir er
óháður aðili sem hefur annast umhverfisvöktun við
verksmiðju United Silicon í Helguvík undanfarið ár.
Orkurannsóknir sögðu að vegna mistaka hefði gildi
einstakra efna verið metið allt að 67 sinnum hærra
en það hefur mælst í útblæstri frá verksmiðjunni og
að framleiðsla þar hafi ekki verið byrjuð þegar hluti
þessara ótrúlegu mælasýna varð til. Þá hefðu ríkjandi
vindáttir á þessu tímabili staðið frá mælistöðinni að
verksmiðjunni en ekki öfugt.
Þegar þessar upplýsingar birtust frá Umhverfis-
stofnun varð íbúum í Reykjanesbæ eðlilega brugðið.
Starfsmenn United Silicon efuðust strax um þessar
niðurstöður og töldu að þær gætu ekki átt við um
starfsemi verksmiðjunnar. Þegar Orkurannsóknir
drógu mælinganiðurstöður sínar til baka, og lýstu
því yfir að þær væru mistök og úr öllu samhengi við
raunverulega losun frá fyrirtækinu, gaf Umhverfis-
stofnun það út að óvissa væri í þungmálmamælingum
í Helguvík.
Nýjar mælingar á gildi þungmálma og PAH-efna
sem nú hafa borist og verið kynntar Umhverfisstofnun
og United Silicon benda til að rekstur verksmiðj-
unnar hafi ekki mælanleg áhrif á magn þessara efna í
umhverfinu. Samkvæmt síðustu mælingum virðist ekki
skipta máli hvort verksmiðjan er í rekstri eða ekki, gildi
þessara efna í umhverfinu mælast þau sömu.
Eins og þeir vita sem fylgjast með fjölmiðlum hefur
verksmiðja United Silicon glímt við margvíslega örðug-
leika í byrjun rekstursins. Að undanförnu hefur verið
lögð áhersla á að lagfæra og bæta búnað verksmiðj-
unnar. Stjórnendur United Silicon eru vel meðvitaðir
um þær skyldur sem á þeim hvíla að stunda ábyrga
atvinnustarfsemi í sátt við umhverfið og fólkið sem þar
býr. Þær skyldur hyggjumst við rækja.
Mengunarmælingar og
rekstur United Silicon
Samkvæmt
síðustu
mælingum
virðist ekki
skipta máli
hvort verk-
smiðjan er í
rekstri eða
ekki, gildi
þessara efna í
umhverfinu
mælast þau
sömu.
Þessi krafa
um að við
eigum að
læra af
mistökum
annarra er
nefnilega að
verða ansi
þreytt.
Helgi
Þórhallsson
forstjóri
United Silicon
E f eitthvað er sagt nógu oft fer fólk að trúa því. Þessi einföldu sannindi hafa stjórnmála-menn og allskyns hagsmunaðilar nýtt sér um allan heim um áraraðir. Líka á íslandi. Því miður virðist til að mynda einkavæðing bankanna á sínum tíma hafa verið þessu
marki brennd. Blekkingavefurinn, sem nú hefur verið
lyft af sölunni á Búnaðarbankanum, er nærtækt dæmi
en þá var þjóðinni sagt oft og ítrekað að hlutirnir væru
með allt öðrum hætti en þeir voru í raun og veru.
Í Fréttablaðinu um helgina var einkar forvitnileg
úttekt á fyrirbærinu falsfréttir. Einkum í tengslum við
það hvernig þær áttu stóran þátt í að koma forseta
Bandaríkjanna til valda og stýra almenningsálitinu
í fjölmörgum samfélagslega mikilvægum málum.
Falsfréttir eru ýmist upplognar fréttir sem vægast sagt
vafasamir miðlar taka að sér að dreifa sem víðast eða
fölsunin felst í því að afneita sannleikanum, halda því
blákalt fram að sönn og vel unnin frétt sé uppspuni
frá rótum. Þetta er augljóslega siðlaust með öllu en
það stendur þó ekki í þeim sem slíkt stunda enda
uppskeran oft ríkuleg.
Ef eitthvað er sagt nógu oft fer fólk að trúa því. Þetta
eru þau sannindi sem liggja að baki falsfréttum og
beitingu þeirra. Þar er þetta einfaldlega tekið lengra og
afleiðingarnar fyrir almenning geta reynst geigvæn-
legar. Og þó svo falskar fréttir á borð við þær sem áttu
stóran þátt í að koma Donald Trump á forsetastól í
Bandaríkjunum sé ekki að finna á Íslandi þá þurfum
við að vera meðvituð um hættuna. Við þurfum líka
að vera meðvituð um það að valdhafar, bæði kjörnir
fulltrúar sem og þeir sem hafa völd í krafti fjármagns,
hafa ýmsar leiðir til þess að móta almenningsálitið
sér í hag. Þó svo slíkt eigi sér kannski ekki stað með
fölskum fréttum á Íslandi, þá getur það hins vegar
gerst með því að þegja yfir því sem skiptir máli eða
beina athyglinni frá réttum og mikilvægum fréttum
sem eiga ótvírætt erindi til almennings.
Ágætt dæmi um þetta má sjá í greinaskrifum blaða-
mannsins Sigríðar Daggar Auðunsdóttur í Frétta-
blaðið um einkavæðingu bankanna árið 2005. Fyrir
greinaskrifin mátti Sigríður Dögg og þáverandi frétta-
stjóri Fréttablaðsins, Sigurjón M. Egilsson, þola að
verða fyrir holskeflu ófrægingar um vinnubrögð sem
linnti ekki fyrr en umræðan snerist öll um allt annað
en einkavæðinguna sjálfa. Á þessu og fölskum fréttum
er auðvitað stigsmunur en ekki endilega eðlis því það
er verið að hagræða, stýra og flýja sannleikann.
Þetta er auðvitað áhyggjuefni fyrir fjölmiðla og
almenning sem situr eftir með sárt ennið. Þjóðinni
sem í sífellu er sagt að draga lærdóm af því að vera
plötuð upp úr skónum. En þeir sem plötuðu þjóðina
og þeir sem áttu að gæta hagsmuna hennar – það fer
eitthvað minna fyrir lærdómnum á þeim bæjum. Þessi
krafa um að við eigum að læra af mistökum annarra
er nefnilega að verða ansi þreytt. Við getum ekki látið
bjóða okkur svona starfshætti stjórnmála og fulltrúa
þeirra lengur. Því þjóðin er í raun löngu búin að læra,
oft og endurtekið, að þeim sem fara með peninga og
völd á Íslandi er því miður ekki alltaf treystandi.
Endurtekning
Traust og tiltrú
Það er engu líkara en þingmenn
Sjálfstæðisflokksins hafi stillt
saman strengi um hvernig svara
beri fjölmiðlum um mögulega
rannsókn á sölu Landsbankans.
Svör sumra þingmannanna
voru nánast orðrétt eins, þegar
Fréttablaðið sló á þráðinn í gær.
Flestir vilja bíða ákvörðunar
stjórnskipunar- og eftirlits-
nefndar áður en afstaða er gefin
upp. Stjórnmálamönnum hefur
verið tíðrætt um að verkefni
samtímans sé að auka traust í
íslensku samfélagi. Það er ekkert
sérstaklega traustvekjandi þegar
heill þingflokkur talar sem einn
maður: „Áfram gakk, hér er
ekkert að sjá. Allt er eins og það
á að vera.“
Kynjavaktin
Sjö þingmenn VG hafa lagt fram
tillögu um að Alþingi komi upp
kynjavakt og kortleggi hvort og
hvernig kyn hefur áhrif á ákvarð-
anatöku þingsins. Tillaga sem
vafalítið mun skila áhugaverðum
niðurstöðum sem þorri almenn-
ings mun ekki skeyta neinu um.
Gæluverkefni þingmanna um
eigin störf, sem kosta þarf til
fjármunum, er ekki það fyrsta
sem þeir sem reyna að knýja
fram jafnrétti dettur í hug þrátt
fyrir að greinargerð tillögunnar
lýsi þessu sem „framsæknu tæki
í baráttunni fyrir fullu jafnrétti
kynjanna innan Alþingis“. Má
ég þá frekar biðja um jöfn laun.
snaeros@frettabladid.is
3 . a p r í l 2 0 1 7 M Á N U D a G U r10 s k o ð U N ∙ F r É T T a B l a ð i ð
SKOÐUN
0
3
-0
4
-2
0
1
7

0
4
:2
8
F
B
0
4
0
s
_
P
0
3
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
0
s
_
P
0
3
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
0
s
_
P
0
0
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
0
s
_
P
0
1
0
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
C
9
7
-0
8
A
0
1
C
9
7
-0
7
6
4
1
C
9
7
-0
6
2
8
1
C
9
7
-0
4
E
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
3
A

F
B
0
4
0
s
_
2
_
4
_
2
0
1
7
C
M
Y
K