Morgunblaðið - 03.05.2017, Blaðsíða 22

22 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 3. MAÍ 2017
✝ MatthíasEggertsson
fæddist í Hafnar-
firði 19. júlí árið
1936. Hann lést á
Dvalar- og
hjúkrunarheimil-
inu Grund 24. apríl
2017.
Foreldrar hans
voru Eggert,
starfsmaður Flug-
félags Íslands og
kvæðamaður í Reykjavík, og Jó-
hanna, garðyrkjufræðingur og
húsmóðir. Eggert var sonur
Lofts Guðmundssonar, bónda og
oddvita á Strönd í Meðallandi,
og Guðfinnu Björnsdóttur, hús-
freyju og ljósmóður. Jóhanna
var dóttir Arnfinns Kristjáns M.
Jónssonar, bónda í Lambadal og
á Dröngum í Dýrafirði, og Ingi-
bjargar Sigurlínadóttur hús-
freyju. Systir Matthíasar er
Guðbjörg, fyrrverandi ritari og
húsmóðir, fædd 1939.
Þann 26. maí árið 1962
kvæntist Matthías Margréti
Guðmundsdóttur kennara frá
Sámsstöðum í Hvítársíðu. Börn
þeirra eru: 1) Sigríður, f. 1965,
sagnfræðingur, maki Jón Páls-
son þýðandi, f. 1955. 2) Jóhann
Eggert f. 1968, málarameistari,
maki Þórhildur Halla Jónsdótt-
tilraunastjóri við Tilraunastöð-
ina á Skriðuklaustri í Fljótsdal
og starfaði þar til 1971. Árin
1971-80 var hann kennari við
Bændaskólann á Hólum í Hjalta-
dal. Þá var hann ritstjóri Bún-
aðarblaðsins Freys frá 1980-
2007 eða þar til Freyr hætti að
koma út. Eftir það ritaði hann
greinar í Bændablaðið meðan
heilsan leyfði. Hann var virkur í
félagsmálum, var oddviti Fljóts-
dalshrepps og sýslunefndar-
maður 1966-71 og formaður
Búnaðarfélags Fljótsdalshrepps
1962-71. Hann sat í hreppsnefnd
Hólahrepps 1974-80, var
formaður skólanefndar grunn-
skólans á Hólum 1974-80 og for-
maður byggingarnefndar
barnaskóla Hóla- og Viðvík-
urhrepps er tekinn var í notkun
1977. Hann átti sæti í tilraunar-
áði landbúnaðarins 1965-69.
Matthías var afar ritfær og
mikill áhugamaður um íslenska
tungu. Auk ritstjórnarstarfa og
greina í blöð og tímarit skrifaði
hann kennslubækur í jarðrækt
og búnaðarhagfræði og
kennslubókina Áburðarfræði
ásamt Magnúsi Óskarssyni
1978. Hann sá um og ritstýrði
ýmsum sérritum landbúnaðar-
ins. Þá var hann formaður rit-
nefndar að ritinu „Íslenskir
búfræðikandídatar“ 1985. Rit-
stjóri Handbókar bænda var
hann með hléum.
Útför Matthíasar fer fram frá
Neskirkju við Hagatorg í dag, 3.
maí 2017, klukkan 15.
ir, f. 1972, tónlistar-
kennari. Þau eiga
þrjú börn: a) Ólaf-
ur, f. 2000, b) Krist-
ín Gréta, f. 2003, c)
Matthías Hallur, f.
2010. Jóhann á
einnig soninn Alex-
ander Örn, f. 1992.
3) Pétur Ólafur, f.
1970, hagfræð-
ingur og banka-
starfsmaður, maki
Anna Eleonora Hansson, f. 1970,
innanhússarkitekt. Þau eiga tvö
börn: a) Hanna Margrét, f. 2004,
b) Eva Sigríður, f. 2005.
Matthías ólst upp í Reykjavík
en var í sveit á sumrin í Með-
allandinu. Hann gekk í Austur-
bæjarskólann, Gagnfræðaskóla
Austurbæjar og Menntaskólann
í Reykjavík og útskrifaðist það-
an með stúdentspróf árið 1956.
Hann stundaði nám í íslenskum
fræðum við Háskóla Íslands vet-
urinn 1956-57. Árið 1958 lauk
hann búfræðiprófi frá Bænda-
skólanum á Hólum í Hjaltadal.
Árin 1958-61 stundaði hann nám
við Landbúnaðarháskólann á
Ási í Noregi og útskrifaðist það-
an sem búfræðikandídat. Var
sérgrein hans á sviði jarðrækt-
ar.
Hann hóf störf árið 1962 sem
Faðir minn Matthías Eggerts-
son lést þann 24. apríl, 80 ára
gamall. Hann pabbi kom að
ýmsu um ævina og fékkst við
margt en mig langar að minnast
sérstaklega áhuga hans á ís-
lensku máli og öllu sem það
snerti, bæði bókmenntum og
málfræði. Hann kunni ógrynni af
vísum og kvæðum og sögum.
Líklega hefur hann fengið þetta í
vöggugjöf og málfarið í kringum
hann var eflaust kjarnyrt, bæði í
Reykjavík og í Meðallandinu þar
sem hann var í sveit sem barn.
Hann gekk í Gagnfræðaskóla
Austurbæjar og þaðan lá leiðin í
Menntaskólann í Reykjavík. Í
báðum skólunum var lögð mikil
áhersla á kennslu í íslensku og
naut hann án efa góðs af því alla
ævi. Raunar stundaði hann líka
nám einn vetur í íslenskum fræð-
um við Háskóla Íslands áður en
hann hóf nám í landbúnaðar-
fræðum. Síðari hluta starfsæv-
innar starfaði hann hjá Bænda-
samtökunum og fékk þar
hlutverk sem eins konar óopin-
ber málfarsráðunautur. Ég held
að hann hafi notið þess mjög að
vera í því hlutverki.
Pabbi hafði mikið yndi af að
ræða um tungumálið og kunni
ótal sögur af því hvernig hinir og
þessir hefðu orðað hlutina, t.d.
með húmorískum eða ljóðrænum
hætti. Hann pældi í hvað væri
rétt mál og rangt og í rauninni
var hann sífellt að velta fyrir sér
alls kyns stíl og stílbrögðum.
Núna kemur t.d. upp í hugann
sagan sem hann sagði af bónda
nokkrum í Fljótsdal er talið
barst að tilteknum gangna-
mannakofa. „Ég hef oft gist
þann kofa“ átti sá að hafa sagt,
og var það auðvitað miklu fal-
legra en að segja að hann hefði
gist í einhverjum kofa.
Núna er komið að leiðarlokum
og við erum búin að kveðja
pabba í hinsta sinn. Vil ég þakka
honum allt það góða veganesti
sem ég fékk.
Sigríður Matthíasdóttir.
Ég kveð hann elsku pabba
minn í dag.
Pabbi var alinn upp í Reykja-
vík við lítil efni. Þetta mótaði allt
hans líf. Hann lærði að fara vel
með það sem honum var falið og
gefið og var með fádæmum nýt-
inn. Ég er þakklátur fyrir að
hafa alist upp við slíka hófsemi á
þessum tímum efnishyggju og
velsældar. Þó að pabbi væri al-
inn upp í Reykjavík var hugur
hans og hjarta í Meðallandinu
þar sem hann dvaldi mörg sumur
sem ungur drengur hjá ættfólki
sínu. Hann talaði um dvölina og
störfin á Strönd í Meðallandi af
mikilli væntumþykju þó að lífið í
þessari afskekktu sveit væri oft
og tíðum erfitt.
Ástríða pabba fyrir blómstr-
andi byggð í sveitum landsins
var mikil. Hann var einnig mikill
áhugamaður um íslenskt mál og
var mjög vel fær um að tjá sig í
ræðu og riti.
Þetta tvennt nýttist honum
vel á starfsferli hans: að stýra til-
raunastöð í landbúnaði, sem
kennari við bændaskóla og við að
ritstýra Búnaðarblaðinu Frey.
Íslenskuáhuginn birtist líka
með áberandi hætti í fjölskyldu-
lífinu. Hversu oft var ekki rætt
um við eldhúsborðið hvort hægt
væri að segja eitthvað á þennan
eða hinn veginn eða hvort eitt-
hvað væri yfirleitt gott mál? Og
vart var það tilefni að það gæfi
ekki pabba tækifæri til að rifja
upp eins og eina viðeigandi vísu.
Rithönd pabba þótti aldrei
áferðarfalleg og hélst þannig alla
hans ævi. Eina sögu sagði pabbi
um þetta og gerði um leið grín að
sjálfum sér eins og honum var
lagið. Þegar hann var í skóla
gerðist það að einn vinur hans
handleggsbrotnaði og þurfti því
að skrifa með vinstri hendinni
um tíma. Einn kennaranna hafði
þá á orði að í fyrsta sinn hefði
það gerst að einhver í bekknum
skrifaði ólæsilegar en Matthías!
Á mannamótum gat pabbi tal-
að hátt og mikið og glottum við í
fjölskyldunni stundum þegar
pabbi var í símanum heima og
spurðum okkur hvort hann
þyrfti yfirleitt síma.
Pabbi hitti margt fólk í gegn-
um vinnuna og tengslin við land-
búnaðinn en þegar því sleppti
undi hann sér best heima hjá
sér.
Við pabbi höfðum sameigin-
legan áhuga á ýmiss konar spil-
um og leikjum hugans. Hann
kenndi mér að tefla og síðar að
spila bridge.
Hann kenndi mér ýmis önnur
spil og þau urðu að ákveðinni
tengingu á milli mín og hans og
síðar hans og dætra minna. Oft
þegar ég kom til foreldra minna
eftir að vera fluttur að heiman
settumst við niður, spiluðum og
skeggræddum það sem var á
döfinni hverju sinni.
Ég hef góðar minningar frá
því þegar ég var lítill drengur að
fara með pabba til afa og spila á
spil. Dætur mínar hafa fengið að
upplifa það sama. Um síðustu jól
spiluðum við fjögur félagsvist í
síðasta sinn. Ég er þakklátur
fyrir góðu minningarnar sem
þær hafa um afa sinn.
Ég kveð þig með söknuði,
pabbi minn.
Pétur.
Takk fyrir að þegar við áttum
erfitt með að sofna þá taldir þú
tásurnar okkar.
Takk fyrir að við fengum að
fikta í vasaúrinu þínu.
Takk fyrir að þú last fyrir
okkur, sumar sögur það oft að
við kunnum þær utan að og gát-
um sagt þér þær í staðinn.
Takk fyrir öll spilin sem þú
spilaðir við okkur, sérstaklega öll
endalausu Ólsen-Ólsen-in.
Takk fyrir allar vísurnar sem
þú kenndir okkur.
Afi, takk fyrir allt!
Hanna Margrét
og Eva Sigríður.
Um þreytta limu líður sælukennd
ég lít með brosi yfir farna vegi
og hlægir það,er aftur upp ég stend,
hvað yfirstíga má á næsta degi.
Og er það ekki mesta gæfa manns
að milda skopi slys og þrautir unnar,
að finna kímni í kröfum skaparans
og kankvís bros í augum tilverunnar?
(Örn Arnarson)
Uppáhaldsskáld Matthíasar
var Örn Arnarson. En Matthías
tók eitt sinn það loforð af mér að
birta þessi tvö erindi úr ljóðinu
Undir svefn ef hans yrði minnst í
eftirmælum, og vil ég nú efna
það.
Matthías var mér ákaflega
góður og var ég tíður gestur á
heimili hans og systur minnar.
Þau hjónin voru bæði gestrisin
og vinföst. Ég þakka alla þá
hlýju og vinsemd sem fjölskyld-
an sýndi mér.
Matthías hafði sérstaka
kímnigáfu og átti það til að snúa
öllu upp í grín og létta lundina
með skemmtilegum athuga-
semdum og tilsvörum.
Og er það ekki mesta gæfa manns
að milda skopi slys og þrautir unnar.
Með þessum orðum Arnar
kveð ég þig, kæri mágur. Þakka
þér fyrir samveruna.
þín mágkona
Þuríður Guðmundsdóttir.
Þegar ég nú við fráfall forn-
vinar míns Matthíasar Eggerts-
sonar reyni að skyggnast aftur
tímaskeið hartnær sjö áratuga er
sem megi skipta vináttu okkar í
fjögur tímabil. Í Hlíðunum í
Reykjavík kynntumst við ná-
grannarnar um miðja síðustu
öld. Hlíðahverfið var hrátt og í
mótun eins og við unglingarnir
sem illu heilli þóttumst smám
saman of „fínir“ til að halda
áfram að sparka bolta niður á
Valsvelli steinsnar frá. Orkan
beindist að öðru. Á þessum árum
opnast umheimurinn hinum
unga manni og hugurinn tekst á
flug út í óvissuna.
Við Matti vorum báðir lestr-
arhestar og forvitnir um heim-
speki og gátur tilverunnar, líka
„andlega sinnaðir“ enda báðir
komnir af skyggnu fólki á Suður-
landi. Við létum ekki nægja nátt-
úruvísindalegar spekúlasjónir,
heldur lásum og ræddum Helga
Pjeturss, dulspeki, guðspeki og
dulsálarfræði. Við vorum mjög
nálægt því að stofna nýja lífs-
viðhorfsspeki fyrir mannkynið
sem við ætluðum að kalla
„grunsbrögð“ en menntaskóla-
námið varð tímafrekt og kom í
veg fyrir samningu stefnuskrár-
innar.
Að loknu stúdentsprófi skildi
leiðir um sinn er við hófum há-
skólanám, ég strax í útlöndum en
hann hér heima fyrsta áfangann.
Var þá vík milli vina en þá hófst
líka tímabil örra bréfaskrifta
milli landa. Við rifjuðum þetta
upp í mars síðastliðnum og
skemmtum okkur við tilhugs-
unina um dugnað okkar og rit-
gleði þessi árin. Matti var að því
leyti kröfuharður „pennavinur“
að hann svaraði um hæl og stóð
þá gjarnan á mér að svara síð-
asta bréfi. Mikið af þessum bréf-
um hefur geymst og er aldrei að
vita nema einhver sagnfræðing-
ur í framtíðinni í leit að verk-
efnum hafi gagn og gaman af að
skoða bréfin. En nú á dögum
skrifa menn ekki bréf.
Þar kom að við vorum ekki
víðs fjarri við nám í Noregi og
óþarfi að skrifa bréf en upp frá
því hefst hið þriðja skeið sam-
skipta okkar Matta með strjálum
fréttabréfum af fjölskyldunum
er við áttum heima hvor í sinni
heimsálfunni. Jafnframt náðum
við fjölskyldurnar að hittast í
heimsókn okkar Kanadamann-
anna til Íslands, svo sem er við
sóttum Matthías og Margréti
heim á Hóla í Hjaltadal á átt-
unda áratugnum, hristumst á
góðum bíl eftir holóttum þjóð-
veginum og það sprakk á 50 km
fresti.
Að svo búnu tók við skeið í
sama landi og sömu borg og ann-
ríkissamband. Það átti fyrir okk-
ur báðum að liggja að leggja fyr-
ir okkur náttúruvísindalegar
fræðigreinar og ævistarfið hjá
báðum var hagnýt notkun fræð-
anna í samfélaginu. Hvor í sínu
lagi héldum við þó í aðra röndina
áfram að spekúlera, Matti
kannski ögn háfleygari en ég
enda gefin andleg spektin, ég
hins vegar með þann vonlausa
draum um að megi skýra tilgang
tilverunnar með vísindalegum
aðferðum. En við vissum að
vangaveltur og samræður ung-
lingsáranna höfðu komið okkur
báðum að gagni, „grunsbrögðin“
nýst okkur tveimur þótt man-
kynið hafi farið á mis við þau.
Við Jóhanna vottum Margréti,
fjölskyldu og öðrum ættmennum
samúð í söknuði þeirra. Blessuð
sé minning Matthíasar Eggerts-
sonar.
Þór Jakobsson.
Látinn er félagi og vinur,
Matthías Eggertsson, fyrrver-
andi ritstjóri Freys. Þótt veik-
indi og þverrandi þróttur hafi
sótt að honum hin síðari ár
myndast tómarúm og söknuður
við tíðindi sem þessi.
Við Matthías hittumst fyrst
haustið 1967. Hann var þá til-
raunastjóri á Skriðuklaustri en
kom í heimsókn að Hvanneyri á
heimleið frá fundi í Tilraunaráði.
Hann hafði þá starfað sem til-
raunastjóri í nokkur ár og var að
kynna sér skólastarf á Hvann-
eyri, ásamt því að heilsa upp á
verðandi búvísindafólk sem þá
var við nám. Sjálfur hafði hann
sótt búvísindanám til Noregs, en
á þeim árum sóttu búvísinda-
menn nám í hinum ýmsu þjóð-
löndum og mynduðu þar með
fjölbreytta og víðtæka sýn til ís-
lensks landbúnaðar.
Síðar lágu leiðir aftur saman
þegar hann starfaði sem kennari
á Hólum og undirritaður var tek-
inn til við kennslu á Hvanneyri.
Á þeim árum sem Matthías
dvaldi á Hólum var samvinna og
samstarf í blóma á milli þessara
menntastofnana landbúnaðarins,
ásamt með Garðyrkjuskólanum,
m.a. á vettvangi Búnaðar- og
garðyrkjukennarafélags Íslands.
Á þeim vettvangi var Matthías
virkur og áhugasamur.
Frá árinu 1980 var hann ráð-
inn ritstjóri Búnaðarblaðsins
Freys og gegndi því starfi til
starfsloka. Á þeim vettvangi lágu
leiðir okkar enn á ný saman, en
árið 1985 hóf undirritaður störf
sem ráðunautur hjá Búnaðar-
félagi Íslands.
Með okkur tókust frá upphafi
góð kynni sem aldrei bar skugga
á. Matthías var áberandi maður
þar sem hann fór, glaðlyndur,
fróður og áhugasamur um menn
og málefni, ekki hvað síst mál-
efni íslensks landbúnaðar. Hann
var sagnabrunnur og miðlaði af
víðtækri reynslu á samveru-
stundum, enda gjörkunnugur
málefnum líðandi stundar.
Hann var ritfær í betra lagi og
ávallt reiðubúinn að miðla þeirri
þekkingu til annarra. Undirrit-
aður er einn þeirra sem ávallt
leitaði til Matthíasar við hvers
konar textasmíð og meðferð á
efni og málfari. Þær munu ófáar
stundirnar sem hann varði við að
aðstoða alla þá sem til hans leit-
uðu um þetta efni, en þeir munu
vera býsna margir.
Minnisstæðar eru þær hádeg-
isstundir þegar við félagarnir lit-
um við á ritstjóraskrifstofunni.
Að venju hallaði hann sér í
„rauða sófann“ í sérstakar stell-
ingar og við tylltum okkur í rit-
stjóra- og gestastólinn. Þarna
var Matthías í sínu besta formi
og hélt uppi líflegum samræðum,
bæði um alvörumál líðandi
stundar og/eða gamanmál og vís-
ur, en hann var hafsjór af bæði
fræðandi og gamansömu efni.
Matthías var afkastamaður í
starfi. Auk þess að ritstýra Frey
kom hann að fjölmörgum verk-
efnum við sérútgáfur rita og
fræðsluefnis, bæði hjá Búnaðar-
félaginu, Stéttarsambandi
bænda og Framleiðsluráði. Hann
var með störfum sínum dæmi-
gerður fulltrúi þeirrar kynslóðar
sem ekki taldi vinnustundirnar,
heldur vann af áhuga allt sem
honum var falið. Vinnudagurinn
var því langur og mun lengri en
margt nútímafólk gerir sér grein
fyrir eða mundi sætta sig við.
Að leiðarlokum er efst í huga
þakklæti fyrir langt og ánægju-
legt samstarf. Fjölskyldu Matt-
híasar færi ég samúðarkveðjur.
Árni Snæbjörnsson.
„Þetta hlýtur að vera inspec-
tor scolae,“ sagði Ólafur Thors
forsætisráðherra þegar hann tók
á móti nýstúdentum úr MR 17.
júní 1956 og röðin kom að Matt-
híasi Eggertssyni, en hann var
okkar hávaxnastur. Þessi mót-
taka var orðin að hefð. Við stillt-
um okkur upp í einfalda röð og
Ólafur tók í höndina á okkur,
hverju af öðru, með spaugsyrði á
vörum.
Eftir stúdentspróf fórum við
fjórir skólabræður í nám í búvís-
indum, þrír okkar erlendis. Má
segja að við höfum orðið ná-
grannar. Matti og Björn Stefáns-
son á Ási í Noregi og ég á Ultuna
í Svíþjóð. Við vorum í bréfasam-
bandi og hittumst í fríum á Ís-
landi. Veturinn 1960 bauð Matti
okkur Jónínu að halda jólin með
sér á Ási. Þar áttum við góðar
samverustundir. Minnisstæðast
er þegar við fengumst við það
hálfa nótt að greina Dymbilvöku
Hannesar Sigfússonar. Við tók-
umst á við verkefnið af fullri al-
vöru og Matta varð þetta tiltæki
eftirminnilegt ekki síður en okk-
ur. Í minningunni geymist
skemmtileg mynd af ungu fólki
sem leitar ljóðskýringa án þess
að nokkrar fræðikenningar heftu
hugarflug.
Vorið eftir kom Matti til Upp-
sala á Volkswagen Bjöllu sem
hann var nýbúinn að eignast. Þá
var Margrét með í för og saman
fórum við í ferðalag norður Sví-
þjóð til Umeå, og þaðan eins og
árdalir liggja yfir til Noregs og
áfram norður til Bodö. Suður ók-
um við um Þrændalög og Dofra-
fjall að Ási. Gisting var ýmist hjá
skólabræðrum úr háskólanámi
eða í tjaldi. Af mörgu eftirminni-
legu má nefna timburflotana sem
hafði verið fleytt niður sænsku
fljótin, elfarnar. Munu það hafa
verið seinustu forvöð að sjá þá
tilkomumiklu sjón. Og á leiðinni
suður Þrændalög komum við að
Stiklastöðum um Ólafsmessu, 29.
júlí, og sáum leiksýningu um fall
Ólafs helga sem sýnd er árlega.
Matthías sat Skriðuklaustur í
níu ár sem tilraunastjóri. Hann
gerði jarðræktartilraunir utan
Skriðuklausturs víðs vegar um
Austurland allt suður í Horna-
fjörð og átti einnig að öðru leyti
mikil og góð samskipti við Aust-
firðinga. Þó gerðu kvenfélags-
konur athugasemd við að ekki
væri stunduð menningarstarf-
semi á Skriðuklaustri eins og
gefandinn, Gunnar Gunnarsson
rithöfundur, hafði áskilið. Við því
brást Matthías einarðlega og
með nokkurri gamansemi eða
stríðni eins og honum var eig-
inleg. Urðu af þessu blaðaskrif í
austfirskum blöðum. Síðar gerð-
ist Matti kennari við bændaskól-
ann á Hólum í Hjaltadal. Á báð-
um þessara staða nutum við
hjónin gistivináttu þeirra Mar-
grétar í ófá skipti. Eftir að þau
færðu búsetu sína til Reykjavík-
ur höfum við alltaf haldið góðu
sambandi og ævinlega haft um
margt að spjalla.
Matthías
Eggertsson
Frímann & hálfdán
Útfararþjónusta
Frímann
897 2468
Hálfdán
898 5765
Ólöf
898 3075
Sími: 565 9775
www.uth.is
uth@uth.is
Cadillac 2017