Morgunblaðið - 19.05.2017, Side 6

gefa borgaranum sérstaklega góða
áferð.
Þessi uppskrift ætti að duga í 4 til
6 borgara, en fyrir þá sem ekki nenna
að standa í þessari blöndu, er að
minnsta kosti hægt að kaupa 5 til 10
tegundir af vegan-borgurum hér á
landi í verslunum eins og Krónunni,
Bónus, Hagkaup, Kosti, Víði, Iceland
og Fjarðarkaupum.
1 dl haframjöl
1 stk laukur
1 tsk hvítlauksduft
1 msk sinnep
Baunirnar eru maukaðar létt með
gaffli og restinni af hráefninu skellt
saman við og blandað vel saman.
Þar sem þetta eru frekar auðveldir
borgarar er hægt að leika sér svolítið
með hráefnið, en grunnhráefnið er
baunirnar og haframjölið. Allt hitt
(tómatsósan, sinnepið og kryddin)
eru til að tryggja gott bragð.
Upprunalega er þessi uppskrift
þróuð af fólki sem var að reyna að
redda sér á hótelum um allan heim
þar sem erfitt gat verið að fá bestu
hráefnin. Skemmtileg viðbót við
þessa borgara er að bæta við soðn-
um grænum linsubaunum, en þær
Einfaldur svartbaunaborgari
6 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 19. MAÍ 2017
Harðgerðar
plöntur í úrvali
A
R
G
H
!
Ölfusi, 816 Ölfus
Símar 482 1718 & 846 9776
www.kjarr.is // kjarr@islandia.is
Langi þig í lagleg trémeð laufi eða barri,reyndu hvort ei réttast séað renna við í Kjarri.
Í
hugum margra eru gæðastund-
irnar við grillið nátengdar kjöt-
neyslu og hápunkturinn á góðu
sumarkvöldi þegar safarík og ný-
grilluð steikin er klár eða grill-
borgarinn kominn á diskinn.
Sigvaldi Ástríðarson er vegan-
grænmetisæta og sleppir þess vegna
alfarið neyslu dýraafurða. Lengi vel
hélt hann sjálfur að grillið væri fyrst
og fremst fyrir kjötrétti. „Ég hafði
sætt mig við að þurfa að láta pönnuna
mína og ofninn duga í matseldina. Var
svo ekki fyrr en ég afréð að gera smá-
vegis tilraunir við grillið að ég upp-
götvaði hversu sjálfsagt það er fyrir
grænmetisætur að galdra fram ljúf-
fenga grillrétti.“
Heldur upp á teinana
Sigvaldi er formaður Samtaka græn-
metisæta á Íslandi (www.graenmet-
isaetur.is) og er núna orðinn mikill
grilláhugamaður. Þessa dagana þykir
honum hvað skemmtilegast að grilla
grænmeti á teini. „Við hjónin setjum
þá sveppi, lauk, papriku, og gervikjöt-
ið Oumph á tein og marínerum í
kryddblöndum sem konan mín er lag-
in við að útbúa.“
Oumph er áhugaverður kostur fyrir
þá sem vilja ekki neyta kjöts en ekki
segja með öllu skilið við bragðið og
áferðina á kjöti. „Oumph er sænsk af-
urð, gerð úr sojapróteini, og minnir
mjög á kjöt. Raunar er Oumph svo líkt
kjöti að þegar ég smakkaði það fyrst
varð ég öskuillur, hrækti bitanum út
úr mér og hélt að verið væri að
hrekkja mig með kjötbita,“ segir Sig-
valdi. „Margir segja Oumph minna á
kjúkling en kaupa má Oumph bragð-
laust eða með sex mismunandi bragð-
og kryddblöndum.“
Talandi um grænmetisfæði sem
minnir á kjötvörur, þá segir Sigvaldi
að í flestum betri verslunum megi í
dag finna grænmetisborgara og
grænmetispulsur sem hafa ekki ósvip-
að bragð og ef um kjötvöru væri að
ræða. Bendir Sigvaldi sérstaklega á
framleiðandann Beyond Meat sem
slegið hefur í gegn vestanhafs. „Í dag
má meira að segja setja góðan græn-
metisost á borgarann og ljúffengar
sósur sem eru lausar við dýraafurðir,“
segir Sigvaldi sem gert hefur tilraunir
á vinnufélögum sínum og matreitt of-
an í þá vegan-borgara. „Þetta er rösk-
lega 20 manna vinnustaður með mörg-
um körlum sem kunna vel að meta
ekta kjötborgara. Er skemmst frá því
að segja að enginn þeirra gat kvartað
yfir grænmetisborgaranum, sem var
meira að segja með gervibeikoni.“
Þegar kjötinu er skipt út fyrir græn-
meti og ávexti verður að hafa hugfast
að eldunartíminn er styttri og aðrar
reglur gilda um notkun krydds. Kjöt
þarf lengri matreiðslu og er líka fljót-
ara að draga í sig salt og mörg önnur
krydd. „Þegar grænmetið er sett á
grillið þarf yfirleitt ekki að elda það
nema í örfáar mínútur, rétt til að fá
hitann, bragðið, og grill-útlitið á mat-
inn. Kryddlegin olía getur síðan gert
kraftaverk,“ segir Sigvaldi.
Tófú getur verið hentugt á grillið
en þarf, að sögn Sigvalda, að með-
höndla rétt. „Galdurinn er að þurrka
og pressa tófúið, frekar en að taka
það beint úr pakkningunni og setja
strax á grindina í grillinu.“
Er tófu fáanlegt í ýmsum gerðum
og mælir Sigvaldi með að velja þykkt,
„extra firm“ tófú ef á að grilla því
annars er hætt við að tófú-steikin
verði of laus í sér. „Tófúið þarf síðan
að verka rétt, og bæði þurrka það og
fletja. Það má gera með því að vefja
viskustykkjum utan um og pressa
með bunka af bókum, en þeir sem eru
lengra komnir fjárfesta í þar til gerð-
um tófú-pressum þar sem tófú-bitinn
fær að sitja í hálfan dag eða svo.“
Aftur er galdurinn að krydda rétt.
„Soja-baunirnar sem tófúið er gert úr
sjúga í sig bragðið úr kryddinu og
með rétta kryddleginum er hægt að
gera grillrétt sem er algjört lostæti.“
ai@mbl.is
Grænmetisætur geta líka grillað
Grænmetisborgarar
Sigvalda Ástríðarsonar
hafa hitt í mark hjá
hörðustu kjötætum.
Hann heldur sérstaklega
upp á grillað grænmeti
á teini, marínerað í olíu-
og kryddblöndu.
Morgunblaðið/Golli
Handtök Sigvaldi Ástríðarson segir mikilvægt að pressa og þurrka tófú áður en það fer á grillið. Sjálfur notar hann forláta tófúpressu en bækur og viskustykki geta gert
sama gagn. Í flestum matvöruverslunum má í dag finna úrval af grænmetisborgurum sem smakkast ekki ósvipað og kjötborgarar. Má meira að segja fá gervibeikon.
Grænmeti á teini að hætti Sigvalda
Oumph!
Papríka
Kúrbítur
Eggaldin
Laukur
Sveppir
– allt baðað upp úr
heimagerðum kryddlegi.
Kryddblandan
Ólívuolía
Hvítlaukur í miklu magni
Jurtasalt
Pipar
Papríka
(og hvaða viðbót sem
heillar þann daginn)
Best er að skera allt
grænmeti niður í hæfi-
legar stærðir og baða
síðan upp úr krydd-
blönduninni. Einnig er
hægt að pensla blönd-
una á grænmetið þegar
það er komið á teinana.
Auðveldast er að nota
Oumph eða annað sam-
bærilegt sojakjöt. Má
einnig nota hefðbundið
tófú en þá þarf að
passa sérstaklega upp á
að pressa tófúið og
þurrka vel. Gott ráð er
að pressa tófúið
snemma að morgni og
nota það síðan í kvöld-
mat, þá verður tófúið
mun þéttara og betra til
þess að grilla. Mikilvægt
er að bera kryddblönd-
una vel á tófúið og áður
en því er skellt á tein-
inn.
Súkkulaðið og
bjórinn á
sínum stað
Í eftirrétt finnst Sigvalda ágætt að
setja fersk ber og ávexti í skál. Geta
hvorki grænmetisætur né kjötætur
fúlsað við t.d. blöndu af berjum og
mangóbitum. Þá má gera marga sí-
gilda grill-eftirrétti í vegan-útfærslu.
Grillaður banani með Snickers-
eða Mars-stykki er í uppáhaldi á
mörgum heimilum og segir Sigvaldi
léttan leik að gera þann rétt án
dýraafurða. „Er þá t.d. sett hreint
Siríus-súkkulaði út í, jafnvel bætt
við hnetum og sætri karamellusósu,
vafið í álpappír og svo hitað á grill-
inu,“ segir hann en gamla góða Si-
ríus-súkkulaðið er dýraafurðalaust.
Hvað með drykkina? Sjálfur
drekkur Sigvaldi hvorki bjór né vín,
en segir að fólk þurfi ekki að gefa
áfengið upp á bátinn þó það hætti
neyslu dýraafurða. „Áður fyrr not-
uðu sumir bjórframleiðendur fiskroð
og álíka vefi úr dýrum til að sía
bjórinn. En sú aðferð þykir ekki
hentug í dag og langflestir nota í
staðinn örtrefjaefni. Á það bæði við
um þorrann af bjórum og vínum
sem seld eru á Íslandi að dýra-
afurðir eru ekki notaðar við fram-
leiðsluna.“