Fréttablaðið - 13.02.2019, Qupperneq 9

Í gömlum viðskipta- og hag-fræðibókum er heimurinn einfaldur. Fyrirtæki eru rekin
til að skila hagnaði og þurfa til
þess að fjárfesta vel, halda aftur af
kostnaði og framleiða góða vöru.
Þessi mikla einföldun er stundum
gagnleg og á við sem slík. Við erum
þó sífellt að læra betur hversu
mikil einföldun þetta er.
Það er oft talað um að við lifum
á miklum óvissutímum og sjaldan
jafn oft og í dag. Við horfum á
tolla stríð úti í heimi, breytingar á
markaðsaðstæðum, ófyrirsjáan-
legar pólitískar ákvarðanir og for-
dæmalausar áskoranir í loftslags-
málum. Í þessari síbylju og stormi
getur verið erfitt að fóta sig og gera
áætlanir sem geta orðið úreltar um
leið og blekið þornar.
Þurfum við ekki einfaldlega að
standa storminn af okkur? Stund-
um þurfum við að gera það. Stað-
reyndin er þó sú að óvissa er við-
varandi ástand. Það er þekkt óvissa,
eins og hvernig kjarasamningar
munu fara, og svo óþekkt óvissa
um framtíðaráskoranir, sem eru
handan við hornið og enginn getur
spáð fyrir um. Ofan á þetta eykst
álagið á toppstykkið með sífellt
meiri kröfum nútímasamfélagsins
sem kallar á athygli, einbeitingu
og frjóa hugsun í hvívetna sem er
sífellt trufluð af áreiti snjalltækja.
Mannskepnan þróaðist ekki til að
lifa í þessu umhverfi svo við þurf-
um að finna leiðir til að komast af
í nútímasamfélagi. Er nema von að
kulnun hafi verið orð ársins 2018?
Samhliða þessari þróun stönd-
um við sem samfélag frammi fyrir
gríðarstórum áskorunum sem hafa
varanleg og gríðarleg áhrif um alla
framtíð. Auðvelda leiðin er að slá
úrlausn þeirra á frest og horfa bara
á næsta þingfund, næstu kosningar,
næsta ársfjórðungsuppgjör eða
næsta aðalfund. Vandinn við auð-
veldu leiðina er að hún er ekki endi-
lega rétta leiðin og ýtir okkur yfir í
það að hamast eins og hamstrar
á hjóli sem slökkva elda í hverju
horni.
Annar aðalfyrirlesari Viðskipta-
þings, sem fram fer á morgun,
Valerie G. Keller framkvæmdastjóri
EY – Beacon Institute, hefur leitast
við að finna þau tæki og tól sem við
þurfum í þessu umhverfi. Til þess
hefur hún helgað sig því starfi að
aðstoða stofnanir og fyrirtæki við
að finna hinn sanna tilgang með
langtímahugsun að leiðarljósi. Sá
tilgangur er ævinlega eitthvað æðra
en einfaldur hagnaður samkvæmt
gömlu og góðu skólabókunum.
Hinn aðalfyrirlesarinn, Paul
Polman, sem er nýstiginn til hliðar
sem forstjóri neysluvörurisans
Unilever eftir 10 ára starf, hefur
unnið eftir svipaðri nálgun og
Valerie boðar. Á ferli sínum setti
Paul langtímahugsun, umhverfis-
mál og samfélagsábyrgð í öndvegi
svo tekið hefur verið eftir. Þessi
breytta nálgun var þó ekki auðveld
og mætti það nokkurri andstöðu
þegar Unilever hætti að birta árs-
fjórðungsuppgjör til að einblína
á langtímahugsun. Sú andstaða
hefur þó að líkindum horfið með
tímanum því markaðsvirði félags-
ins meira en tvöfaldaðist í hans
valdatíð. Ef forstjóri stórfyrirtækis
sem selur hversdagslegar vörur á við
majónes, sturtusápur og pakkasúp-
ur getur komið á þessari nálgun og
náð þessum árangri, geta það allir.
Saga Unilever sýnir okkur að við
þurfum f leiri áttavita til að halda
kúrs í heimi óvissu og til að vera í sátt
við samfélagið – gera réttu hlutina
en ekki endilega þá auðveldu. Venju
samkvæmt þarf að sýna ábyrgð í
rekstri, skila góðu búi, og gera upp-
lýstar áætlanir, en við sjáum sífellt
betur að meira og annað þarf til að
feta farsælan veg þegar skyggni er
nánast ekkert. Þurfum við sterkari
tilgang? Að lifa eftir staðreyndavit-
und? Á Viðskiptaþingi munum við
leitast við að finna hvaða áttavita við
þurfum á þeirri leið.
Hver er þinn áttaviti?
Katrín Olga
Jóhannesdóttir
formaður
Viðskiptaráðs
Íslands
Á dögunum birtist grein – skemmtilegt nokk á Net-Mogga –, um það, að einn
öfgafyllsti hægriflokkur Norður-
landa, Svíþjóðardemókratarnir,
hefði hætt að berjast gegn ESB-
aðild Svía.
Færðu þeir stefnuna yfir í það,
að berjast fyrir breytingum á ESB
innan frá, í stað þess, að berjast
fyrir úrsögn. Svíþjóðardemókratar
sáu auðvitað sæng sína upp reidda
með það, að barátta fyrir útgöngu
væri vonlaus, en skoðanakannanir
í Svíþjóð sýna, að 77% landsmanna
eru ánægðir með veru Svíþjóðar í
ESB, en aðeins 7% óánægð.
Það eru ekki bara Svíþjóðar-
demókratar, sem eru að sjá að sér
og breyta sinni ESB-stefnu, ESB í
vil, heldur líka f lestir aðrir þjóð-
ernis- og hægri-öfga-flokkar í Evr-
ópu. Má þar nefna Enhedslisten í
Danmörku, AfD í Þýzkalandi, FÖP
í Austurríki, Lega Nord og 5-stjörnu
hreyfinguna á Ítalíu, Front National
í Frakklandi o.s.frv.
Þessir f lokkar sjá nú loks, að eina
framtíðarlausnin fyrir Evrópu –
með tilliti til samvinnu, efnahags-
legra hagsmuna, velferðar, friðar
og öryggis – er náið og sterkt sam-
band evrópskra þjóðríkja; ESB.
Það treystir sér enginn lengur til að
standa gegn þessari sameiningu,
enda um eða yfir 70% Evrópubúa
ánægð með ESB og evruna.
Lengst norður í Dumbshafi húka
þó menn, lengst inni í hugmynda-
fræðilegum afdölum, sem ekki hafa
enn séð eða skilið þessi sannindi;
þríeyki afturhaldsseggja: Sjálf-
stæðismenn, Framsóknarmenn og
Miðflokkur.
Í fyrra lífi hafa foringjar þessara
f lokka eflaust tekið þátt í hópreið
bænda til Reykjavíkur til að mót-
mæla því, að Ísland yrði, á sínum
tíma, sett í símasamband við
útlönd.
Ekki hugsa þessir menn út í eða
skilja eftirfarandi staðreyndir:
Fyrir 100 árum voru jarðarbúar
2 milljarðar og Evrópubúar 500
milljónir; 25% jarðarbúa. Í dag
eru jarðarbúar 7,5 milljarðar, en
Evrópubúar eru enn 500 milljónir;
7% jarðarbúa. Um næstu aldamót
munu jarðarbúar verða um 11,5
milljarðar, en Evrópubúar verða
enn aðeins 500 milljónir, 4,3%
jarðarbúa. Hvernig eiga Evrópu-
búar að geta varið siðmenningu
sína og lífshætti, lýðræðið, velferð
sína og velmegun, öryggi og landa-
mæri, ef þeir standa ekki saman
sem ein sterk og órofa fylking í
framtíðinni? Hvernig halda þjóð-
ernisseggir, að færi fyrir Evrópu,
ef hún væri öll uppskipt, hver þjóð
í sérhagsmunabaráttu fyrir sig og
ágreiningur og átök milli þjóð-
ríkja?
Við gengum 70-80% í ESB með
EES-samningnum 1994, og með
þátttöku í Schengen-samkomu-
laginu má segja, að þessi aðild hafi
aukizt í 80-90%. Sjá afturhaldssegg-
ir ekki hvað þessi þátttaka og aðild
hefur skilað okkur miklu með tilliti
til efnahags og velferðar, með til-
liti til frjálsræðis – við getum farið
frjálslega um allt að 30 önnur lönd,
setzt þar að og starfað, ef við viljum,
stundað þar nám að vild, mest allt
án landamæra- og vegabréfaeftirlits
– og m.t.t. friðar og öryggis, en ESB
ásamt með NATO hefur tryggt frið
og velferð í Evrópu nú í 75 ár, og, að
næsta skref hljóti að vera full ESB-
aðild, þannig, að við fáum okkar
eigin kommissar í Brussel, 6 menn
á Evrópuþingið svo við getum látið
rödd Íslands heyrast, látið að okkur
kveða á réttum stöðum og haft áhrif
í Evrópu, en eins og staðan er nú, án
100% aðildar, erum við algjörlega
áhrifalaus.
Það stærsta þó, sem þessi þjóð-
ernis- og þröngsýnisöf l sjá ekki
eða skilja ekki, er, að með fullri
aðild og upptöku evru myndu nýir
og betri tímar renna upp í okkar
landi, með stöðugleika og öryggi,
menn myndu vita, hvar þeir stæðu
í sínum fjármálum í nútíð og fram-
tíð, með lágvöxtum og stórfelldum
vaxtasparnaði og með enn fjöl-
breyttari verzlun og þjónustu,
en við höfum nokkru sinni áður
kynnzt eða notið.
Sem betur fer liggur fyrir, að skýr
meirihluti þjóðarinnar, 56%, vill
taka upp evruna.
Er brýnt, að þetta fólk fari að
fjalla um málið í daglegri umræðu,
og að það gæti þess vel hvaða
stjórnmálaf lokk það kýs í fram-
tíðinni. Forðast verður með öllu
D, B og M. Alveg sérstaklega M.
Fyrir síðustu kosningar bauðst M
til að gefa landsmönnum banka,
væntanlega til að auka fylgi sitt.
Það segir nóg um M.
Þríeykið D, B og M; mestu þjóðernisseggir Evrópu!?
Ole Anton
Bieltvedt
kaupsýslu-
maður
FIMMTUDAGINN 14. FEBRÚAR KL. 8.30-12.00
Í HÖRPU – NORÐURLJÓSUM
MENNTADAGUR ATVINNULÍFSINS 2019
Vinsamlegast skráið þátttöku á vef SA: www.sa.is
8.30 Velkomin. Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins
Ávarp. Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands
Læsi til framtíðar – staða, ástæður og möguleikar. Hermundur Sigmundsson, prófessor við Háskólann í Þrándheimi í Noregi og HR
STIKLAÐ Á STÓRU
Að skilja nútímann. Katrín Atladóttir, borgarfulltrúi og hugbúnaðarverkfræðingur
Fjármálalæsi. Ómar Örn Magnússon, kennari og verkefnastjóri við Hagaskóla
Menningarlæsi: Ætlarðu í alvörunni að kyssa mig þrisvar? Margrét Lára Friðriksdóttir, mannauðsstjóri Össurar
MENNTAVERÐLAUN ATVINNULÍFSINS 2019
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra afhendir verðlaunin
10.00 Kaffi og meðlæti. Fræðslusjóðir og fræðsluaðilar kynna sig á Menntatorgi
10.30 Málstofur: A) Kennslustofa 21. aldarinnar. B) Staða stráka í lífi og starfi
Fundarstjóri: Signý Sif Sigurðardóttir, forstöðumaður fjárstýringar hjá Landsvirkjun
S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð 9M I Ð V I K U D A G U R 1 3 . F E B R Ú A R 2 0 1 9
1
3
-0
2
-2
0
1
9
0
4
:2
6
F
B
0
4
0
s
_
P
0
3
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
0
s
_
P
0
3
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
0
s
_
P
0
0
4
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
0
s
_
P
0
0
9
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
tio
n
P
la
te
re
m
a
k
e
: 2
2
4
F
-0
C
F
8
2
2
4
F
-0
B
B
C
2
2
4
F
-0
A
8
0
2
2
4
F
-0
9
4
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
3
B

F
B
0
4
0
s
_
1
2
_
2
_
2
0
1
9
C
M
Y
K