Fréttabréf Ættfræðifélagsins - 01.04.2015, Qupperneq 8

8http://www.ætt.is
Fréttabréf Ættfræðifélagsins í apríl 2015
aett@aett.is
gestanauð mikil; sjaldnast án aðkomufólks og öllum
veittur beini er bar að garði.

Orðfár
Að vexti var séra Þorkell með hæstu mönnum og
þrekinn að því skapi. Á yngri árum var hann jarpur á
skegg en hærðist snemma og gerðist sköllóttur, með
mikið og ræktarlegt skegg er varð silfurhvítt í elli. Ein
ljósmynd er til af Þorkeli tekin í Reykjavík 1881 þeg-
ar hann var 66 ára gamall.
Það lá fjarri skapferli Þorkels að reyna til að vera
við alþýðuskap eða að ávinna sér hylli. Til merkis um
það mætti segja að öll þau 47 ár sem hann var þjón-
andi prestur kom hann aldrei neinu sóknarbarna sinna
upp á það að þúa sig. Kölluðu því sumir hann stoltan
en hann var engu að síður ástsæll í sóknum sínum og
eignaðist þar aldavini.
Hann hélt fram rétti kirkjunnar og að henni fylgdu
eignir þær er hún hefði átt. En í stjórnmálum varðandi
Ísland var hann frjálslyndur og virti þá er setið höfðu
að fótum Jóns Sigurðssonar.
Ekki var honum liðugt um mál meira en í með-
allagi og hversdagslega var hann orðfár og ætíð
orðvar en frábærlega gagnorður og varð að taka eftir
því sem hann sagði. Í völdum hópi var Þorkell ræðinn
og skemmtilegur. En sem embættismaður var Þorkell
fyrst og fremst skyldurækinn og vandlátur við sjálf-
an sig og aðra.
Eins og hann var strangur við sjálfan sig gat hann
og verið strangur við aðra og skorinort sagði hann til
siðanna hverjum sem í hlut átti ef honum þótti þess
þurfa við. Þorkell Eyjólfsson var sannur merkismað-
ur og heiðursmaður svo mikill að hann mátti ekki
vamm sitt vita.
Björg Einarsdóttir tók saman árið 2015.
Efni sótt meðal annars í eftirtalin rit:
Ættir Síðupresta útg. 1960, höf. Björn Magnússon,
bls. 386 – 414
Íslenskar æviskrár V. útg. 1952, höf. Páll Eggert
Ólason, bls. 146 - 147
Fornólfskver 2. útg. 1959, höf. dr. Jón Þorkelsson,
m.a. bls. 19 - 32
Faðir minn, greinasafn útg. 1950, bls. 126 – 139 höf.
Guðbrandur Jónsson
Merkir Íslendingar 1. flokkur, Þorkell Eyjólfsson bls.
347 – 367, höf. dr. Jón Þorkelsson
Andvari 19. ár 1894, bls. 1 og áfram í æviágripi
Guðbrands Vigfússonar
Öll erum við menn útg. 1986, höf. Helga Halldórsdóttir
frá Dagverðará.
Bessastaðir, þættir úr sögu höfuðbóls útg. 1947, höf.
Vilhjálmur Þ. Gíslason
Læknar á Íslandi útg. 1945, 2. prentun, bls. 306 –
307
Ljósmæður á Íslandi I. útg. 1984, bls. 176; 196 - 197;
228 – 229; 463 – 464.
Íslenskar æviskrár III. útg. 1950, bls. 134 – þingseta
Jóns Guðmundssonar ritstjóra.
Munnleg geymd, meðal annars frá:
Einari Þorkelssyni – syni Þ.E.
Áskeli Einarssyni – sonarsyni Þ.E.
Þorkeli (Einarssyni) Jóhannessyni (ættleiddur)
sonarsyni Þ. E.
Sigríði Finnbogadóttur – tengdadóttur Þ.E.
Matthildi Jónsdóttur – sonardóttur Þ.E.
Ragnheiði Einarsdóttur – sonardóttur Þ.E.
Lúðvík Kristjánssyni – sonar-dóttursyni Þ.E
Séra Árna Þórarinssyni – stéttarbróður Þ.E. í Snæf.-
Hnappad. prófastsumd.
Rithönd Þorkels Eyjólfssonar. Þorkell Eyjólfsson vildi
að sóknarbörn hans yrðu sæmilega skrifandi. Hann gaf
sjálfur forskrift sem hann lét hvert heimili hafa þar sem
fólk var illa skrifandi eða óskrifandi.
Ljóð sem Jón Þorkelsson, sem tekinn
var í fóstur nýfæddur, orti um
föður sinn, sem hann sá í fyrsta sinn
þegar hann var átján ára.
Föðurkynni
(1877)
Ekki er annað betra:
Átján stóð ég vetra
fyrst að föður knjám;
feðga fyrstu kynni
fyrnast ei, - þau minni
eru eptir – ein af fám.
Þótt fyrðum sumum frera
falin þætti vera
halsins hugar bygð,
hyggjan djúp og dulin,
dýpst í þeli hulin
var orð fá ást og tryggð.