Fréttablaðið - 18.05.2019, Qupperneq 77

Fréttablaðið - 18.05.2019, Qupperneq 77
Ljósmyndasafn Reykjavíkur er miðstöð ljósmynda þar sem fortíð og nútími mætast. Markmið safnsins er að varðveita, safna og sýna bæði sögulega og samtímaljósmyndun í listrænu, félags- og menningarlegu sam- hengi. Í Ljósmyndasafninu eru nú um 6 milljónir ljósmynda af ýmsum stærðum og gerðum. Safneignin samanstendur að stærstum hluta af myndasöfnum sem færð eru Ljósmyndasafninu til varðveislu. Ljósmyndasafnið varðveitir bæði myndir frá atvinnumönnum og áhugamönnum í faginu, þær elstu eru frá því um 1860 og þær yngstu frá 2014. Myndefnið er æði fjölskrúðugt og má þar m.a. nefna mannamyndir teknar á ljós- myndastofum, ýmiskonar blaða-, iðnaðar-, landslags- og auglýsinga- ljósmyndir auk fjölbreyttrar f lóru mannlífs- og fjölskyldumynda. Mikilvægur þáttur í starfsemi safnsins er að auka aðgengi að safneigninni. Í gegnum myndavef safnsins (borgarsogusafn.is) er hægt að leita eftir myndefni og ljósmyndurum auk þess að kaupa myndir í gegnum vefinn. Hluti af starfi Ljósmyndasafns Reykjavíkur er að auka við myndavefinn og fer myndum fjölgandi með hverju ári. Safnið setur upp fjölda sýninga ár hvert þar sem markmiðið er að kynna íslenska ljósmyndara, sýna verk úr safneign sem og að sýna verk erlendra ljósmyndara. Á Alþjóðlega safnadaginn þann 18. maí, verður opnuð í Ljósmyndasafni Reykjavíkur ný sýning úr safnkosti sem ber heitið Íslensk kjötsúpa. Myndirnar á sýningunni eru eftir Krist- jón Haraldsson (1945-2011) en Kristjón starfaði sem iðnaðar- og auglýsingaljósmyndari í Reykja- vík. Hann lærði ljósmyndun hjá Leifi Þorsteinssyni í Myndiðn og í Iðnskólanum í Reykjavík. Kristjón rak ljósmyndastofuna Stúdíó 28, fyrstu árin með Kristjáni Pétri Guðnasyni ljósmyndara. Flestar myndirnar á sýningunni eru teknar á áttunda og níunda áratug síðustu aldar. Á sýningunni verða bæði myndir sem Kristjón tók fyrir auglýsingar, t.d. fyrir ullariðnaðinn og plötuumslög fyrir íslenska tónlistarmenn, og einnig myndir sem hann tók af fjölskyldu sinni og nærumhverfi í gömlu Reykjavík. Varpa allar þessar ljósmyndir skemmtilegu ljósi á tíðarandann og draga fram hversdaginn sem margir muna. Kristín Hauksdóttir Sýningin opnar kl. 15 á Alþjóðlega safnadaginn laugardaginn 18. maí. Allir eru velkomnir og ókeypis er inn á safnið í tilefni dagsins. Þar sem fortíð og nútíð mætast ÍMinjasafnsgarðinum stendur stór ljósmynd af garðveislu hjá Oddi C. Thorarensen apótekara í byrjun 20. aldar. Fyrir framan Nonnahús stendur par, líklega í öskudagsbúningi um aldamótin 1900. Það er ekki að ástæðulausu að ljósmyndirnar bjóða gestum í safnið. Minjasafnið á Akureyri býr yfir stórum fjársjóði mynda. Við safnið hefur verið starfrækt ljósmyndadeild síðan 1987 og hefur Hörður Geirsson safnvörður starfað við hana frá upphafi. Ljósmyndir hafa verið ríkur þáttur í bæjarlífi Akureyrar frá 1858 fram til dagsins í dag eins og ljósmyndakostur safnsins sýnir. Hann telur nú 3.000.000 eintök, allt frá glerplötum til stafrænna frummynda. Glerplötur eru elsta form ljósmyndasafnsins og eru 29% safnkostarins, filmur 38%, kópíur 7% og stafrænar myndir 26% og fer sá hluti safnkostarins sífellt stækkandi eins og gefur að skilja. Stærstur hluti mynda kemur frá atvinnu- og áhugaljós- myndurum en einnig úr fórum einstaklinga. Myndefnið er fjölbreytt og það er einnig notkun safnsins á ljós- myndunum. Þær eru notaðar í öllu starfi safnsins við sýningargerð, safnfræðslu, viðburði og markaðs- starf. Grunnurinn að því að nota þær eru rannsóknir og skráning ljósmyndanna og ekki síst að gera þær stafrænar. Rannsóknir á ljós- myndum eru fjölbreyttar, bæði er verið að skoða myndefnið en jafn- framt sögu ljósmyndaranna og ljósmyndatækni. Myndefnið getur gefið mikilvægar upplýsingar um þróun byggðar og umhverfis en ekki síður um daglegt líf fólks, t.d. fatnað þess og híbýli. Rannsóknir á ljósmyndarfinum leiddu Hörð, safnvörð ljósmynda- deildar, á nýjar en þó gamlar slóð- ir þegar hann hóf rannsóknir og tilraunir með votplötutækni, sem ekki hafði verið notuð á Íslandi í 125 ár. Áhugi Harðar kviknaði við rannsóknir á ljósmyndum Önnu Schiöth. Í safni hennar fann Hörður tvær glerplötur sem teknar voru með votplötutækni. Áhuginn var kviknaður og Hörður fór að grafast fyrir um aðferðirnar og efnafræðina á bak við hana. Hörður lét ekki þar við sitja heldur smíðaði eigin myndavél. Hvað eru votplötur? Votplata er blaut plata með Collodion upplausn. Collodion er bómull sem er leyst upp í eter og alkóhóli. Það límir silfur á plötuna og gerir hana ljósnæma. Þegar búið er að taka myndina er hún framkölluð í framköllunarvökva sem er vatnsupplausn með járni, sykri, örlitlu af ediksýru og alkó- hóli. Þetta þarf að gerast áður en myndin þornar. Skola þarf efnin vel af plötunni með eimuðu vatni áður en hún er böðuð í fixer og breytist við það úr negatívri mynd í pósitíva. Þrjár milljónir ljósmynda allt frá glerplötum til stafrænna Heildaráhrif sýningar-innar Börn í 100 ár, sem er í Safnahúsi Borgarfjarð- ar, er myndræn sem gerir hana einstaklega aðgengilega. Mikið er um að skólahópar sæki sýninguna heim enda eru söguefnin næg og rýmið sjálft höfðar mjög til barna. Á bak við ljósmyndirnar eru hólf þar sem sjá má muni frá Byggða- safni Borgarfjarðar sem er eitt safnanna í Safnahúsinu. Í miðju rýminu er upprunaleg baðstofa sem verðugur fulltrúi gamla tímans. Sýningin er hönnuð af Snorra Frey Hilmarssyni leikmyndahönn- uði sem leggur áherslu á læsileika og hughrif. Í sama húsnæði má einnig sjá aðra grunnsýningu Safnahúss, fuglasýninguna Ævintýri fuglanna sem einnig er hönnuð af Snorra. Stóri kosturinn við báðar sýningarnar er að það þarf ekki tungumál til að „lesa“ sig gegnum myndrænar frásagnirnar, heldur tala þær jafnt til allra. Í Safnahúsi eru alls fimm söfn, bókasafn og skjalasafn þar með talið. Þar eru haldnar lista- sýningar, fyrirlestrar og tónleikar auk grunnsýninganna tveggja sem eru opnar allt árið og draga að sér fjölda gesta. Á safnadaginn 18. maí verður opnuð þar sýning úr safn- kosti Listasafns Borgarness sem er eitt safnanna í húsinu. Sýningar- stjóri er Helena Guttormsdóttir. Safnahúsið í Borgarnesi hefur á liðnum árum öðlast mikilvægan sess sem menningarmiðstöð fyrir Borgarfjörð og nærsveitir. Starf- semin er mikilvæg samfélagslega þar sem þekkingu er miðlað á skapandi hátt. Guðrún Jónsdóttir Íslensk börn í 100 ár Kópía 1873, Fyrsta myndin af Akureyri sem vitað er um, tekin 1873 af Fredik Löve. Skuggi ljósmyndarans og mynda- vélarinnar sést hægra megin á myndinni. Garðveisla á Akureyri: Hallgrímur Einarsson. Sýningin Börn í 100 ár í Safnahúsi Borgarfjarðar er áhugaverð og fjölbreytt. Minjasafnið á Akureyri býr yfir stórum fjársjóði mynda. Við safnið hefur verið starfrækt ljósmyndadeild síðan 1987 og hefur Hörður Geirsson safnvörður starfað við hana frá upphafi. Fixerinn er skolaður af og platan sett í þurrkgrind. Að lokum er hún lökkuð með alkóhóllakki sem er búið til úr alkóhóli, lav- ender olíu og trjákvoðu frá Mar- okkó. Þar með er silfrið lokað inni og súrefnið kemst ekki að því. Það er ástæða þess hversu lengi slíkar plötur varðveitast, jafnvel 500 ár að talið er. Það þarf því að hafa hraðar hendur þegar teknar eru votplötu- myndir. Apríl 1974, fermingarveisla Ásgeirs Ásgeirssonar í fjölskyldu ljósmynd- ara. Tvær konur og strákur í eldhúsi. Önnur konan klæðist upphlut. LJÓSMYND/KRISTJÓN HARALDSSON Júlí 1982, myndataka fyrir Örtölvu- tækni sf. Stjórnsalur í Svartsengi, Svartsengisvirkjun. LJÓSMYND/KRISTJÓN HARALDSSON Ljósmyndir nýtast einnig öðrum en safninu t.d. við endur- gerð gamalla húsa ef finna þarf gluggasetningu eða gerð þeirra svo nýlegt dæmi sé tekið. Útgef- endur, fjölmiðlar og fræðimenn notast einnig við ljósmyndir safnsins. Grunnurinn að því að nota þær eru rannsóknir og skráning þeirra. Ljósmyndirnar eru sá hluti safn- kostar Minjasafnsins sem mest er leitað í, ekki síst eftir að hann er kominn heim í stofu til fólks á Sarpur.is, sem er gagnagrunnur sem flest íslensk söfn notast við. Almennir notendur hafa verið mikill liðsauki í rannsóknum á myndefninu gegnum Sarp þar sem hann býður fólki að senda upplýsingar um myndefnið. Ljós- myndir eru stór hluti daglegs lífs. Þær eru og verða mikilvæg heimild um fólk og mannlíf. Hvað tekur þú margar myndir á dag? Ætli allar matarmyndir, myndir af skóm og varningi endi á safni í framtíðinni? Haraldur Þ. Egilsson KYNNINGARBLAÐ 3 L AU G A R DAG U R 1 8 . M A Í 2 0 1 9 SAFNABLAÐIÐ
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120

x

Fréttablaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.