Morgunblaðið - 30.10.2019, Blaðsíða 8

8 MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 30. OKTÓBER 2019VIÐTAL
ferðakaupstefnur eins og World Travel Market
í Lundúnum, en hún var jafnframt tilnefnd
sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir sjálfbæra
ferðaþjónustu árið 2017,“ útskýrir Pétur.
Hann segir að það skipti sköpum að hafa
Elizu með í för. „Þegar hún er með okkur fáum
við miklu meira pláss, meiri athygli og almennt
meira út úr viðburðinum.“
Pétur segir að fjölmiðlar í Seattle hafi verið
mjög áhugasamir um forsetafrúna. „Þar fór
hún í sjónvarpsviðtal og stórt viðtal við dag-
blaðið Seattle Times. Við erum að skipuleggja
sambærilega viðburði í Toronto í næsta mánuði
og þar er þegar búið að bóka hana í tvö stór
sjónvarpsviðtöl. Við fáum þarna umfjöllun sem
við hefðum annars ekki fengið. Hún gerir þetta
virkilega vel og er mjög frambærilegur tals-
maður. Það er mikill fengur að því fyrir okkur
að fá hana með okkur í lið.“
Spurður að því hvernig hugmyndin um að fá
hana í þetta hlutverk hafi fæðst segir Pétur að
sem forsetafrú sé Eliza á mjög „hlutlausu
svæði“, sem nýtist vel á ólíkum sviðum, sama
hvort um er að ræða viðburði tengda ferðaþjón-
ustu, sjávarútvegi, tækni eða öðru.
En er það hluti af skilgreiningu embættis
hennar að taka þátt í svona viðburðum? „Í raun
er hlutverk forsetafrúar ekkert mjög skilgreint,
og við erum ekki með þessu að skilgreina það
hlutverk. Fyrirtækin sem þátt taka á sýningum
okkar erlendis eru mjög ánægð með að hafa
Elizu með í för. Það má segja að ef Ísland er
fyrirtæki, þá erum við á Íslandsstofu sölu- og
markaðsdeildin, og þarna erum við komin með
frábæran talsmann. Við vorum mjög ánægð
þegar hún tók jákvætt í þessa hugmynd.“
Íslandsstofa kynnti í síðustu viku metnaðarfulla
framtíðarstefnu fyrir íslenskan útflutning, sem
vísar meðal annars til skýrslu sem ráðgjaf-
arfyrirtækið McKinsey vann fyrir Ísland árið
2012. Þar kom fram að til að standa undir þrjú
prósent hagvexti hér á landi næstu tuttugu árin
þyrfti íslenskt þjóðarbú að auka útflutning um
eitt þúsund milljarða króna á tímabilinu. Þetta
er hin svokallaða „þúsund milljarða áskorun“.
Árið 2017 nam útflutningur frá Íslandi 1.206
milljörðum króna. Til samanburðar var sama
tala árið 2011 1.126 milljarðar króna. Enn er
því nokkuð í land til að markmiðið náist.
Lengst af hafa sjávarafurðir verið helsta út-
flutningsvara þjóðarinnar en með tímanum hef-
ur fjölbreytnin aukist. Með tilkomu nýtingar
vatnsfalla og jarðhita við raforkuframleiðslu
varð til önnur stoð í gjaldeyrisöfluninni þegar
sala á orku til stóriðju hófst, og óx greinin jöfn-
um skrefum á seinni hluta síðustu aldar. Í byrj-
un 21. aldarinnar hefur þriðja stóra stoðin,
ferðaþjónusta, vaxið mikið að umfangi. Nú er
svo komið að hún er farin langt fram úr orku-
framleiðslu og sjávarútvegi sem stærsta út-
flutningsgreinin.
Samkvæmt nýlegum könnunum í helstu við-
skiptalöndum Íslands tengir fólk nafn Íslands
einkum við náttúru og ferðamennsku. Færri
tengja nafn Íslands við tækni og nýsköpun. Að
mati Íslandsstofu eru það þeir þættir sem þarf
að efla til muna hér á landi, og tryggja landinu
auknar tekjur. Því er brýnt að efla ímynd Ís-
lands sérstaklega á þessu sviði en um leið að
treysta ímynd Íslands á öðrum sviðum einnig.
Ekki er að sögn Péturs Þ. Óskarssonar, fram-
kvæmdastjóra Íslandsstofu, hægt að reiða sig á
þær greinar sem nýta sér auðlindir lands og
sjávar til mikils vaxtar að umfangi í framtíð-
inni. Sá vöxtur sem kann að eiga sér stað í
þessum greinum muni að mestu stafa af virðis-
aukningu núverandi vöru og þjónustu og mikil-
vægt sé að hann verði sjálfbær.
Stefnumótun Íslandsstofu, sem unnið hefur
verið að allt þetta ár, tekur mið af þúsund millj-
arða markinu. Í greiningarvinnunni var leitað
svara og síðan var lögð fram áætlun um hvern-
ig hægt væri að ná markmiðinu.
Nýr talsmaður Íslands
Áður en við Pétur förum í saumana á hinni
nýju stefnu segir hann blaðamanni frá nýjasta
liðsmanni Íslandsstofu í markaðssetningu
landsins í útlöndum. „Við erum búin að ganga
frá samkomulagi við Elizu Reid forsetafrú. Hún
hefur reyndar unnið fyrir okkur áður, en nú
höfum við formgert samband okkar við hana og
verður hún talsmaður okkar á völdum stórum
viðburðum erlendis á næstu árum. Við reiknum
með um 7-9 viðburðum á hverju ári, auk þess
að vinna með Íslandsstofu að kynningu á ís-
lensku atvinnulífi gagnvart fjölmiðlum og sam-
starfsaðilum íslenskra fyrirtækja,“ segir Pétur
og ítrekar að um nýjung sé að ræða í vali á tals-
manni.
„Hún hefur reyndar nú þegar tekið þátt í við-
burðum á vegum okkar, eins og á Taste of Ice-
land-viðburði okkar í Seattle í Bandaríkjunum í
síðustu viku. Þá hefur hún mætt með okkur á
Vaxtartækifærin úr hugv
Þóroddur Bjarnason
tobj@mbl.is
Útflutningur á vörum og þjónustu
er og hefur verið Íslendingum
nauðsynlegur til að skapa gjald-
eyristekjur og viðhalda viðunandi
lífskjörum hér á landi. Talsverð
breyting hefur orðið á gjaldeyris-
öflun þjóðarinnar á síðustu árum
og áratugum, og enn þarf að gera
betur til að halda hér uppi
ásættanlegum 3% hagvexti. Þar
kemur ný framtíðarstefna Íslands-
stofu til sögunnar, en lykilskila-
boðin í henni eru „sjálfbærni“.
Pétur Þ. Óskarsson, framkvæmdastjóri Íslandsstofu, segir að lögð verði áhersla á Ísland sem leiðand
Möguleg þróun gjaldeyristekna út frá stefnumarkandi áherslum*
Útfl utningur eftir Heimsálfum
2010-2017
Asía 2018: 4,0%
Aðrar heims álfur
2018: 1,2%
Bandar
19,3%
Önnur l
17,2%
Útfl utningur efti
Milljarðar króna
2010
Samsetning útfl utnings 2011-2018
Orkuháður
iðnaður
24%
Alþjóða-
geirinn
29%
Sjávarút-
vegur
26%
Flug og
ferða-
þjónusta
20%
Orkuháður
iðnaður
17%
Alþjóða-
geirinn
25%
Sjávarút-
vegur
18%
Flug og
ferða-
þjónusta
39%
2011 2018
Þróun útfl utningstekna
2011-2017
Milljarðar króna á verðlagi ársins 2017
Evrópa
2018: 69,5%
Norður-Ame
2018: 25,2
1.126
+271
-23 -1
-69
-98
1.206
Ú
tfl
ut
ni
ng
ur
2
01
1 Ú
tfl
ut
ni
ng
ur
2
01
7
A
lþ
jó
ða
ge
iri
nn
F
er
ð
aþ
jó
nu
st
a
La
nd
b
ún
að
ur
O
rk
uh
áð
ur
ið
na
ðu
r
S
já
va
rú
tv
eg
ur
Orka og
grænar
lausnir
Hugvit,
nýsköpun
og tækni
Ferða-
þjónusta
og sam-
göngur
Sjávar-
útvegur
Alls
+1.005 ma.kr
2018 2021 2023 2028
2.500
2.000
1.500
1.000
500
0
Orka og grænar
lausnir
+145 ma.kr
Listir og skapandi
greinar
+56 ma.kr
Sjávarútvegur
+40 ma.kr.
Hugvit, nýsköpun
og tækni
+393 ma.kr.
Ferðaþjónusta
og samgöngur
+227 ma.kr.
Sérhæfð matvæli
og náttúruafurðir
+144 ma.kr.
*Fyrirvari: Byggt á mati þátttakenda á vinnustofum Íslandsstofu sem voru beðnir um að leggja mat á mögulegt umfang framtíðartækifæra. Ekki er um framtíðarspá að ræða.
koma úr hinum svokallaða alþjóðageira, grein-
um sem ekki byggi á auðlindum lands og sjáv-
ar, þ.e. hugviti, nýsköpun og tækni.
Eins og fram kemur í kynningunni er ferða-
þjónustan eini geirinn sem hefur vaxið að um-
Bara vöxtur í ferðaþjónustunni
Við Pétur vindum okkur nú í að skoða nánar
framtíðarstefnu íslensks útflutnings. Pétur seg-
ir að í stuttu máli þurfi vaxtartækifærin að