Fréttablaðið - 22.04.2020, Side 26

Fjármálaeftirlitið
hvetur lífeyrissjóði
til að íhuga vandlega, seinka
eða hætta við ákvarðanir
eða viðskipti sem geta stefnt
í tvísýnu langtímahags-
munum sjóðfélaga og
lífeyrisþega.
Úr dreifibréfi fjármálaeftirlits
Seðlabankans til lífeyrissjóðanna.
Það breytir því ekki
að Harpa er ekkert
að fara og mikilvægi starf-
seminnar sjaldan verið
meira. Húsið okkar verður
hér um ókomin ár og mun
halda áfram að glæða Ísland
lífi.
Svanhildur
Konráðsdóttir,
forstjóri Hörpu.
Helgi Vífill
Júlíusson
helgivifill@frettabladid.is
Langf lestar alþjóðlegar ráðstefnur sem hætt hefur verið við að halda í Hörpu vegna kóróna­veirunnar og áttu að fara fram í apríl, maí og
júní hafa verið færðar yfir á næsta
ár. Þetta segir Svanhildur Konráðs­
dóttir, forstjóri hússins.
„Við vonumst auðvitað til þess
að þær ráðstefnur og viðburðir
sem halda á í haust verði að veru­
leika. Myndin skýrist smám saman
þrátt fyrir óhjákvæmilega óvissu en
núna erum við til að mynda farin að
vinna með viðburði sem stefnt er að
í ágúst,“ segir hún.
Að sögn Svanhildar var Hörpu
lokað þegar samkomubannið var
hert 25. mars. Horft er til þess að
hægt verði að opna húsið að ein­
hverju leyti 4. maí þegar 50 megi
vera í sama rými í stað 20 eins og nú
sé. „Við leggjum mjög ríka áherslu
á að koma viðburðahaldinu af stað
sem allra fyrst.“
Aðspurð hve lengi Harpa geti
verið án tekna án þess að óska eftir
aðstoð frá eigendum sínum, sem
er ríkið og Reykjavíkurborg, segir
Svanhildur það vera fáeina mánuði
í ljósi þeirra aðgerða sem gripið hafi
verið til. Brugðið hafi verið á það
ráð að nýta hlutabótaleiðina og allir
starfsmenn Hörpu því miður orðið
að taka á sig skerðingar í starfshlut­
falli og launum. „Við erum að stíga
á bremsuna með allan kostnað sem
hægt er að fresta og nýtum þau
úrræði sem í boði eru fyrir fyrir­
tækin í landinu,“ segir Svanhildur.
Hún segir að Harpa hafi ekki
formlega óskað efir aðstoð frá eig­
endum sínum en þeir hafi verið
upplýstir um stöðu mála. „Það
mun ráðast af því hve lengi ástand­
ið varir. Við munum gera allt sem
í okkar valdi stendur til komast í
gegnum þrengingarnar án þess.
Mögulega mun koma upp sú staða
að þegar hlutirnir fara aftur af stað
verðum við einungis með brot af
þeim tekjum sem við þurfum næstu
misserin. Það breytir stöðunni aug­
ljóslega að minnsta kosti þar til við­
burðahald og ferðaþjónusta komast
aftur í eðlilegt ástand.“
Svanhildur nefnir að rekstrarað­
ilar í húsinu finni líka fyrir því að
ferðamenn komi ekki til landsins. Í
húsinu er til dæmis bóka­ og blóma­
búðin Upplifun, hönnunarversl­
unin Epal, ferðamannaþjónustan
Sterna Travel, ferðamannaþjónust­
an Geysirland, veitingaþjónusta KH
tengd viðburðahaldinu og veitinga­
staðirnir Bergmál og Kolabrautin.
Þurfið þið að gefa þeim afslátt á
leigugreiðslum?
„Við erum að reyna að koma til
móts við fyrirtækin eins og við
mögulega getum. Við leggjum
áherslu á að finna flöt þar sem hægt
er að sameinast um að allir taki á sig
einhverja skerðingu. Næstu skref
verða metin eftir því sem myndin
skýrist betur.“
Aðspurð segir Svanhildur að fast­
eignagjöld Hörpu séu um 320 millj­
ónir króna. Þeim verði að líkindum
ekki hnikað nema með almennum
aðgerðum á vegum borgarinnar.
„Fasteignagjöldin taka töluvert í
það blasir alveg við. Harpa hefur
verið rekin með tapi frá upphafi
og hefur verið að slást við ýmiss
konar forsendubrest frá upphaf­
legum hugmyndum um sjálf bærni.
Við höfum á umliðnum mánuðum
verið að endurskoða rekstrarmódel
hússins í góðri samvinnu við eig­
endur í því skyni að skapa húsinu
heilbrigðan rekstrargrundvöll til
framtíðar.“
Það verkefni verður væntanlega
erfiðara í ljósi frosts í heimshag­
kerfinu?
„Já, það má gera ráð fyrir því. Það
breytir því ekki að Harpa er ekkert
að fara og mikilvægi starfseminnar
sjaldan verið meira. Húsið okkar
verður hér um ókomin ár og mun
halda áfram að glæða Ísland lífi.“
Svanhildur segir að fjöldi ráð­
stefna og hvataferða hefði ekki
komið til Íslands ef ekki væri fyrir
Hörpu. „Ráðstefnur og hvataferðir
skipta samfélagið og efnahagslífið
miklu máli. Það er feikilega mikil­
vægt að setja þessa markhópa mjög
ofarlega á blað í því markaðsátaki
opinberra aðila sem fram undan
er. Þúsund manna alþjóðlegur við­
burður í húsinu sem stendur yfir í
þrjá til fjóra daga skapar samfélag­
inu 300­400 milljónir króna í gjald­
eyristekjur. Ekki nema brot af því
verður eftir í húsinu. Fólk kaupir
f lugmiða, hótelgistingu, ferðir um
landið og mat á veitingastöðum. Í
Hörpu á sér stað mikil verðmæta­
sköpun í víðum skilningi, hvort sem
litið er til menningar, efnahagslífs­
ins eða samfélagslegra verðmæta og
við verðum að tryggja með öllum
ráðum að svo verði áfram,“ segir
hún.
Flestar ráðstefnur í Hörpu
færðar fram á næsta haust
Harpa getur verið án tekna í nokkra mánuði án þess að óska eftir aðstoð frá eigendunum. Svanhildur
Konráðsdóttir, forstjóri hússins, segir að ráðstefnur og hvataferðir skipti samfélagið og efnahagslífið miklu
máli. Einungis brot af tekjunum verði eftir í Hörpu. Fasteignagjöld Hörpu eru um 320 milljónir króna.
„Við vonumst til þess að þær ráðstefnur og viðburðir sem halda á í haust verði að veruleika,“ segir Svanhildur.
Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands hvetur lífeyrissjóði til þess að „íhuga vandlega,
seinka eða hætta við ákvarðanir
eða viðskipti sem geta stefnt í tví­
sýnu langtímahagsmunum sjóð­
félaga og lífeyrisþega“, eins og það
er orðað í dreifibréfi sem eftirlitið
sendi lífeyrissjóðum landsins síð­
degis í gær.
Ábendingar fjármálaeftirlitsins,
sem varða starfsemi og fjárfestingar
lífeyrissjóðanna og vörsluaðila
séreignarsparnaðar vegna heims­
faraldurs kórónaveirunnar, eru
samdar með hliðsjón af nýlegum
yfirlýsingum Evrópsku vátrygg­
inga­ og lífeyrissjóðaeftirlits­
stofnunarinnar og fjármálaeftir­
litsnefndar Seðlabankans.
Þó er enga sambærilega ábend­
ingu að finna í umræddum yfir­
lýsingum um að lífeyrissjóðir skoði
sérstaklega, seinki eða hætti við til­
teknar ákvarðanir eða viðskipti.
Þeir forsvarsmenn innan lífeyris­
sjóðakerfisins sem Markaðurinn
ræddi við í gærkvöldi höfðu ýmist
ekki kynnt sér áðurnefnda ábend­
ingu eftirlitsins eða kusu að tjá sig
ekki um hana að svo stöddu.
Í dreifibréfi fjármálaeftirlitsins
segist eftirlitið fylgjast náið með
og meta áhrif breytinga á fjármála­
mörkuðum á tryggingafræðilega
stöðu samtryggingaradeilda líf­
eyrissjóða til skamms tíma og við­
námsþrótt þeirra til lengri tíma.
„Fjármálaeftirlitið mun beita sér
fyrir því að gætt sé jafnvægis milli
langtímahagsmuna sjóðfélaga
og skammtímaaðgerða við hinar
núverandi ótryggu markaðsað­
stæður sem leitt geta til sveifluauk­
andi áhrifa á hagkerfið og fjár­
málamarkaðinn,“ segir jafnframt í
dreifibréfinu.
Auk þess hyggst fjármálaeftir­
litið fylgjast sérstaklega með lausa­
fjárstöðu samtryggingar­ og sér­
eignardeilda sjóðanna vegna meðal
annars samdráttar í arðgreiðslum,
seinkunar iðgjaldagreiðslna, sam­
komulags um greiðslufresti á lánum
og aukinna úttektarheimilda sér­
eignarsparnaðar.
Eftirlitið leggur til viðbótar
áherslu á að samfella verði tryggð
í lykilstarfsemi í daglegum rekstri
sjóðanna. Það taki meðal annars til
innheimtu iðgjalda, fjárfestinga og
öruggrar vörslu eigna.
Til upprifjunar tók fjármála­
eftirlitsnefnd Seðlabankans fram
í yfirlýsingu sem hún sendi frá sér
fyrr í mánuðinum að helsta óviss­
an í starfsemi sjóðanna um þessar
mundir tengdist stöðu og horfum
á fjármálamörkuðum og áhrifum
þess á eignasafn sjóðanna til lengri
tíma.
Varanleg verðlækkun á eigna­
mörkuðum gæti haft áhrif á trygg­
ingafræðilega stöðu lífeyrissjóða
og sagðist fjármálaeftirlitið fylgjast
náið með framþróuninni. – kij
Hætti við viðskipti sem stefni í tvísýnu hagsmunum sjóðfélaga 
Unnur Gunnarsdóttir varaseðlabankastjóri. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
Greinendur bandaríska stór­bankans JP Morgan segja að auknar pantanir og sterkt
sjóðsstreymi hafi staðið upp úr í
uppgjöri Marels fyrir fyrsta fjórð­
ung ársins. Rekstrarniðurstaða
félagsins hafi þó litast af endur­
skipulagningu og kostnaði vegna
áhrifa kórónaveirunnar.
Þetta kemur fram í viðbrögðum
greinenda JP Morgan við uppgjör­
inu sem Markaðurinn hefur undir
höndum.
Sérfræðingar bankans höfðu
spáð því að rekstrarhagnaður Mar­
els á fjórðungnum – aðlagaður fyrir
afskrift á óefnislegum eignum sem
tengjast yfirtökum – yrði um 10,6
prósent af tekjum félagsins en EBIT­
hlutfallið var þess í stað 8,4 prósent.
Virði móttekinna pantana Marels
á tímabilinu, sem nam alls 352 millj­
ónum evra, var hins vegar tveimur
prósentum hærra en greinendur JP
Morgan höfðu gert ráð fyrir. Grein­
endurnir taka fram að þeir hafi
búist við háum pöntunum vegna
stórra uppbyggingarverkefna sem
Marel hafi tryggt sér en heildar­
pantanastaðan gefi til kynna að
góður gangur sé einnig í öðrum
verkefnum.
Haft var eftir Árna Oddi Þórðar­
syni, forstjóra Marels, í afkomutil­
kynningu félagsins að mótteknar
pantanir hefðu aldrei verið f leiri.
Þær hefðu dreifst vel á milli stærri
verkefna, staðlaðra lausna og vara­
hluta.
Í viðbrögðum hagfræðideildar
Landsbankans við uppgjörinu er
bent á að bæði tekjur og rekstrar­
hagnaður Marels hafi verið undir
væntingum á fjórðungnum, þótt
gera verði fyrirvara við afkomuspár
um þessar mundir.
Greinendur bankans nefna að
nýjar pantanir á tímabilinu muni
skila sér í tekjum á síðari hluta
ársins og væntingar um afkomu á
yfirstandandi ársfjórðungi eigi því
að vera í lágmarki vegna aðstæðna.
Ekki sé vitað með vissu hver verði
efnahagsleg áhrif kórónaveirunnar
á félagið. – kij
Fleiri pantanir
en verri afkoma
en spáð var
Árni Oddur Þórðarson, forstjóri
Marels. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
2 2 . A P R Í L 2 0 2 0 M I Ð V I K U D A G U R10 MARKAÐURINN