Fréttablaðið - 18.08.2020, Page 8

Frá degi til dags
Halldór
ÚTGÁFUFÉLAG: Torg ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Helgi Magnússon FORSTJÓRI OG ÚTGEFANDI: Jóhanna Helga Viðarsdóttir RITSTJÓRI: Jón Þórisson jon@frettabladid.is, FRÉTTASTJÓRAR: Aðalheiður Ámundadóttir adalheidur@frettabladid.is
Ari Brynjólfsson arib@frettabladid.is, Garðar Örn Úlfarsson gar@frettabladid.is MARKAÐURINN: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 80.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds. ISSN 1670-3871 FRÉTTABLAÐIÐ Kalkofnsvegur 2, 101 Reykjavík Sími: 550 5000, ritstjorn@frettabladid.is HELGARBLAÐ: Björk Eiðsdóttir bjork@frettabladid.is MENNING: Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrunb@frettabladid.is
LJÓSMYNDIR: Anton Brink anton@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Sighvatur
Arnmundsson
sighvatur@frettabladid.is

Hagfræði-
deild Lands-
bankans
metur
fjárhagslegt
tjón meðal-
launþega við
að missa
vinnuna upp
á um 326
þúsund
krónur á
mánuði. Það
eru ekki
aðstæður
sem fólk
velur sér.

Lögleysa í
margvís-
legum
skilningi á
sér öflugan
málsvara í
Samtökum
atvinnulífs-
ins.
Refsileysi fyrir þjófnað á launum verkafólks er stóra skömmin á íslenskum vinnumarkaði. Árlega eru þúsundir verkafólks á Íslandi
hlunnfarnar um laun, sem þau ýmist sjá aldrei eða
þurfa að fá aðstoð stéttarfélaga við að innheimta.
Meðalupphæð launakrafna sem Efling vann fyrir
sitt félagsfólk árið 2019 var 492 þúsund krónur.
Slíkar kröfur skipta hundruðum ár hvert.
Við gerð hinna svokölluðu Lífskjarasamninga
skuldbatt ríkið sig til að hreinsa loksins þennan
skammarblett. Lofað var að heimila sektir fyrir brot
gegn lágmarkskjörum verkafólks (sjá lið 22 í skjalinu
„Stuðningur stjórnvalda við Lífskjarasamningana“).
Vinna fór af stað á vegum Ásmundar Einars
Daðasonar félagsmálaráðherra þar sem fulltrúar
Samtaka atvinnulífsins og Alþýðusambands Íslands
áttu að gera tillögur um lagabreytingar. ASÍ hefur
þar lagt fram vel útfærðar og sanngjarnar lausnir.
Samtök atvinnulífsins hafa hins vegar lagst gegn
öllum tillögum og stöðvað framgang málsins. Með
því er ráðist gegn einni af mikilvægustu forsendum
gildandi kjarasamnings.
Reyndin virðist vera sú að SA er ekki treystandi
til að starfa samkvæmt lögum og á grunni þess
samkomulags sem þau sjálf hafa fallist á. Í stað þess
að standa vörð um eigin kjarasamninga standa þau
vörð um þá sem brjóta þá.
Lögleysa í margvíslegum skilningi á sér öflugan
málsvara í Samtökum atvinnulífsins. Þar fara
fremstir Sjálfstæðismenn af nýrri kynslóð, skólaðir
í taumleysi góðærisáranna og skyndigróða ferða-
þjónustubólunnar. Í huga þeirra virðast venjur
og lágmarksheilindi við samningagerð engu máli
skipta.
En verkafólk á Íslandi á sér líka öfluga hreyfingu
og sterk vopn. Atvinnurekendur fengu vorið 2019
langan kjarasamning þar sem þeim var veittur
friður til nóvember 2022. Gildi samningsins er hins
vegar háð því að hann og forsendur hans séu virtar.
Gerist það ekki mun félagsfólk í Eflingu knýja fram
efndir með öðrum leiðum.
Stóra skömmin
Sólveig Anna
Jónsdóttir
formaður
Eflingar
Botnlaus bröns
Allt ætlaði um koll að keyra í
netheimum um helgina þegar
myndir birtust af ráðherra
að gera sér glaðan dag með
vinkonum sínum án þess að
virða tveggja metra regluna.
Verður það nú vandræðalegt
ef sami ráðherra stígur fram
í náinni framtíð til að brýna
borgara til sóttvarna. Hefur
þetta af hjúpað gjá milli þeirra
sem halda í tveggja metra fjar-
lægð frá öllum utan heimilis
og þeirra sem reyna að halda
sig í tveggja metra fjarlægð
frá óheppilegheitum. Gjáin
var hins vegar f ljótt fyllt af
pólitískum keilum. Eina sem
upp úr stendur er löngun í
botnlausan bröns.
Lukashenko-blokkin
Húsa- og híbýlamálaráð Reykja-
víkur fór yfir tillögur um
tilnefningar til fegrunarviður-
kenningar fyrir árið 2020. Þar
voru opinberaðar hugmyndir
um hvaða lóðir fjölbýlishúsa og
stofnana geta unnið, en verð-
launin ná einnig til endurbóta
á eldri húsum. Athygli vekur að
málið var skráð í trúnaðarmála-
bók ráðsins og því fær fegurðin
ekki að njóta sín opinberlega
heldur einungis bak við luktar
dyr. Grænfingraðir lóðareig-
endur hljóta að vera að íhuga að
kalla til kosningaeftirlit ÖSE svo
verðlaunin endi ekki hjá ein-
hverri Lukashenko-blokk.
arib@frettabladid.is
Það liggur því miður fyrir að atvinnu-leysi muni fara vaxandi í haust. Þá fer áhrifa þeirra fjölmörgu hópuppsagna sem gripið var til í vor og snemma í sumar að gæta. Þar fyrir utan er hætt við því að enn fleiri störf tapist vegna
hertra sóttvarnaaðgerða við landamærin.
Samkvæmt tölum frá Vinnumálastofnun var
almennt atvinnuleysi tæp átta prósent í júlímán-
uði. Stofnunin spáir því að atvinnuleysi muni
nálgast níu prósent í ágúst og september. Slíkar
tölur hafa ekki sést síðan í ársbyrjun 2010 þegar
afleiðinga efnahagshrunsins gætti enn.
Undanfarna daga hefur sprottið upp umræða
um hvort hækka eigi atvinnuleysisbætur eða
ekki. Raunar hefur verkalýðshreyfingin og hluti
stjórnarandstöðunnar allt frá því í vor talað fyrir
því að hækka eigi bæturnar. Samtök atvinnu-
lífsins vara hins vegar við slíkum hækkunum
og benda á að háar atvinnuleysisbætur dragi úr
hvata til atvinnuleitar og leiði þannig til aukins
atvinnuleysis. Slíkar hagfræðikenningar geta auð-
vitað haft eitthvert gildi við ákveðnar aðstæður
og einhvers staðar liggja mörk þess hve háar
atvinnuleysisbætur mega vera. Þessar kenningar
geta hins vegar ekki átt við þær aðstæður sem nú
eru uppi á íslenskum vinnumarkaði.
Grunnatvinnuleysisbætur eru nú tæpar 290
þúsund krónur á mánuði. Það verður að teljast
afar lítill fælingarmáttur á atvinnuleit þeirra
hópa sem misst hafa vinnuna að undanförnu.
Hagfræðideild Landsbankans metur fjárhagslegt
tjón meðallaunþega við að missa vinnuna upp
á um 326 þúsund krónur á mánuði. Það eru ekki
aðstæður sem fólk velur sér.
Í málflutningi Samtaka atvinnulífsins er meðal
annars bent á að erfitt hafi reynst að fá fólk í
vinnu í sumar á tilteknum ferðamannastöðum
þrátt fyrir atvinnuleysi á þeim svæðum. Af sam-
henginu má skilja sem svo að háum atvinnuleysis-
bótum sé þar um að kenna. Fróðlegt væri að vita
hvaða launakjör og vinnutími hafi verið í boði í
umræddum störfum. Ef fyrirtæki geta ekki boðið
umtalsvert betri kjör en sem nemur atvinnu-
leysisbótum hlýtur að mega efast um rekstrar-
grundvöllinn.
Alþingi mun koma saman til framhaldsfunda í
lok mánaðarins. Þá á meðal annars að taka fyrir
fjármálastefnu og breytingar á fjármálaáætlun
vegna gerbreyttrar stöðu í ríkisfjármálunum.
Nú þegar hefur verið ráðist í umfangsmiklar og
fjárfrekar aðgerðir til að draga úr neikvæðum
efnahagsáhrifum heimsfaraldursins. Eðli máls
samkvæmt eru slíkar aðgerðir og þörfin fyrir þær
í stöðugri endurskoðun eftir því hvernig mál þró-
ast. Nú hlýtur að vera komið að þeim tímapunkti
að hækkun atvinnuleysisbóta fari á dagskrá.
Hækkum
bæturnar
1 8 . Á G Ú S T 2 0 2 0 Þ R I Ð J U D A G U R8 S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
SKOÐUN