Vinnan - 01.11.1986, Blaðsíða 10

Kaupandinn greiðir: 10.000 kr. útborgun
6.000 kr. sem vcrslunin tekur íyrir að lána sem hún þó ge'rir ekki
36.900 kr. eftirstöðvar
343 kr. lántökugjald
633 kr. stimpilgjald
1.982 kr. vextir af eftirstöðvabréfi
192 kr. þóknun. 32 kr. af hverri afborgun
56.050 kr.
Verslunin lær: 10.000 kr. (útborgun)
42.149 kr. (það scm bankinn greiöir fvrir eftirstöðvabrélið)
- 986 kr. (Stimpilgjald og lántökugjald)
51.163 kr.
- 46.900 kr. (raunvcrulegt verð)
4.263 kr. (Hagnaður umfram eðliiega álagningu: ekkert lánað)
Bankinn lær: 986 kr. (stimpilgjald og lántöku- kostnaður: innifalið i skulda-
bréfinu en dregið af hlut vcrslunarinnar)
1.727 kr. (afföll af skuldabréfinu)
1 Q«2 kr. (Vt'Xlir)
192 kr. (Póknun: kaupandi greiðir 32 kr. mcð‘hverri alborgun)
4.887 kr.
En áöur en lengra er haldið er
rétt að skoða hvernig upphæð-
in skiptist.
Vinnan er málgagn Alþýðu-
sambands íslands og þannig
launafólks í landinu. Því skoð-
um við þetta mál frá sjónar-
horni neytandans og látum
okkur ekki frekar varða hvern-
ig þeir okurvextir sem kaup-
andinn greiðir, skiptast. Hér að
ofan segir að ávöxtun þeirra er
lána nemi 118.3% vöxtum á ári
og er þá bankinn og verslunin
talin einn aðili, enda gildir engu
fyrir kaupandann hver lánar,
hver græðir; hans útgjöld eru
hin sömu.
En hvað er til ráða? Álagning
heimilistækja er frjáls og tjáði
verðlagsstofnun Vinnunni að
engar reglur giltu um tilfelli
sem þessi. Kaupalög sem hér
gilda eru frá 1922 og minnast
ekki á afborgunarkaup og varla
Bón- og þvottastööin hf.
Sigtúni 3,
Sfmi 14820.
Síöan er hann þveginn meö mjúkum
burstum (vélþvottur), þar á eftir kemur
handþvotturinn (svampar og sápa.) Hægt
er aö sleppa burstum og fá bílinn ein-
göngu handþveginn.
Næst fer bfllinn í bónvélina og er þar
sprautað yfir hann bóni og síöan heröi.
Aö þessu loknu er þurrkun og snyrting.
8 bílareöafleirigetaveriö íhúsinu íeinu,
t.d. einn í móttöku, annar í háþrýstiþvotti,
þriöji í handþvotti o.s.frv.
Bíll, sem þveginn er oft og reglulega,
endist lengur, endursöluverð er hærra
og ökumaður ekur ánægöari og örugg-
ari á hreinum bfl.
Tíma þarf ekki aö panta.
Þeir sem koma meö bflinn sinn í fyrsta
skipti til okkar undrast hvaö margt
skeöur á stuttum tíma (15 mínútum).
Bón- og þvottastöðin
AUGLYSIR:
Bifreiöaeigendur, vitiö þiö aö þaö tekur aðeins 15 mínútur aö
fá bílinn þveginn og bónaöan, ótrúlegt en satt.
Ath. eftirfarandi:
þar er bíllinn settur á færiband og
húsiö. Eigendur fylgjast meö honum.
Fyrst fer bfllinn í hinn ómissandi
háþrýstiþvott, þar sem öll lausleg
óhreinindi, sandur og því um líkt,
eru skoluð af honum, um leiö fer
hann í undirvagnsþvott. Viöskipta-
vinir eru mjög ánægöir meö þá þjón-
ustu, því óhreinindi safnast mikiö
fyrir undir brettum og sílsum.
ná okurlög yfir þessi viðskipti
þar sem stærstur hluti okur-
vaxtanna er fólginn í þvi að
hafa mörg verð á sama hlut.
Hættum
afborgunarkaupum
Eins og fram kemur að ofan
munar rúmum 9.000 krónum
á tæki eftir þvi hvort það er
staðgreitt eða greitt með af-
borgunum. Láglaunabætur
þær sem samið var um í síð-
ustu kjarasamningum námu á
lægstu laun 6.000 krónum. í
nýgerðri launakönnun kemur
fram að algeng laun í landinu
eru 25.000—30.000 krónur á
mánuði. 9.000 krónur eru tæp-
ur þriðjungur mánaðarlauna
þessa fólks.
Launþegar eru tilbúnir til að
heyja verkföll til að knýja fram
kjarabætur — sem síðan glatast
í hemjulausa hit milliliðanna.
Hvernig er hægt að snúa
þessu dæmi við?
Búum okkur til dæmi um
fjölskyldu með meðaltekjur og
meðalgreiðslur á mánuði. A
einu ári fjárfestir þessi fjöl-
skylda t.d. í heimilistæki að
andvirði 50.000 krónur, með
afborgunum, en telur sig ekki
hafa efni á að kaupa reiðhjól
handa einu barnanna sem vax-
ið er upp úr gamla hjólinu.
Barnið hleypur á eftir jafnöldr-
um sínum eða hjólar áfram á
allt of litlu hjóli — andvirði reið-
hjólsins lenti í vasa kaup-
mannsins og bankans.
Sama fjölskylda hefði með
smá skipulagningu getað litið
til baka eftir árið — á sama
heimilistæki og nýtt reiðhjól.
Vilji fólk nota þá peninga sem
afgangs eru, ef eitthvað er, til að
fara út að borða þá er ekki
nema gott um það að segja.
Vilji fólk ferðast til útlanda þá
ætti það endilega að reyna að
gera það — en vilji fólk komast
hjá því að halda uppi milliliða-
stétt og greiða okurvexti, kom-
ast hjá því að gera ílesta hluti
á dýrasta máta, greiða dráttar-
vexti af nánast öllum skuldum
— og kannski þannig hafa ein-
hvern afgang, þá er umfjöllun
Bjarna Kristjámssonar um áætl-
unargerð holl lesning.
Að lokum báðum við Alþýðu-
bankann að gera grein fyrir
hvernig hægt er að eignast þau
tæki sem að ofan er rætt um án
þess að fara margauglýsta af-
borgunarleið.
Dæmi 1:
Sparnaður, sérbók Alþýðu-
bankans, vextir strax 10%,
hækka eftir 3 mánuði í 12%
Sparnaðar innlegg á
upphæð mánuði vextir
46.900 7.583 1.403
36.900 5.964 1.113
52.755 8.529 1.577
57.555 9.305 1.721
39.950 6.487 1.027
59.850 9.676 1.788
Í þessu dæmi er miðað við að
fólk leggi inn á bankabók upp-
hæð þannig að samanlagður
sparnaður auk vaxta nemi
kaupverði tækis að 6 mánuð-
um liðnum. Upphæðirnar eru
svipaðar því sem annars hefði
þurft að greiða í afborganir, en
í þessu dæmi er ekki reiknað
með að 10.000 krónur hafi ver-
ið til i upphafi, eins og reiknað
er með í útborgun við afborgun-
arviðskiptin.
Ef við skoðum síðan muninn
á því hvað fólk greiðir með
þessari leið og afborganaleið-
inni þá kemur í ljós að munur-
inn er 10.553 króna af fyrsta
tækinu — 22” sjónvarpstæki
sem kostar 46.900 krónur.
Hver hefur efni á þessu?
Dæmi 2:
Til samanburðar er rétt að
birta greiðslubyrði af afborgun-
um eins og verslunin býður
upp á. Eins og áður er miðað
við fyrsta tækið, Xenon sjón-
varpstæki frá Nesco, verð
46.900, útborgun 10.000 kr.
Eftirstöðvar:
mán. afborgun vextir þóknun alls
1. mán. 7.313 567 32 7911
2. mán. 7.313 472 32 7817
3. mán. 7.313 378 32 7722
4. mán. 7.313 283 32 7625
5. mán. 7.313 189 32 7533
6. mán. 7.313 94 32 7439
43.878 1.982 192 46.047
í inngangi sínum að umfjöll-
un um heimilisfjármál, bendir
Bjarni Kristjánsson, viðskipta-
fræðingur, á að heimilisbók-
hald og áætlunargerð feli ekki
endilega í sér að fólk eigi að
spara — heldur gefur það kost
á því að stýra hvernig pening-
unum er eytt.
Og þannig kostar tækið
46.047 + 10.000 eða samtals
56.047 kr. Og til að sýna þriðja
valkostinn stillum við að lokum
upp dæminu þar sem viðkom-
andi á 10.000 kr. en fær afgang-
inn, 36.900 kr. lánaðar í sínum
viðskiptabanka og staðgreiðir
tækið.
Mán. Eftirstöðvar Afborgun Vextir Greiðsla
1. mán. 36.900 6.150 470 6.620
2. mán. 30.750 6.150 392 6.542
3. mán. 24.600 6.150 314 6.464
4. mán. 18.450 6.150 235 6.385
5. mán. 12.300 6.150 157 6.307
6. mán. 6.150 6.150 78 6.228
36.900 1.646 38.546
NÓVEMBER 1986