Morgunblaðið - 06.01.2021, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 6. JANÚAR 2021
Húðfegrun ehf | Vegmúli 2 | Sími 533 1320 | www.hudfegrun.is
Tímapantanir í síma 533 1320
Við tökumvel ámóti ykkur í Vegmúla2
Fitueyðing
Eyðir fitu á erfiðum svæðum
Laserlyfting
Háls- og andlitslyfting
NÝTT ÁR –
NÝMARKMIÐ
Frábær tilboð og fleiri meðferðir í vefverslun okkar!
TILBOÐ
20%
afslátturí janúar
Sigurður Bogi Sævarson
sbs@mbl.is
Prestar og tónlistarfólk hafa uppi
ýmsar spurningar og efasemdir nú
þegar gilda samkomutakmarkanir
á tímum kórónuveirunnar um að
útfarir í kirkjum landsins séu í
beinu streymi og jafnvel aðgengi-
legar til lengri tíma á netinu.
Flestir telja mikilvægt að komið sé
til móts við vini og aðstandendur
látinna við ríkjandi aðstæður með
útsendingum, en í stóra samheng-
inu kalli þessar ráðstafanir á um-
ræður. Þess eru dæmi nú að tón-
listarfólk hækki gjald fyrir sína
þjónustu við útfarir um 30% frá
skráðum taxta sé þeim streymt og
þær sýndar.
Orðið meira en augnablikið
„Mitt fólk er hugsandi yfir þess-
ari þróun. Eitt er að spila við út-
för, sem er orðin talsvert stærri í
eðli sínu en áður var þegar henni
er sjónvarpað,“ segir Gunnar
Hrafnsson, formaður Félags ís-
lenskra hljómlistarmanna. „Eigi að
varðveita upptöku um lengri tíma
þarf tónlistarflutningurinn að
standast tímans tönn. Athöfnin er
orðin meira en augnablikið.“
Samkvæmt taxta Félags ís-
lenskra hljómlistarmanna er lág-
marksgjald fyrir þjónustu organ-
ista við útför 33 þúsund, það er
aðeins sálmaspil án séróska. Leiki
organistinn með einsöngvara eða
-leikara er gjaldið 48 þúsund.
Taxtinn fyrir einsöng við útför er
að lágmarki 43 þúsund og borga
þarf 114 þúsund fyrir kvart-
ettsöng. Sé athöfnin um helgi,
laugardag eða sunnudag, bætast
við 42%, nema þar sem laugardag-
sútfarir eru hefð.
Í samningum FÍH er ákvæði um
að leggja skuli 30% ofan á fyrir
streymi eða upptöku. Slíkt ákvæði
kemur meira til framkvæmda nú
þegar flestum athöfnum er
streymt. Gunnar segir álag fyrir
upptöku eða streymi eiga sér fyr-
irmynd í samningi við RÚV en þar
gildir 30% álag. „Við vitum af fjöl-
mörgum dæmum þar sem tónlist-
arflutningurinn er enn þá á sam-
félagsmiðlum, löngu eftir athöfn.
Þetta er alveg nýr veruleiki sem
þarf að bregðast við.“
Eigi sér ekki framhaldslíf
„Sumar athafnir eru bara stað-
urinn og stundin og ættu ekki að
eiga sér framhaldslíf,“ segir Guð-
rún Helgu Karlsdóttir, sóknar-
prestur í Grafarvogskirkju í
Reykjavík. Algengt hefur verið um
langan tíma að þar séu að jafnaði
10-12 útfarir í mánuði og frá því
samkomutakmarkanir voru settar
hafa flestar þeirra verið í beinu
steymi.
„Þegar ekki fleiri en 30 manns
mega koma saman kemur sér því
vel og er í raun
nauðsynlegt að
útfarir séu í
beinu streymi úr
kirkjunni. Þótt
fjöldi gesta væri
kannski tak-
markaður við 50,
100 eða jafnvel
200 manns þá er
ágætt að steyma
frá athöfn, því sú
hefð að sækja jarðarfarir er mjög
rík meðal Íslendinga. Eigi hinn
látni mjög stóra fjölskyldu er út-
sending nauðsynleg svo allir sem
henni tilheyra nái að fylgjast með
kveðjustundinni. Reyndar tel ég að
þau fylgist helst með útförinni sem
þekkja þann eða þá sem verið er
að kveðja, þá fjölskylda, ættbogi,
vinir, samstarfsfólk og svo fleiri.
Einnig ástvinir sem eru erlendis
sem ekki komast heim til að
kveðja,“ segir Guðrún og bætir við:
„Mér finnst allt í góðu með að
athöfnin sé fólki svo aðgengileg í
kannski eina til tvær vikur. Að
þeim tíma liðnum ætti hins vegar
að taka hana af myndbandarásun-
um. Ef ekki, kallar slíkt á umræðu
eða að settur sé einhver rammi, til
dæmis út frá þeirri menningu nú-
tímans að stöðug skrásetning fer
fram með sjálfvirkum myndavél-
um, hljóðupptökum og svo fram-
vegis.“
Ágætt viðbragð við
óvenjulegum aðstæðum
Sveinn Valgeirsson, sóknar-
prestur við Dómkirkjuna í Reykja-
vík, segir streymi frá jarðarförum
ekki trufla sig, enda sé þetta ágætt
viðbragð við óvenjulegum aðstæð-
um. „En eðlilega koma upp ýmis
álitamál, segir Sveinn og bætir við:
„Andláti fylgir alltaf sorg sem
þarf að fá að umbreytast. Útförin á
sinn stað í sorgarferlinu og er
mjög bundin við þann stað og þá
stund en svo verður lífið að hald
áfram. Álitamálið felst fyrst og
fremt í því hvort viðkvæmar stund-
ir, þar sem syrgjendur eru býsna
berskjaldaðir, eigi að vera öllum
stundum aðgengilegar í netheim-
um. En auðvitað veldur hver á
heldur og kannski er allt í lagi að
þetta verði áfram til eins og hver
önnur spóla í vídeóhillu minning-
anna. Áfram skiptir þó mestu máli
að umgangast svona efni af virð-
ingu fyrir þeim sem syrgja.“
Innheimta álag fyrir streymi
 Jarðarfarir í beinni útsendingu  Prestar hafa efasemdir  Tónlistarfólk rukk-
ar aukalega  Sorgin fái að umbreytast  Berskjaldað fólk á viðkvæmri stundu
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Kirkjugarður Útfarir eru heilagar kveðjustundir en þær eru nú sjónvarpsefni og vekur það spurningar margra.
Gunnar
Hrafnsson
Sveinn
Valgeirsson
Guðrún Karls
Helgudóttir
Gert er ráð fyrir að Íslendingar fái
alls 5 þúsund bóluefnaskammta í
janúar og febrúar frá lyfjafyrirtæk-
inu Moderna. Fyrirtækið er að auka
framleiðslugetu og gefur vonir um
örari afhendingu eftir það. Sam-
kvæmt samningum eiga Íslend-
ingar von á alls 128 þúsund bólu-
efnaskömmtum frá þessu fyrirtæki
og dugir það fyrir bólusetningu 64
þúsund manns.
Reiknað er með að Lyfjastofnun
Evrópu veiti Moderna markaðsleyfi
fyrir bóluefnið á fundi í dag og að
Lyfjastofnun Íslands gefi strax í
kjölfarið út markaðsleyfi fyrir Ís-
land.
Eina bóluefnið sem enn er komið
til landsins er frá Pfizer. Komu 10
þúsund skammtar fyrir áramót og
voru þeir strax notaðir til að bólu-
setja fólk í helstu forgangshópum.
Fram hefur komið að næsta af-
hending fer fram 20. þessa mán-
aðar. Ekki hefur verið upplýst
hversu hratt Pfizer getur afhent
bóluefnið en í tilkynningu frá heil-
brigðisráðuneytinu í gær kom fram
að afhentir verða að lágmarki 45
þúsund skammtar til viðbótar á
fyrsta ársfjórðungi. Ráðuneytið tel-
ur ekki útilokað að meira bóluefni
berist frá Pfizer á þessum tíma
vegna samnings sem gerður var við
fyrirtækið um að bæta 80 þúsund
bóluefnaskömmtum við þá 170 þús-
und sem áður hafði verið samið um.
helgi@mbl.is
Afhendir
5 þúsund
skammta
 Fyrsta sendingin
frá Moderna í janúar
AFP
Bóluefni Von er á fyrstu skömmt-
unum frá Moderna á næstunni.
Boðað hefur verið til aukafundar í
sveitarstjórn Múlaþings í dag þar
sem á að ræða hvort byggð eigi að
rísa á sama stað og aurskriður féllu
á Seyðisfirði á dögunum. Björn Ingi-
marsson sveitarstjóri kvaðst ekki
geta upplýst nákvæmlega hvernig
tillögur sem lagðar verði fram muni
hljóma. Hann staðfesti hins vegar að
tillögurnar muni snúa að því hvort
sveitarfélagið muni heimila að byggt
eða búið verði á ákveðnum svæðum í
bænum og þá í hlíðunum þar sem
skaði varð í skriðunum. „Málið er til
umfjöllunar á aukafundi sveitar-
stjórnar. Þá er verið að fjalla um
mögulega endurbyggingu á þessu
svæði,“ segir Björn.
Hann segir að ekki sé búið að taka
neina ákvörðun í málinu og að hann
geti ekki úttalað sig um málið fyrr
en búið er að taka það fyrir í sveit-
arstjórn.
Ríkisstjórnin ákvað á fundi sínum
í gær að greiða tvo þriðju af kostnaði
við hreinsunarstarf á Seyðisfirði
vegna hamfaranna í síðasta mánuði
en hann hleypur á hundruðum millj-
óna króna miðað við grófa áætlun.
Samkvæmt tilkynningu á vef stjórn-
arráðsins má ætla má að uppgröftur
og hreinsunarstarf sem nú er hafið í
bænum komi til með að kosta á
bilinu 300-600 milljónir en þar sé að-
eins um grófa áætlun að ræða varð-
andi tiltekna þætti hreinsunarstarfs-
ins. Þá ákvað ríkisstjórnin að veita
fimm milljónir króna til björgunar-
sveitarinnar Ísólfs á Seyðisfirði.
„Starfshópi ríkisstjórnarinnar,
undir forystu forsætisráðuneytisins,
er ætlað að fylgja eftir málum er
varða aðkomu ríkisins að hreinsun á
svæðinu og öðrum aðgerðum sem
styðja við að koma samfélaginu í
starfhæft horf á ný,“ sagði í tilkynn-
ingunni. vidar@mbl.is
Munu ræða fram-
tíð byggðarinnar
 Aukafundur í sveitarstjórn í dag
Morgunblaðið/Eggert
Eyðilegging Mikið verk er fyrir
höndum á Seyðisfirði á næstunni.