Morgunblaðið - 21.06.2021, Page 32

ÍSLAN
D
VAKNA
R
Jón ax
el - kr
istín s
if - ás
geir p
áll
alla v
irkna
morg
na fr
á 06-1
0
Sönghópurinn Olga Vocal Ensemble sendir í dag frá sér
sína fjórðu plötu sem nefnist Aurora og inniheldur
uppáhaldslög hópsins. Hann hefur verið starfræktur
síðan 2012 og reglulega komið fram hérlendis frá 2013.
Hópinn skipa fimm söngvarar. Þetta eru Hollending-
arnir Jonathan Ploeg og Arjan Lienaerts, Englending-
urinn Matthew Lawrence Smith, rússneski Bandaríkja-
maðurinn Philip Barkhudarov og Íslendingurinn Pétur
Oddbergur Heimisson. Þeir munu fylgja plötunni eftir
með tónleikaferðalagi um Ísland seinna í sumar.
Aurora hjá Olga Vocal Ensemble
MÁNUDAGUR 21. JÚNÍ 172. DAGUR ÁRSINS 2021
Sími: 569 1100
Ritstjórn: ritstjorn@mbl.is Auglýsingar: augl@mbl.is
Áskrift: askrift@mbl.is mbl.is: netfrett@mbl.is
Í lausasölu 739 kr.
Áskrift 7.982 kr. Helgaráskrift 4.982 kr.
PDF á mbl.is 7.077 kr. iPad-áskrift 7.077 kr.
Landsliðsmaðurinn stóri og stæðilegi Ragnar Ágúst
Nathanaelsson viðurkennir að 2:0-forskot Þórs frá Þor-
lákshöfn í einvígi sínu gegn Keflavík í úrslitum Íslands-
móts karla í körfubolta komi sér á óvart. Keflavík vann
20 af 22 leikjum sínum í deildinni og vann að lokum
deildina með tólf stiga mun. „Keflavíkurliðið er búið að
vera á gríðarlegri siglingu allt tímabilið. Ég hélt með
Þór frá byrjun en ég bjóst ekki við að þetta myndi byrja
með 2:0. Þetta kom mér og örugglega flestum á óvart,“
sagði Ragnar í samtali við Morgunblaðið. »27
Þórsarar einum sigri frá fyrsta
Íslandsmeistaratitlinum
ÍÞRÓTTIR MENNING
Sigurður Bogi Sævarsson
sbs@mbl.is
„Eldgosið á Reykjanesskaga hefur
aukið áhuga almennings á jarðfræði
til muna auk þess að kalla á marg-
víslegt vísindastarf. Við höfum lagt
okkur fram við að svara spurningum
almennings um framvinduna við
Fagradalsfjall auk þess að vera al-
mannavörnum og stjórnvöldum til
ráðagjafar um viðbrögð og aðgerðir.
Þetta eru spennandi tímar,“ segir
Freysteinn Sigmundsson, forseti
jarðvísindadeildar Háskóla Íslands.
Jarðvísindafólk HÍ fékk nú á dög-
unum verðlaun ársfundar HÍ fyrir
frumkvæði, forystu og framúrskar-
andi starf, eins og komist var að
orði. Verðlaunin voru nú veitt í 3.
sinn en með þeim vill skólinn heiðra
hóp sem á einhvern hátt hefur verið í
forystu í góðu starfi. Handhafar
verðlaunanna eru valdir í samein-
ingu af rektor og forsetum allra
fimm fræðasviða HÍ.
Bestu mögulegu upplýsingar
Í ávarpi á ársfundinum sagði Jón
Atli Benediktsson, rektor HÍ, jarð-
vísindafólk skólans hafa verið í aðal-
hlutverki íslensks samfélag síðustu
mánuði. Þetta fólk hefði unnið þrek-
virki með þekkingu sinni.
„Þetta hafa þau gert með upplýs-
ingagjöf og samvinnu við fjölmiðla,
þannig að almenningur hafi aðgang
að bestu mögulegu upplýsingum
hverju sinni og skilji betur þá at-
burðarás sem birtist okkur,“ sagði
Jón Atli. Hann telur að virkt samtal
sem jarðvísindafólkið hefur átt við
samfélagið skipti miklu. Þetta eigi
sérstaklega við á tímum þegar upp-
lýsingaóreiða og vantraust í garð
vísinda virðist aukast. „Með verð-
laununum viljum við undirstrika að
alla daga er unnið stórmerkilegt
starf innan Háskóla Íslands – starf
sem verðskuldar viðurkenningu,“
sagði rektor ennfremur.
Rannsóknir og greining
Á hverjum tíma er unnið að marg-
víslegum rannsóknarverkefnum af
jarðvísindafólki Háskóla Íslands –
en það sem eldgosinu á Reykjanes-
skaganum tilheyrir hefur að mörgu
leyti verið viðbót. „Við höfum þurft
að forgangsraða verkefnum, en eld-
gosið hefur líka gefið okkur tækifæri
til rannsókna á mörgum þáttum í
tengslum við vöktun og greiningu á
eldstöðinni,“ segir Freysteinn. Þar
má nefna fjölbreytilega hegðun og
sprengivirkni eldgossins þrátt fyrir
að kvikustreymið hafi verið nokkuð
jafnt í langan tíma, eða um 5 til 15
rúmmetrar á sekúndu. Einnig hafa
verið gerðar efnagreiningar á berg-
sýnum og rannsóknir á mengun auk
þess sem jarðskorpuhreyfingar og
jarðskjálftar voru mældir í aðdrag-
anda eldgossins.
„Þessu öllu þurfum við að fylgjast
vel með, gera athugarnir, rannsaka
ákveðin atriði frekar og skapa þann-
ig þekkingu. Slíkt þarf, meðal ann-
ars til að geta veitt ráðgjöf og svarað
spurningum almennings,“ segir
Freysteinn.
Sjálfbærni og fjölbreytileiki
Á ársfundi HÍ voru stefna og
áherslur skólans til næstu fimm ára
kynntar, en þar er sjónum m.a. beint
að gæðum rannsókna og kennslu
sem og sjálfbærni og fjölbreytileika.
Þar má nefna rannsóknir á jöklum
landsins og undanhaldi þeirra. Einn-
ig margþátta rannsóknir á loftslags-
breytingum. Verkefni sem unnin
hafa verið af rannsóknahóp í jarð-
efnafræði um bindingu kolefnis í
bergi eru mikilvæg, að sögn Frey-
steins. Rannsóknir vísindamanna HÍ
og samstarfsaðila hafa lagt grunn að
fyrirtækinu CarbFix, sem vinnur að
því að binda koltvísýring í bergi.
„Við erum með mörg járn í eld-
inum og þurfum að horfa til margra
þátta,“ segir Freysteinn Sigmunds-
son. „Þurfum til dæmis að samþætta
áfram starf jarðvísindadeildar, Jarð-
vísindastofnunar Háskóla Íslands og
Norræna eldfjallasetursins – ein-
inga sem eru allar undir sama þaki
og starfsemin nátengd. Með mark-
vissu starfi gerum við marga ótrú-
lega spennandi hluti. Og ætlum að
halda áfram eins og verðlaun árs-
fundarins hvetja okkur til.“
Þrekvirki þekkingar
- Vísindin í verki fengu viðurkenningu á ársfundi HÍ
Ljósmynd/Kristinn Ingvarsson
Eldlínan Freysteinn með nemendum sínum við gosið í Geldingadölum.
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Vísindi Freysteinn jarðeðlisfræð-
ingur með heiminn í hendi sér.