Morgunblaðið - 02.06.2021, Blaðsíða 8

8 MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 2. JÚNÍ 2021SJÓNARHÓLL
Smiðjuvegi 4C | 200 Kópavogur | Sími 587 2202 | hagblikk@hagblikk.is | hagblikk.is
HAGBLIKK
Álþakrennur
& niðurföll
Þakrennurnar eru frá GRÖVIK VERK í Noregi
Þær eru einfaldar í uppsetningu
HAGBLIKK
Ryðga ekki
Brotna ekki
Litir á lager:
Svart, hvítt, ólitað, rautt
silfurgrátt og dökkgrátt
EGGERT
Á
hugi almennings á hugtakinu kolefnishlutleysi (e.
carbon neutrality) hefur fjórfaldast á síðastliðnu
ári, mælt í fjölda Google-leita á heimsvísu. Und-
anfarið er búið að vera í heljarinnar tísku hjá stórfyr-
irtækjum víða um heim að gefa út yfirlýsingar um kolefn-
ishlutleysi eigi síðar en fyrir árið 2050. Amazon flaggar
því á forsíðunni sinni um þessar mundir að það hafi
skuldbundið sig til að ná kolefnishlutleysi fyrir 2040 og
Coca Cola, Microsoft og Unilever hafa gefið út sambæri-
legar yfirlýsingar á síðustu mánuðum svo örfá dæmi séu
tekin. Á Íslandi hafa nokkur fyrirtæki og sveitarfélög
sett fram markmið um kolefnishlutleysi fyrir ákveðinn
tíma og í vikunni bættist Íslandsbanki í hóp þessara
brautryðjenda í baráttunni gegn
loftslagsvánni með markmiði um
kolefnishlutleysi fyrir 2040.
Hugtakið kolefnishlutleysi vís-
ar til þess að jafnvægi sé náð milli
losunar gróðurhúsalofttegunda af
mannavöldum og mótvægis-
aðgerða sem draga úr eða binda
gróðurhúsalofttegundir. Stund-
um er einnig talað um nettó núll (e. net zero) sem felur í
sér loforð um minnkun útblásturs áður en kolefnisjöfnun
er beitt á eftirstandandi losun sem ekki hefur náðst að
draga úr. Almennt eru fræðimenn sammála að það sé óá-
byrg leið að lýsa yfir kolefnishlutleysi með því að kolefn-
isjafna sig eingöngu án þess að samhliða sé unnið mark-
visst að því að draga úr kolefnissporinu eins og hægt er.
Framlag atvinnulífsins og fjármálageirans
Markmið Íslands í loftslagsmálum er að ná kolefn-
ishlutleysi fyrir 2040, áratug fyrr en Parísarsam-
komulagið kveður á um. Því ber að fagna að Ísland sýni
með þessu gott fordæmi fyrir aðrar þjóðir. En rík-
isstjórnir heimsins munu ekki ná sínum loftslagsmark-
miðum nema einkageirinn og fjármagnið fylgi og árang-
urinn er á ábyrgð okkar allra.
Grænvangur vinnur um þessar mundir að loftslags-
áætlun atvinnulífsins í samstarfi við atvinnu-greina-
félögin sex innan Samtaka atvinnulífsins en stefnt er að
fyrstu útgáfu í vor. Þar verður í fyrsta sinn sett fram
heildstæð yfirsýn yfir markmið hverrar atvinnugreinar
og þau skref sem þarf að taka til þess að markmiðin geti
náðst.
Hverju skiptir það að banki lofi kolefnishlutleysi?
Rekstur nokkurra útibúa og veiting fjármálaþjónustu
mun seint teljast sem orkufrekur iðnaður. Enda hefur
eigin rekstur Íslandsbanka verið kolefnishlutlaus und-
anfarin tvö ár þar sem kolefnisspor rekstrarárin 2019-
2020 hefur verið kolefnisjafnað að fullu í samstarfi við
Votlendissjóð og Sameinuðu þjóðirnar.
Risavaxna tækifærið fyrir banka til að vera hreyfiafl
felst í því að horfa lengra en á beina losun og eigin rekst-
ur og taka þátt í því að tryggja að fjármagn streymi til
þeirra verkefna sem stuðla að þeirri
umbreytingu sem þarf að eiga sér stað
til þess að kolefnishlutleysi náist.
Tækifærið til þess að vera hreyfiafl
felst í því að styðja okkar viðskiptavini
á sinni sjálfbærnivegferð. Það getum
við gert með því að fræða og veita við-
skiptavinum upplýsingar en einnig
með því að bjóða sjálfbærar vörur og í
einhverjum tilvikum betri kjör. Við höfum fundið fyrir
auknum áhuga hjá okkar viðskiptavinum og þetta byrjar
allt á samtali þar á milli. Þetta mun að sjálfsögðu taka
tíma og við munum hvetja okkar viðskiptavini áfram á
þessari vegferð.
Yfirlýsing um kolefnishlutleysi innan 19 ára er vissu-
lega háfleyg og langt inn í framtíðina en þetta gefur okk-
ur framtíðarsýn til að stefna á og vinna okkur markvisst í
þá átt. Slíkt markmið er sirkus ef það er sett fram án
raunverulegs ásetnings um að brjóta markmiðið niður í
smærri undirmarkmið og raunhæfa aðgerðaáætlun.
Hvað getum við gert?
Margoft hefur verið sýnt fram á að markmið eru mun
líklegri til að nást ef þau eru skrifuð niður á blað en ef þú
segir öðrum frá markmiðum þínum aukast líkurnar enn
frekar. Margt smátt gerir eitt stórt og undirrituð hvetur
alla, bæði einstaklinga og fyrirtæki, til þess að grípa í
penna og blað, hripa niður sín loftslagsmarkmið og byrja
að stíga skýr skref í átt að þeirri framtíðarsýn sem við öll
þurfum.
SJÁLFBÆRNI
Kristrún Tinna Gunnarsdóttir
forstöðumaður stefnumótunar
hjá Íslandsbanka
Nettó núll: Sirkus eða
stefnumarkandi ákvörðun?
”
Tækifærið til þess að
vera hreyfiafl felst í
því að styðja okkar
viðskiptavini á sinni
sjálfbærnivegferð.
Viskíheimurinn getur á köflum virst
fráhrindandi og flókinn. Margir
byrjendur eiga fullt í fangi með að
átta sig á fræðunum enda undir-
flokkarnir óteljandi: við höfum ein-
möltunga og blönduð viskí; Speyside
Islay, Hálöndin o.s.frv.; maltviskí,
byggviskí, rúgviskí og kornviskí;
skoskt, írskt, kanadískt, japanskt,
bandarískt, indverskt og þar fram
eftir götunum.
En það sem fælir fólk kannski
hvað helst frá viskídrykkju er það
orðspor sem fer af viskíi að drykk-
urinn þurfi að vera agalega gamall
og dýr til að eitthvað sé í hann varið:
að viskí þurfi að lágmarki að vera
einhvers staðar í kringum bílprófs-
aldurinn – 16 ára eða eldra – til að
vera „alvöru“. Er verðið á elsta og
fágætasta viskíinu svo hátt að það er
ekki nema á færi hátekjufólks að
splæsa í flösku.
Ardbeg 10 ára er afskaplega gott
dæmi um að viskí þarf ekki að vera
gamalt og fokdýrt til að vera virki-
lega ljúffengt og margslungið.
Flaskan kostar tæpar 12.500 kr. hjá
ÁTVR, sem er tiltölulega viðráð-
anlegt verð fyrir viskí með annan
eins persónuleika og dýpt.
Hér er á ferð Islay-viskí, og eins
og vera ber með viskí frá þessari
fögru skosku eyju er bragð af reyk
og torfi áberandi. Ég hef áður
fjallað um Islay-viskíið Laphroaig
og Caol Ila, og lendir 10 ára Ardbeg
þar n.v. mitt á milli: með sterkara
torf- og reykjarbragð en Caol Ila, en
gefur þeim sem drekkur ekki sama
kjaftshöggið og Laphroaig.
Lagskipt og litríkt
Dökkgræn flaskan er snotur og
ég tel það framleiðandanum sér-
staklega til tekna að hafa gætt hófs í
markaðssetningarmálinu utan á um-
búðunum. Skilaboðin eru skýr:
knappar upplýsingar um bragðeig-
inleikana, en ekki löng og upp-
skrúfuð saga um náttúruna, fólkið
og goðsagnaverurnar á svæðinu. Þá
er ég á því að dökklitaðar flöskur
taki sig betur út í hillu en þær glæru
þegar fer að minnka í þeim.
Drykkurinn er ljósgullinn, eins og
vera ber með ungt viskí, og anganin
blanda af sætum tónum, vanillu,
vægu torfi, léttum reyk og jafnvel
ögn af lakkrís og salti.
Bragðið er lagskipt og spennandi
og getur tekið breytingum með
hverjum sopa. Eik, torf og reykur
eru í nokkuð jöfnum hlutföllum við
fyrsta smakk, og tekur þá við með-
alkröftugur hiti (áfengishlutfallið er
46%) sem umbreytist í væga sætu:
ég greini vott af rauðum berjum og
hunangi en aðrir hafa lýst keim af
vanillu og sítrónu.
Eftirbragðið er í lengri kantinum,
með pipar aftast á tungunni.
Er ekki að furða að Ardbeg er að
margra mati eitt skemmtilegasta
Gæði, dýpt og Islay-
töfrar án tilgerðar
HIÐ LJÚFA LÍF