Morgunblaðið - 02.06.2021, Blaðsíða 9

MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 2. JÚNÍ 2021 9SJÓNARHÓLL
V
ið erum, eða viljum vera, best í heim í svo
mörgu. Það er göfugt markmið og við eigum að
vera stolt af landinu okkar, þjóðinni, tungumál-
inu og þeim auðlindum sem við búum yfir og nýtum til
að auka lífsgæði hér á landi. Það er þó ekki sjálfgefið
að viðhalda þeim lífsgæðum og hagsæld sem við eigum
að venjast.
Þannig eru ýmis mál sem að mismiklu leyti skerða
lífsgæði. Allt eru það meira og minna heimatilbúin mál,
sem eingöngu koma til vegna sérvisku íslenskra stjórn-
málamanna og embættismanna. Við skulum byrja á
litlu dæmi. Á Íslandi gilda sérstakar reglur um áfeng-
iskaup. Við getum pantað áfengi í gegnum erlendar
netverslanir og fengið sent heim að dyrum. Það er aft-
ur á móti bannað að starfrækja íslenska netverslun
með sömu vörur. Fyrir Alþingi
liggur nú frumvarp sem heimilar
íslenskum brugghúsum að selja
vörur sínar beint yfir borðið, en
það er í dag bannað. Til að koma
þessu frumvarpi í gegnum ríkis-
stjórn þurfti dómsmálaráðherra
að fjarlægja ákvæði um að heim-
ila rekstur á íslenskri netverslun
með áfengi. Það virðist þó ekki
vera nóg því þingið hefur enn
ekki haft burði til að afgreiða málið. Hvað er svona
flókið? Af hverju er ekki hægt að láta Alþingi kjósa
um þetta einfalda mál?
Þetta kann að hljóma eins og smávægilegt mál en
það er það ekki. Það er sem fyrr segir ekki flókið, en
það sýnir þó þá forneskju og sérvisku sem fólk þarf að
búa við – bara af því bara. Það eru engin haldbær rök
fyrir því að mega panta sér áfengi af .com en ekki .is
og það er engin leið að réttlæta það að keyra lager af
brugghúsi af landsbyggðinni til ríkiseinokunarversl-
unar í Reykjavík til þess eins að keyra hann aftur út á
land í sölu.
Skert samkeppnishæfni
Það eru þó líka stærri mál sem valda okkur skaða.
Við höfum á undanförnum árum séð nokkur tilvik þar
sem erlendir aðilar fjárfesta í uppbyggingu hér á landi,
til dæmis í ferðaþjónustu. Augljóslega má það ekki
gerast án aðkomu stjórnmálamanna því í fyrra sam-
þykkti Alþingi frumvarp forsætisráðherra sem tak-
markar heimildir um kaup og sölu á jörðum hér á
landi. Lögin, sem fela í sér skerðingu á eignarrétti,
voru samþykkt af þingmönnum Sjálfstæðisflokksins –
sem alla jafna tala fyrir auknu viðskipafrelsi.
Vandamálið er þó stærra því það er í raun ekkert
sem segir að Ísland sé opið fyrir alþjóðaviðskiptum eða
erlendum fjárfestingum. Erlendar fjárfestingar eru
langt frá því sem telja má ákjósanlegt, við innleiðum
EES-regluverk ítrekað með séríslenskum hindrunum,
skattkerfið er ekki samkeppnishæft, við erum með sér-
stakar aðferðir við gerð kjarasamninga sem ná ekki
nokkurri átt, það eru margar hindranir í vegi erlendra
sérfræðinga til að starfa hér á landi og þannig mætti
áfram telja. Þegar þessi atriði blandast við duttlunga
stjórnmálamanna og embætt-
ismanna, svo ekki sé minnst á
skerðingu á eignarrétti, dreg-
ur það enn frekar úr
samkeppnishæfni okkar og
um leið möguleikum á auk-
inni hagsæld.
Í skýrslu Viðskiptaráðs um
Ísland í alþjóðasamkeppni,
sem kynnt var í síðustu viku,
kemur fram að hömlur á
beina erlenda fjárfestingu eru með því mesta sem ger-
ist hér á landi. Einungis tvö OECD-ríki búa við meiri
hindranir en Ísland þegar kemur að beinni erlendri
fjárfestingu.
Í stjórnmálaumræðunni eru nú meðal annars viðr-
aðar hugmyndir um uppstokkun á sjávarútvegi, aukin
ríkisútgjöld, hækkun skatta og frekari hindranir á er-
lenda fjárfestingu. Það fer minna fyrir umræðu um
aukin alþjóðaviðskipti, afnám hindrana, lækkun skatta
og einföldun regluverks – jafnvel þó vitað sé að allt
myndi þetta stórauka lífsgæði hér á landi.
Við vitum að hagsæld síðustu 200 ára í vestrænum
heimi byggist að langstærstu leyti á auknum alþjóða-
viðskiptum og afnámi hindrana. Enginn veit hvernig
næstu 200 ár líta út, ekki einu sinni íslensku stjórn-
málamennirnir og embættismennirnir sem þó hika
hvergi við að segja okkur hinum hvernig við eigum að
lifa. Við vitum þó að alþjóðaviðskiptin borga launin
þeirra að lokum.
Bestu hindranir í heimi
EFNAHAGSMÁL
Gísli Freyr Valdórsson
ráðgjafi hjá KOM og ritstjóri Þjóðmála
”
Erlendar fjárfestingar eru
langt frá því sem telja má
ákjósanlegt, við inn-
leiðum EES-regluverk
ítrekað með séríslensk-
um hindrunum …
Islay-viskíið, en Ardbeg 10 ára var
m.a. valið besta viskí heims árið
2008 af Jim Murray, kóngi viskí-
nördanna, og hefur margoft fengið
fyrstu verðlaun í hinum ýmsu viskí-
keppnum.
Ardbeg 10 ára er líka ágætis stað-
ur til að byrja ef fólk villl öðlast
betri skilning á breytileika viskís
eftir upprunastað og þroska hjá sér
viskísmekkinn. Það vildi einmitt
þannig til að með Ardbeg-flöskunni
keypti ég prýðilegan einmöltung frá
Tain, og klassískt japanskt viskí
sem vakti forvitni mína. Það er gam-
an að drekka úr flöskunum á víxl og
greina þann mikla bragð- og blæ-
brigðamun sem er á drykkjunum
þremur. Segir það líka sína sögu að
þegar þetta er skrifað er minnst eft-
ir í Ardbeg-flöskunni.
Það er Ölgerðin sem flytur Ard-
beg inn og mætti hvetja innkaupa-
stjórana þar til að bæta við fleiri út-
færslum frá Ardbeg. Í vínbúðinni
má fá 10 ára viskíið, og að auki Ar-
dbeg Wee Beastie 5 ára í sérpöntun,
en hjá framleiðandanum eru þrettán
tegundir af Ardbeg í boði – sumar
þeirra ekkert svo fágætar eða dýr-
ar. Til samanburðar selur breska
viskíbúðin Royal Mile Whiskies sex
ólíkar viskítegundir frá Ardbeg, s.s.
Uigeadail, Corryvreckan, og An Oa
sem allar hafa fengið prýðilegar um-
sagnir á viskísíðum. ai@mbl.is
Ardbeg 10 ára fer meðal annars vel með dökku súkkulaði og kallar til
dæmis fram óvænta saltkaramellutóna í 78% súkkulaðinu frá Lindt.