Morgunblaðið - 11.09.2021, Blaðsíða 51

TÓNLIST
Arnar Eggert Thoroddsen
arnareggert@arnareggert.is
Tumi hefur flögrað óhræddur
um nýstárlega heima í tón-
sköpun um nokkra hríð og
eftir því hefur verið tekið. Hann
starfar þess til að gera á ytri mörk-
unum, var t.d. einn af þeim sem stóðu
að spunaútgáfunni Úsland á sínum
tíma og hefur spunnið af krafti í
Mengi ásamt líkum sálum. Það er
eiginlega hægt að tala um litla senu
sem stundar upp-
dýrkun á vel til-
raunaskotinni
tónlist, oft djass-
tengdri, og ég
nefni Sölva Kol-
beinsson og Hist
Og sem dæmi
þar um, ásamt
Tuma. Ingibjörg Turchi, Hróðmar
Sigurðsson og Magnús Jóhann tengj-
ast inn í þetta dæmi, allt aðilar sem
stunda sólóferil þó að þeirra frábæru
afurðir mælist reyndar ekki jafn hátt
á sýruskalanum. Allir þessir aðilar
spila hver með öðrum og svo eru
frekari tengingar út og suður sem ég
ætla ekki að gera að frekara umtali
hér.
Ég skrifaði um plötu Tuma og
Magnúsar Trygvasonar Eliassen frá
2019, Allt er ómælið, á þessum vett-
vangi og þar var hægt að pikka upp
hin og þessi áhrif, frjálsar djass-
plötur og óhljóðalist sem kom frá
Bretlandi undir lok áttunda áratug-
arins t.d., Henry Cow, Fred Frith og
spunagengið það allt. Tilkomumikið
verk á margan hátt en þetta hér,
Hlýnun, er af nokkuð öðrum þræði.
Heimur á heljarþröm
Spunamenn Magnús Jóhann, Tumi Árnason, Skúli Sverrisson og Magnús Trygvason Eliassen.
Stærra, fyllra, ofsalegra, marg-
slungnara. Bústið og metnaðarfullt
mjög.
Nú eru spilarar líka fjórir. Tumi
blæs í saxann, Magnús lemur húðir,
Magnús Jóhann kitlar fílabeinið og
sjálfur Skúli Sverrisson plokkar
bassann. Samstarfsmaður Tuma,
hljóðmeistarinn Albert Finnbogason,
sá svo um að renna sleðum en platan
var tekin upp á einum degi í Sund-
lauginni. Sarah Register hljómjafn-
aði.
Það er mikið undir á plötunni,
enda þrælpólitískt konseptverk um
umhverfisáhrif okkar manna,
ágengd, ólund og þá feigðarför sem
við virðumst vera á. Uppbygging
verksins er merkileg. Fimm verk
eður hlutar, hvar þau fjögur fyrstu
verða lengri og lengri þangað til
plötu er slitið með styttri ópus. Upp-
hafið, „Lungu“, er þá grimmúðlegt,
hart og kalt, engin grið gefin. „Ég
reyni á þanþolið í upphafi,“ sagði
Tumi mér. „Þolgóðir fá svo verðlaun
eftir því sem á líður.“ Upphafsstefið
er nokk dramatískt, hljóðfæri fljúg-
ast á, en það er uppbygging, svona
„það er eitthvað svakalegt að fara að
gerast“ andi yfir. Og það er líka raun-
in í næsta útspili, „‘O‘ô‘â‘â“. Mikið
kraðak og kakófónía, allt að verða vit-
laust. „Svart haf“ ber með sér meiri
stillu. Magnús trymbill strýkur
skinninu af kappi, maður heyrir um
leið hver er að munda kjuðana, og
aðrir svona hoppa í kringum hann.
Tólf mínútna verk sem ber með sér
bæði ljós og skugga. Enn lengist
þetta, því að „Söngur úr svartholinu“
er tæpar sextán mínútur. Slagverkið
ómstrítt sem fyrr en saxófónninn
tekur sér og rými og Magnús hamast
á píanóinu. Skúli rumblar undir af
miklum móð. Já, það er mikið í gangi
hér og þessi stilla sem ég var að tala
um er líklega af skornari skammti en
ella, nú þegar ég sé þennan texta
minn. En, hún leggst samt svo und-
urblítt yfir í lokalaginu. „Um heims-
slit/Suð“ eru kaflar fimm og sex,
slengt saman. Tónlistin byrjar á
sæmilegustu melódíu, svei mér þá, og
allt er undarlega eðlilegt í smástund.
Síðustu mínúturnar líða svo eins og
glæst endalok í Tarkovsky-mynd.
Umhverfishljóð, eiginlega þægileg,
fylla vitin og þetta er ljóðrænt og
bara mjög fallegt. Nú kastar maður
mæðinni, staldrar við, hugsar, nýtur,
pælir og tekur inn. Frábært.
Tumi er gegnheill í pólitíkinni og
andkapítalismanum og ég hneigi mig.
Platan er á Bandcamp en einnig til í
glæsilegri vínylútgáfu. Pakkinn utan
um er listaverk en um leið hálfgert rit
þar sem Brynja Hjálmsdóttir, Tómas
Ævar Ólafsson og Tumi Árnason
setja niður texta þar sem ýmislegt í
boðskap þeirra er útskýrt; alls kyns
hollráð og bendingar um hvernig
hægt er að umgangast móður jörð af
meiri ærlegheitum. Um hönnun sáu
Elín Edda Þorsteinsdóttir og Íbba-
goggur en umslagslistin er á vegum
Þorsteins Cameron. Útgefandi er hin
frábæra Reykjavík Record Shop,
húrra fyrir henni!
»
Umhverfishljóð,
eiginlega þægileg,
fylla vitin og þetta er
ljóðrænt og bara mjög
fallegt. Nú kastar mað-
ur mæðinni, staldrar
við, hugsar, nýtur, pælir
og tekur inn. Frábært.
Í þessum pistli verður
rýnt af alefli í nýjustu
plötu Tuma Árnasonar,
Hlýnun, auk þess sem
ljósi er varpað á feril
þessa mikilhæfa saxó-
fónleikara og tónskálds.
MENNING 51
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. SEPTEMBER 2021