Morgunblaðið - 28.02.2022, Page 11

FRÉTTIR 11Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 28. FEBRÚAR 2022
Óseyrarbraut 12, 220 Hafnarfirði | Klettagörðum 5, 104 Reykjavík | stolpigamar@stolpigamar.is
Gámaleiga
Er gámur lausnin fyrir þig?
Við getum líka geymt gáminn fyrir þig
568 0100
stolpigamar.is
HAFÐU
SAMBAND
Búslóðageymsla ❚ Árstíðabundinn lager ❚ Lager ❚ Sumar-/vetrarvörur
Frystigeymsla ❚ Kæligeymsla ❚ Leiga til skemmri eða lengri tíma
VIÐTAL
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
„Þetta seinkar áformum okkar um
uppbyggingu og er einnig áfall fyrir
starfsfólk okkar og samfélagið sem
við störfum í en við höfum fjárfest
hér fyrir 18 millj-
arða króna í tækj-
um, aðstöðu og
lífmassa á síðustu
árum. En við er-
um fjárhagslega
öflugt fyrirtæki
sem er nauðsyn-
legt í laxeldi til að
geta tekið höggin
þegar svona ger-
ist og við kom-
umst því í gegn-
um þetta,“ segir Stein Ove Tveiten,
forstjóri Arctic Fish á Vestfjörðum.
Fyrirtækið varð fyrir miklu tjóni
þegar lax drapst í sjóeldi þess í
Dýrafirði. Það var allt stór fiskur,
kominn í sláturstærð, og þurfti að
flytja hann til Noregs í meltu-
vinnslu. Tapaðar tekjur og kostn-
aður við aðgerðir vegna dauðans eru
áætlaðar 1,6 milljarðar íslenskra
króna.
Miklar aðgerðir til bjargar
Stein Ove segir að árið 2021 hafi
verið einstaklega gott framleiðsluár
hjá Arctic Fish. Fiskurinn hafi vaxið
vel og afföll verið lítil. „Við sáum að
eitthvað var að gerast í kvíunum
undir lok ársins og í byrjun þessa
árs. Það sást á tálknum og hjartað
hætti að dæla blóði vegna sýkingar í
hjartavöðva. Fiskurinn átti í vand-
ræðum og kom upp á yfirborðið,“
segir forstjórinn.
Til að bregðast við þessu og reyna
að slátra sem mestu af fiski úr kví-
unum var slátrun endurskipulögð og
sett í forgang að slátra fiski úr um-
ræddum kvíum. Einnig var fengið
skip frá Noregi til að taka við dauða
fiskinum auk þess sem notaðir voru
fimm vinnubátar til að takast á við
vandamálið. Þá var fengið öflugt
norskt sláturskip, Norwegian Gann-
et, til að flýta slátrun, til viðbótar
brunnbátnum sem notaður er til að
flytja laxinn til slátrunar á Bíldudal.
Loks var sett upp aukavakt í slátur-
húsinu þannig að þar er nú slátrað
20 tíma á sólarhring en þeir fjórir
tímar sem eftir eru í sólarhringnum
eru notaðir til þrifa. Í raun er slátur-
húsið því starfrækt allan sólarhring-
inn.
„Allt þetta kemur til viðbótar ein-
staklega góðu starfi starfsfólks okk-
ar við að takast á við vandamálið.
Það hefur komið okkur í þá aðstöðu
sem við erum í nú, við teljum okkur
hafa náð tökum á stöðunni, “ segir
Stein Ove.
Vandamálin sem komu upp í
Dýrafirði tengjast of lítilli sláturgetu
á Vestfjörðum og óvissu með lax-
eldisleyfi. „Eins og við höfum sagt er
þörf fyrir aukna afkastagetu slátr-
unar og vonandi verður þörf fyrir
enn meiri slátrun í framtíðinni með
auknu eldi. Hins vegar er óöryggi
með leyfisveitingar og hverju við
getum búist við í framtíðinni auk
stöðugra ógna við núverandi leyfi
okkar sem gerir erfitt að taka
ákvarðanir um fjárfrekar fjárfest-
ingar í uppbyggingu,“ segir forstjór-
inn.
Of lítil afkastageta í slátrun
Spurður nánar út í þetta segir
hann að ef fullnægjandi afkastageta
hefði verið fyrir hendi í slátrun hefði
verið búið að slátra meira fyrir ára-
mót og auðveldara hefði verið að
leysa úr vandamálunum í Dýrafirði
þegar þau komu upp. Minna hefði
verið undir í vetur og auðveldara að
bregðast við.
Kuldi og óveður áttu þátt í vanda-
málunum sem komu upp í kvíunum í
Dýrafirði. Stein Ove neitar þegar
hann er spurður að því hvort sjórinn
í Dýrafirði og öðrum vestfirskum
fjörðum sé of kaldur fyrir eldi á laxi.
Segir þó að viðhafa þurfi varkárni
og fiskurinn þurfi að vera í góðu
standi líffræðilega til að draga úr
áhættunni sem alltaf er við um-
hverfisaðstæður á Íslandi. „Við
verðum að laga okkur að aðstæð-
unum og safna reynslu til að gera
enn betur og draga úr áhættunni af
áföllum eins og þessum,“ segir
hann.
Arctic Fish er að tvöfalda afkasta-
getu seiðastöðvar sinnar í Tálkna-
firði. Þar eykst svigrúm til að fram-
leiða stærri seiði til þess að stytta
eldistíma laxins í sjó og draga úr
magninu sem er í kvíum yfir hávet-
urinn.
Halda sínu striki
Tvö stærstu laxeldisfyrirtæki
landsins eru á Vestfjörðum, Arnar-
lax og Arctic Fish. Nú hefur norska
fiskeldisfyrirtækið SalMar, móður-
félag Arnarlax, tryggt sér yfirráð
yfir meirihluta hlutafjár í NTS sem
á meirihluta hlutafjár í Arctic Fish.
Er búist við að íslensku fyrirtækin
taki upp nánari samvinnu og jafnvel
sameinist þegar kaupin hafa gengið í
gegn.
Spurður um áhrif þessarar um-
ræðu á dagleg störf stjórnenda og
starfsfólks Arctic Fish segir Stein
Ove að þau lesi fréttir um þessi við-
skipti í Noregi, eins og aðrir. Þau
ráði engu um þetta ferli. „Aðal verk-
efni okkar er að þróa Arctic Fish
áfram sem öflugt fyrirtæki til fram-
tíðar,“ segir Stein Ove.
Spurður hvort einhverjar breyt-
ingar verði á áformum um byggingu
laxasláturhúss í Bolungarvík segir
hann að ætlunin sé að koma því upp.
Hins vegar þurfi leyfi að fást til eldis
til þess að sláturhús geti starfað.
Stöðugt seinki útgáfu eldisleyfa og
óvissa um gildi núverandi leyfa sé
viðvarandi. „Það vantar skýrari
skilaboð frá stjórnvöldum og ríkis-
stjórn um að þau vilji að við fjár-
festum meira,“ segir Stein Ove
Tveiten.
Höfum náð tökum á stöðunni
Ljósmynd/Bernharður Guðmundsson
Á kvíunum Það tekur á starfsfólk að þurfa að flokka dauðan lax frá til að geta dælt heilbrigðum fiski um borð í sláturskipið Norwegian Gannet.
Stein Ove
Tveiten
- Laxadauðinn í Dýrafirði var mikið áfall í kjölfar einstaklega góðs árangurs í eldinu hjá Arctic Fish
- Forstjórinn kvartar undan óvissu með leyfin og kallar eftir skýrari skilaboðum frá stjórnvöldum