Morgunblaðið - 28.02.2022, Page 17

Morgunblaðið - 28.02.2022, Page 17
MINNINGAR 17 MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 28. FEBRÚAR 2022 ✝ Ólafur Aðal- steinn Gíslason fæddist í Skál- eyjum á Breiðafirði þann 29. júní 1944. Hann lést á krabbameinsdeild Landspítalans við Hringbraut þann 17. febrúar 2022. Foreldrar hans voru Sigurborg Ólafsdóttir, f. 26. júlí 1904, d. 7. mars 1984, og Gísli E. Jóhannesson, f. 1. sept. 1901, d. 27. jan. 1984. Foreldrar Gísla voru hjónin María Gísla- dóttir og Jóhannes Jónsson bændur í Skáleyjum. Foreldrar Sigurborgar voru Ólafur Berg- sveinsson og Ólína Jónsdóttir bændur í Hvallátrum. Systkini Ólafs voru: Ólína Jóhanna, f. 11. ágúst 1929, d. 19. júní 2017, Ey- steinn Gísli, f. 30. september 1930, d. 11. ágúst 2012, María Steinunn, f. 10. nóv. 1932, d. 16. nóv. 2020, Ásta Sigríður, f. 17. des. 1935, d. 22. des 2009, Jó- hannes Geir, f. 9. sept. 1938, Kristín Jakobína, 13. sept. 1947. Fósturbróðir Skáleyjasystkina er Hilmar Jónsson, f. 28. febr- úar 1946. Þau urðu öll fjöl- skyldufólk og eiga marga af- komendur. hjá Aðalsteini Aðalsteinssyni í Hvallátrum við smíði á bát fyrir Svefneyjafeðga. Þá stóð hugur hans til þess að læra hugs- anlega bátasmíði en svo fór að hann hóf síðan nám í húsasmíði fyrst á Patreksfirði og síðan í Iðnskólanum í Reykjavík og út- skrifaðist þaðan. Hann lauk sveinsprófi eftir námssamning í Trésmiðjunni Ösp í Stykkis- hólmi og meistararéttindum síðar frá Meistaraskólanum í Reykjavík. Ólafur hóf störf hjá Fossvirki um miðjan sjöunda áratuginn við gerð Búrfellsvirkjunar. Í kjölfar þess var hann ráðinn sem verkstjóri hjá nýstofnuðu Ístaki og vann á þeirra vegum í verkefnum stórum sem smáum víða um land. Snemma á níunda áratugnum varð Ólafur síðan sjálfstætt starfandi bygg- ingaverktaki og kom að mörg- um og fjölbreyttum verkefnum næstu tuttugu árin. Upp úr aldamótunum síðustu venti Ólafur sínu kvæði í kross og helgaði sjómennskunni meiri tíma af lífi sínu þó að hann gripi nú alltaf í hamarinn á milli. Gerði hann út hand- færabátana Sigurborgu 6546, Sigurborgu II 7133 og að síð- ustu Sigurborgu Ólafs 7744 sem hann gerði út síðast sumarið 2020. Útför Ólafs fer fram frá Ví- dalínskirkju í dag, 28. febrúar 2022, og hefst athöfnin kl. 15. Hlekkur á streymi: https://www.mbl.is/andlat Ólafur kvæntist Gíslínu Hennýju Einarsdóttur þann 29. desember árið 1973. Börn þeirra eru: Jónína Helga, f. 27. ágúst 1968, maki: Guðbjörn Gylfason, f. 26. feb. 1967, börn þeirra: Ólafur Þór, Veiga Petra og Henný Gígja. Sigurborg Anna, f. 4. maí 1974, maki: Andri Þór Gestsson, f. 11. jan- úar 1974, börn þeirra: Ólafur Jóhann, Jóhanna Kristín og Hulda Henný. Sædís, f. 1. maí 1977. maki: Gunnar Örn Svav- arsson, f. 18. febrúar, 1975. Sonur Gunnars: Breki Gunn- arsson. Ólafur ólst upp í Skáleyjum við hefðbundin bústörf í eyj- unum. Barnaskólanámið stund- aði hann í fyrstu í Flatey en var síðan tvo vetur hjá Ólínu systur sinni á Varmalandi í Borgar- firði þar sem hann var við nám og lærði að synda. Fór hann síðan í unglingaskóla á Reyk- hólum þar sem hann var undir verndarvæng Eysteins bróður síns sem þar kenndi við skól- ann. Veturinn 1962 vann Ólafur Múkkager, öldugjálfur, logn og kvöldsólarylur. Það var eitt sumarkvöld sem pabbi fór með okkur mömmu í siglingu eftir vinnu á Sigurborginni, rétt að renna fyrir fisk. Ætli ég hafi ekki verið um 9 ára og því þungt að draga upp línuna á handfærarúllunum. En það varð til þess að það beit á hverjum öngli og við mamma mokuðum inn fiski og pabbi hafði vart undan að slægja. Við kölluðumst á við múkkann í kæti okkar og sigldum glöð aft- ur í höfn eftir þriggja tíma at- gang með tæp 700 kg af þorski. Þannig undi pabbi sér vel, við bis og bjástur með bros á vör. Blíð en gróf föðurhönd strauk okkur systrum iðulega um vangann meðan við fórum saman með barnabænirnar. Pabbi hafði svo góða nærveru og þessi stutta samverustund á kvöldin var dýrmæt. Undir lok- in síðustu vikuna í veikindum hans snérust hlutverkin við. Nú kom það í okkar hlut að strjúka vanga hans og hvísla falleg orð. Styrkari og blíðari hönd til að leiða sig í gegnum uppvaxtarár- in er vart hægt að hugsa sér. Ég er ævarandi þakklát fyrir að hafa verið umvafin hans góð- vild, greiðvikni, glettni, vilja- styrk og vinnusemi. Orð mín eru fátækleg og ná ekki utan um allt sem pabbi var í huga mér en við kveðjum hann með söknuð og yl minn- inganna í hjarta. Síðustu geislarnir læðast yfir lönd, lágróma báran kyssir fjarðarströnd. Húmtjöldin hníga allt er orðið hljótt ómþýðir vindar boða góða nótt. (Gísli E. Jóhannesson) Sædís Ólafsdóttir. Mig langar til að minnast Óla afa míns í nokkrum orðum. Hann Óli afi var alltaf svo ljúf- ur og góður maður og það var gott að vera hjá ömmu og afa í Garðabænum. Afi vildi alltaf kenna manni hlutina og sýna manni hvernig þeir virkuðu, til dæmis veit ég ýmislegt um raf- magn og bíla. Hann afi var skemmtilegur, sagði oft brand- ara og fékk mann til að hlæja. Hann bjó til marga fyndna orðaleiki og sögur. Mr. Bean var í uppáhaldi hjá okkur og horfðum við oft á þætti með honum. Það var oft ævintýri að vera með ömmu og afa eins og þegar við fórum hringinn í kringum Ísland á húsbílnum. Þá lærði ég nú margt um Ís- land. Ég man líka þegar ég fór með þeim í bátsferð um Faxa- flóa. Þá var afi búinn að smíða litla koju í bátinn þar sem ég gat sofið. Það var mjög huggu- legt að sofa í bátnum. Hann afi var skrítinn karl. Hann var eini maðurinn sem var alltaf með vasaklút og vasahníf á sér. Hulda Henný. Óli móðurbróðir okkar systk- ina er kvaddur í dag, aðeins rúmu ári eftir að mamma dó og þykir okkur systkinum hann hafa fylgt henni heldur fljótt eftir. Við vissum að það yrði á brattann að sækja hjá frænda okkar en vonuðumst þó til að hans fengi notið við svolítið lengur. Óli var mikill uppáhalds- frændi; vandaður, hlýr og tryggur fólkinu sínu, gekk alltaf fram af heilindum og yfirvegun og var ekki sá sem mest tranaði sér fram. Hann bjó líka yfir ein- stökum húmor og léttleika þeg- ar svo bar við og Eysteinn hef- ur marg oft rifjað upp ýmiss konar fíflagang þeirra frænda frá þeim tíma sem hann vann við smíðar hjá Óla frænda. Við eigum líka góðar minningar frá því er Óli dvaldi á æskuheimili okkar í Stykkishólmi, hann var okkur alltaf einstaklega góður. Í veikindum og aðdraganda andláts mömmu í nóvember 2020 var það okkur öllum dýr- mætt að upplifa kærleikann á milli þeirra systkina og einstakt samband. Þau voru miklir vinir og deildu meðal annars áhuga sínum á ættfræði og uppruna fólks. Minningarnar eru margar en efst stendur þar dagsstundin sem við áttum saman í Skál- eyjum síðasta sumar, ferð sem farin var í minningu mömmu og varð hinsta ferð Óla heim í Skáleyjar. Það er dýrmætt í minningunni að hafa átt þennan dag á æskuslóðum þeirra systk- ina. Pabbi minnist tímans þegar Óli dvaldi hjá þeim á meðan hann var við smíðanám í Stykk- ishólmi og þegar hann aðstoðaði við að byggja framtíðarheimili fjölskyldunnar að Lágholti 18, þar nutu þau vandvirkni hans í verki. Pabbi þakkar trausta og góða vináttu Óla og Hennýjar í gegnum árin og minnist margra góðra samverustunda hans og mömmu með þeim hjónum. Við systkinin þökkum góðum frænda fyrir samfylgdina og vottum Hennýju, dætrunum og fjölskyldum þeirra okkar inni- legustu samúð. Blessuð sé minning Óla frænda. Jóhanna Rún, Sigurborg, Heiðrún, Eysteinn og Jófríður. Óli frændi var úr samheldn- um systkinahópi mikils mann- kostafólks frá Skáleyjum á Breiðafirði. Þar sleit hann barnsskónum við leik og störf undir ástríku uppeldi foreldra sinna og systkina. Óli frændi var bjartur maður og mildur yfirlitum, bar með sér traust og væntumþykju til fólksins síns og umhverfisins. Hreinn og beinn, teinréttur og hraustur. Hann var góðlegur og glettinn - það var einhver prakkaraglampi í augum hans. En á sama tíma þessi yfirvegaði góðlegi frændi sem naut trausts fyrir mannkosti sína. Hann var maður sem var gott að leita til, hann var bón- góður. Naut ég þess oft sem unglingur þegar hann sótti mig gjarnan út á flugvöll og kom mér í flug á leið í skíðaæf- ingaferðir erlendis. Þá spurði hann gjarnan frétta og forvitn- aðist um ferðaplön og æfingar. Samræður sem enduðu oft í ferðasögum af ævintýrum hans í Sviss sem ungur maður. Svo flissaði hann og hló. Mér þótti vænt um hvað frændi sýndi skíða- og hlau- paævintýrum okkar systkin- anna mikinn áhuga. Ef hann var ekki að fylgja okkur í Laugavegshlaupinu þá gátum við treyst á stuðning og klapp frá honum í götuhlaupum borg- arinnar. Hann var léttur á fæti og skokkaði gjarnan með okkur nokkuð marga metra þótt hann væri bara áhorfandi. Í Óla frænda komu saman miklir hæfileikar hugvits og handverks þótt lítillátur væri hann. Hann stóð að endurgerð súðbyrðinga eins og forfeður hans í Breiðafirði hafa gert um aldir. Vélbáturinn Kári í Skál- eyjum ber handverki hans gott vitni. Ég votta Henný, Helgu, Siguborgu, Sædísi og fjölskyld- um mína dýpstu samúð. Minn- ingin um Óla frænda lifir. Gísli Einar Árnason. Það var fyrir hartnær þrjá- tíu árum að ég fór að venja komur mínar í Ásbúðina til Óla og Hennýjar. Óli byrjaði fljót- lega að kynna mér matinn úr eyjunum og var ég frekar fljót- ur að tileinka mér flest af því sem hann lagði á borð fyrir mig. Það æxlaðist síðan ári seinna að ég réði mig sem handlangara í sumarvinnu til Óla sumarið 1993 og eftir að ég kláraði Verzlunarskólann 1994 þróuðust málin þannig að ég fór að læra húsasmíði. Vann ég því hjá Óla í 12 ár eða til ársins 2006 þegar ég var sjálfur orð- inn meistari og ákvað að freista gæfunnar eins og geng- ur. Þessi ár voru mér góður skóli enda Óli afburða kennari, fagmaður fram í fingurgóma og hafði gott lag á að miðla hlutum til annarra. Við vorum líka í fremur fjölbreyttum verkefnum og vorum við meðal annars í nokkurn tíma í vinnu fyrir Síldarvinnsluna á Norð- firði. Við vorum líka í Flatey á Breiðafirði við uppgerð á Vertshúsendanum sem mér finnst vera einn eftirminnileg- asti tíminn í vinnu hjá Óla. Það var svo mikill ævintýraljómi yfir þessu og þarna var Óli á heimavelli. Stórfjölskyldan dvaldi nokkrum sinnum í gegn- um tíðina með Óla og Hennýju í Flatey og get ég fullyrt að þar höfum við átt okkar bestu stundir með þeim. Óli var nú ekki mikið fyrir það að sitja aðgerðarlaus og fannst tíman- um illa varið að vera að taka sumarfrí. En Flatey hafði þau áhrif á hann að þarna var hann afslappaður. Fórum í skemmti- lega göngutúra og ógleyman- legar sjóferðir inn um eyjar og sker þar sem hann lýsti fyrir okkur liðnum atburðum úr hans bernsku og frá forfeðrum hans. Flateyjarkirkja var alltaf ofarlega í huga Óla í gegnum tíðina en eftir aldamótin var svo komið fyrir henni að hún þurfti verulegs viðhalds við. Óli ákvað því að taka það að sér að gera hana helda fyrir veðri og vindum. Það leysti hann af miklum myndarskap með hjálp góðra manna. Óla fórst afahlutverkið af- skaplega vel úr hendi og var hann óþreytandi að miðla ein- hverri visku til barnabarnanna. Upphífingarsláin var vinsæl í Ásbúðinni en hann var alltaf að hvetja krakkana til að reyna að- eins á sig. Sjálfur var Óli lengst af afskaplega vel á sig kominn líkamlega og áttum við strák- arnir sem unnum hjá honum ekki roð í hann í vinnupallak- lifri og þakpríli. Henný byrjaði að stunda hlaup á tíunda áratugnum og fannst Óla í fyrstu skrítið að hún væri að hlaupa svona fyrst að engar væru kindurnar en fljótlega var hann nú farinn að hlaupa með henni og tóku þau þátt í hlaupum víða um land næstu árin. Óla var tíðrætt um forfeður sína sem gerðu sumir hverjir bátasmíði að ævistarfi. Varð- veisla þessara breiðfirsku báta var Óla mjög hugleikin og var hans framlag í því myndarleg uppgerð á bátnum Kára frá Skáleyjum sem að lauk árið 2013 en Valdimar Ólafsson móðurbróðir hans smíðaði Kára árið 1930. Óla þakka ég fyrir samfylgd- ina og datt mér í hug að end- ingu að rifja upp minningarorð sem að Óli skrifaði um Valdi- mar Jónsson frænda sinn en þar sagði hann orðrétt: „Þegar mitt tímaglas er tæmt, trúi ég að Valdi standi á ströndu og hafi gert sjóklárt“. Andri Þór Gestsson. Ólafur Aðalsteinn Gíslason Elsku amma mín, nú er komið að kveðjustund. Það er svo skrít- ið að þó maður vissi að þetta lá í loftinu, meira segja í þónokkurn tíma, þá er manni samt brugðið, því á einhvern undarlegan hátt fannst mér þú ódauðleg. Lífið lagði fyrir þig þung verkefni sem þú tókst á við af þinni einskæru yfirvegun. Styrkur þinn var aðdáunarverður. Mér er sérstak- lega minnisstætt þegar ég út- skrifaðist úr HR í janúar 2012. Helgi bróðir hans pabba var þá nýfallinn frá. Ég átti ekki von á því að sjá þig í útskriftarboðinu mínu, en þarna komstu upp tröppurnar heima á Sæbóli. Þetta er augnablik sem ég mun aldrei gleyma. Ég sá sorgina í augum þínum, enda þitt þriðja barn nýbúið að kveðja þessa jarðvist. Samt komstu, brostir fallega og gafst mér svo dýrmæta stund sem mér þykir vænt um og mun aldrei gleyma. Ég mun sakna þess að spjalla við þig um bókstaflega alla heima og geima. En það gefur hlýtt í hjartað að nú eiga sér stað langþráðir fagnaðarfundir í sumarlandinu, þar sem þú hittir loks Díu tvíburasystur þína eftir of langan aðskilnað, afa Yngva, Gísla, Sibbu, Helga og alla hina. Thelma Bergmann Árnadóttir. Látin er Jóhanna Helgadótt- ir, fyrrverandi tengdamóðir mín og sannkölluð stórfjölskyldu- móðir. Fljótlega eftir að ég kynntist Jóhönnu, fyrir um þremur áratugum, varð mér ljóst að lífshlaup hennar var um margt óvenjulegt og dramatískt. Hafði ég stundum á orði við eig- inkonu mína þáverandi, dóttur Jóhönnu, að líf mömmu hennar væri líkt og stórbrotinn íslensk- ur aldarspegill. Jóhanna var fædd í Keflavík árið 1927; dóttir hjónanna Sigur- bjargar Huldu Matthíasdóttur (1891-1968) og Helga Guðmunds- sonar (1891-1949). Helgi var lengst af starfsævi sinni læknir í Keflavík. Þar er minningin um hann sennilega hvað sterkust tengd björgunar- og læknisverk- um hans þegar bruninn hræðilegi varð í félagsheimilinu Skildi kvöldið fyrir gamlársdag 1935. Jóhanna minntist þessa atburðar oft þegar ég átti við hana spjall um liðna tíma. Það markaði djúp spor í ævi Jóhönnu þegar hún á unglings- aldri missti tvíburasystur sína, Ragnheiði, sem lést úr berklum. Fáeinum árum síðar andaðist faðir hennar einnig vegna berkla. Fyrir flesta Íslendinga nútímans eru berklarnir sennilega fjarlæg fortíð og erfitt að gera sér í hug- arlund hvílík risaskörð þessi vá- legi sjúkdómur hjó í margar fjöl- skyldur landsins fyrir ekkert svo löngu síðan. Um þetta leyti kynntist Jó- hanna tilvonandi eiginmanni sín- um, séra Yngva Þóri Árnasyni. Og skemmst er frá því að segja að árið sem Jóhanna varð tvítug var hún orðin fjögurra barna móðir á prestsetrinu norður í Ár- nesi á Ströndum. Þetta var þó bara rétt byrjunin því alls eign- uðust þau Yngvi tíu börn. Það var því mikið líf og fjör á afskekktu heimilinu norður við Trékyllisvík og síðar á Prestbakka við Hrúta- fjörð þar sem séra Yngvi þjónaði í um fjóra áratugi. Því miður náði ég ekki að kynnast Yngva því hann lést rúmlega sjötugur, skömmu áður en ég og Þórdís, yngsta dóttir þeirra Jóhönnu og Yngva, tókum að stinga saman nefjum snemma á tíunda ára- tugnum. Þá tvo áratugi sem ég um- gekkst Jóhönnu var hún alltaf mjög virk og ferðaglöð, þrátt fyr- ir að vera á áttræðis- og níræð- isaldri. Mér er minnisstæð skemmtileg ferð norður á Strandir í miklu blíðskaparveðri eitt sumarið, þar sem vitjað var hennar gömlu heimahaga bæði í Árnesi og á Prestbakka. Eftir því sem barnaskari þeirra Jóhönnu og séra Yngva öx úr grasi dreifðust þau um hin ýmsu lönd. Í dag býr t.a.m. hluti fjölskyldunnar í Seattle og San Francisco í Bandaríkjunum og einnig á Jóhanna afkomendur í Noregi og í Danmörku. Stærstur hluti fjölskyldunnar býr þó hér á Íslandi og eins og gefur að skilja þegar börnin verða tíu talsins er afkomendahópurinn fjölmennur. Votta ég þeim öllum samúð mína. Ketill Sigurjónsson Um miðjan fimmta áratug síð- ustu aldar ræðst ung stúlka, læknisdóttir af Suðurnesjum, til farar norður í Árnes á Ströndum. Seinni heimsstyrjöldinni, sem skekið hafði heim allan, var senn að ljúka og öllum þeim hörmung- um sem henni fylgdu. En þessi unga stúlka átti einnig um sárt að binda. Hafði misst tvíburasystur sína úr berklaveiki árið áður og hefur eflaust talið sér hollast að komast í annað umhverfi um sinn. Því hafði hún ráðið sig tíma- bundið sem ráðskonu í þessu litla þorpi norður við Dumbshaf. Í Árnesi er fyrir ungur sókn- arprestur að sunnan, nýkominn til starfa í sínu fyrsta embætti. Presturinn nýi, séra Yngvi Þórir Árnason, og hin unga, glæsilega stúlka, Jóhanna Helgadóttir, fella fljótt hugi saman og ganga í hjónaband síðla árs 1945. Óvænt umskipti hafa orðið á högum stúlkunnar ungu. Rétt orðin 18 ára gömul og orðin prestfrú í einu af afskekktustu prestaköll- um landsins. Árið eftir fæðist frumburður- inn og rúmu ári síðar verður þeim prestshjónum þríbura auð- ið. Vakti sá fágæti atburður at- hygli margra, en sennilega gerðu fæstir sér grein fyrir þeirri miklu ábyrgð sem lögð var á herðar hinnar tvítugu fjögurra barna móður. Árið 1948 fær séra Yngvi veit- ingu fyrir Prestbakka í Hrúta- firði og flyst fjölskyldan þangað. Þar áttu þau hjón mikið verk fyr- ir höndum. Víða um land voru prestsetur í vanhirðu, Prestbakki þar á meðal, og hvorki rafmagn né rennandi vatn. Hin samhentu hjón létu það ekki á sig fá og unnu markvisst að endurbótum á húsakosti og jarðnæði. Stunduðu búskap lengi vel einkum með sauðfé. Prestfrúin hafði í mörg horn að líta. Samhliða auknum umsvif- um fjölgaði börnunum sem urðu tíu talsins. Ekki þótti tiltökumál að taka við börnum til sumar- dvalar. Gestagangur var jafnan mikill enda hjónin annáluð fyrir gestrisni. Séra Yngvi þjónaði þremur kirkjum; á Óspakseyri, Stað í Hrútafirði, auk Prest- bakka, og var auk þess formaður skólanefndar árum saman og prófdómari við Héraðsskólann á Reykjum. Það gefur því augaleið að Jóhanna bar hitann og þung- ann af umsjá bús og barna. Ekki fer á milli mála að Jó- hanna var alveg einstök kona. Hún tókst á við hvert áfall og hverja áskorun með æðruleysi sem fáum er gefið. Þessi glæsi- lega, svipfríða kona var auk þess gædd bráðsmitandi glaðværð og jákvæðni, eiginleikum sem ein- kenndu allt hennar fas og gerðu henni kleift að yfirstíga margan hjallann. Hún var hvunndags- hetja sem helgaði líf sitt fjöl- skyldunni og eftir andlát séra Yngva hélt hún áfram að rækta tengslin við frændfólk hans, sem okkur, bróðursonum séra Yngva, þótti afar vænt um. Á bernskuár- um okkar komu Jóhanna og séra Yngvi oft í heimsókn til foreldra okkar á Lynghaga 8. Í bakspegli tímans söknum við þeirra stunda en ljúfar og bjartar minningar lifa. Við kveðjum Jóhönnu Helga- dóttur með trega og virðingu um leið og við vottum fjölskyldu hennar allri okkar dýpstu samúð. Guttormur, Þorsteinn og Eggert Ólafssynir.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.