Morgunblaðið - 28.02.2022, Qupperneq 20

20 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 28. FEBRÚAR 2022
✝
Bertha María
Grímsdóttir
Waagfjörð fæddist
í Reykjavík 13.
febrúar 1926. Hún
lést 12. febrúar
2022 á Hjúkr-
unarheimilinu Ísa-
fold Strikinu 3
Garðabæ. For-
eldrar hennar voru
hjónin Halldóra
Jónsdóttir f. 11.9.
1885, d. 28.3. 1954, og Grímur
Kristrúnus Jósefsson, f. 16.9.
1891, d. 10.2. 1961.
Bertha María var næstyngst
af systkinum sínum sem öll eru
látin. Þau voru: Þorgerður El-
ísabet f. 10. des. 1915, d. 9. des.
2006, Björn Júlíus f. 15. júní
1917, d. 21. júní 1968, Jósefína
Grímsdóttir f. 25. nóv. 1921, d.
28. des. 1993. Sigurrós, f. 7.
des. 1927, d. 9. feb. 2013. Upp-
eldissystir Sigrún Þormóðs-
dóttir, f. 2. jan. 1935, d. 16.
júní 1992.
Jónsson stjúpsonur, f. 5. des.
1940, maki Þyrí Hólm Þorleifs-
dóttir, f. 21. apríl 1946, d. 21.
okt. 1977.
Barnabörnin eru tuttugu og
eitt og barnabarnabörnin þrjá-
tíu og sjö.
Bertha María lærði skerma-
gerð hjá Edith Guðmundsson.
Þar kynnist hún eiginmanni
sínum og þau stofnuðu heimili
á Rauðarástíg 3 í Reykjavík,
flytja síðan í desember 1950 til
Vestmannaeyja og stofna heim-
ili á Kirkjuvegi 14 (Garðhús)
æskuheimili Jóns. Þar tóku þau
við rekstri Félagsbakarísins, í
daglegu tali kallað Vogsabak-
arí.
Jón og Bertha María ráku
bakaríið fram að eldgosi í Eyj-
um 1973 eða í tuttugu og þrjú
ár.
Þegar komið var á fasta-
landið hóf hún aftur skerma-
gerð og stofnaði fyrirtækið
„Skermagerð Berthu“sem hún
rak á heimili þeirra Holtsbúð
16 í Garðabæ til áttatíu og
fimm ár aldurs.
Bertha var virkur þátttak-
andi í fjörtíu og sjö ár í Odd-
fellowreglunni.
Útför Berthu Maríu fer fram
þann 28. febrúar 2022 kl. 13.
frá Vídalínskirkju í Garðabæ.
Hlekk á streymi má finna á:
https://www.mbl.is/andlat/
Eiginmaður
Berthu Maríu var
Jón J. Waagfjörð
málarameistari, f.
24. feb. 1920, d.
17. sept. 2005.
Þau eignuðust
sex börn:
a) Halldór, f. 2.
maí 1947, giftur
Ástu Þorvalds-
dóttur, f. 22. sept.
1951, d. 17. apríl
2016. Sambýliskona er Birna
Ben. b) Kristinn, f. 27. nóv.
1949, maki Hjördís Sigmunds-
dóttir, f. 2. feb. 1949. c) Þor-
valdur Waagfjörð, f. 3. júní
1954, d. 16. sept. 1979. Kona
hans var Sigríður Tómasdóttir,
þau skildu. d) Grímur Rúnar, f.
9. apríl 1956, maki Helga
Gunnarsdóttir, f. 1. feb. 1957.
e) Þorsteinn, f. 27. apríl 1962,
maki Sigrún Snædal Logadótt-
ir, f. 12. júní 1973. f) Rósa
María, f. 29. nóv. 1966, unnusti
Einar Ingason. g) Már Viktor
Blómin falla, fölskva slær
á flestan ljóma.
Aldrei hverfur
angan sumra blóma.
(Sigurbjörn Einarsson)
Sagan hennar Berthu Maríu er
afar sérstök og merkileg. Margoft
sagði hún okkur fólkinu sínu frá
þeim tíma í hennar lífi sem mótaði
hana hvað mest og fylgdi henni
alla tíð. Fjögurra ára gömul veikt-
ist hún af þeim skæða sjúkdómi
berklum. Hún lá í fimm ár á Far-
sótt í Þingholtsstræti, en fékk síð-
asta árið að fara heim á sunnudög-
um. Oft sat hún og horfði út um
gluggann á krakkana að leika í
Þingholtunum.
Hún útskrifaðist af Farsótt níu
ára gömul eftir fimm ára dvöl og
átti að vera læknuð.
Ákveðið var að það væri gott
fyrir hana að fara að Sólheimum í
Grímsnesi sem þá var barnaheim-
ili en hún þoldi ekki sólina og
veiktist aftur. Þá var hún lögð inn
á Vífilsstaði og engar heimsóknir
leyfðar þar sem hún var það mikið
veik. Fyrsti skólinn sem hún fór í
var þar, komin á ellefta ár. Hún
var á Vífilsstöðum þar til hún var
læknuð rúmlega ellefu ára. Að
vera einangruð frá umheiminum
og berjast við skæðan sjúkdóm í
langan tíma, sjúkdóm sem lagði
marga að velli, var mikil lífs-
reynsla. Hún var ævintýragjörn
og árið eftir að Ísland var hertekið
fór hún með Súðinni til Patreks-
fjarðar í vist í Hænuvík og talaði
hún um þetta sem dýrðartíma.
Þá bar svo við að henni bauðst
að vera hjá Edith Guðmundsson,
eiginkonu frænda hennar Eggerts
Guðmundssonar listamanns, til að
aðstoða hana í skermagerð sem
hún rak í Hátúni 11 á stríðsárun-
um. Í Hátúninu hjá þeim hjónum
leigði ungur maður, málari frá
Vestmannaeyjum, Jón Waagfjörð
alltaf kallaður Stáki sem síðar
varð eiginmaður Berthu. Þau
fluttu til Vestmannaeyja 1951 með
tvo drengi og tók Jón alfarið við
rekstri bakarís af föður sínum,
alltaf kallað Vogsabakarí.
Þar vann einnig Bertha ásamt
því að börnunum fjölgaði í sex,
heimilið stórt og afar gestkvæmt.
Að sögn þeirra sem muna var líf
og fjör á stóru heimili og alltaf var
húsmóðirin jafn brosmild og kát.
Margir Vestmannaeyingar eiga
góðar minningar enn í dag sem
tengjast bakaríinu. Með eldgosinu
1973 lauk starfsemi þess.
Þau settust að í Holtsbúð í
Garðabæ. Þar var Bertha annáluð
fyrir skermagerð sína og minnis-
stætt þegar hún fór með okkur
tengdadætrunum á Maríuvelli í
hrauninu í Heiðmörk að tína blóm
og lyng til þurrkunar sem notað
var á listilega gerða blómaskerma.
Maríuvellir þeir sömu þar sem
hún hafði sem barn notið þess að
vera ásamt öðrum sjúklingum af
Vífilsstöðum á sumardegi þeim til
dægrastyttingar.
Bertha hafði að viðkvæði þegar
til hennar var leitað að endurnýja
handgerðan skerm: „Það er hægt
að bjarga öllu, ef viljinn er fyrir
hendi.“ Þetta er lýsandi fyrir
þrautseigju þessarar konu í gegn-
um lífið.
Konan sem álitið var að ekki
myndi lifa af þann skæða sjúk-
dóm berklana og alls ekki að
sögn lækna að eignast börn, en
eignaðist sex börn og vann hörð-
um höndum, söng og brosti í
gegnum lífið sem álitið var að
henni væri ekki í upphafi ætlað.
Hún horfði alltaf fram á við og er
sannarlega hægt að taka sér til
fyrirmyndar.
Takk fyrir allar góðu minning-
arnar. Þín tengdadóttir,
Helga.
Elsku fallega amma okkar, al-
veg ótrúleg kona sem skilur eftir
sig mikla sorg í hjarta okkar.
Hún var algjör húmoristi og
var alltaf til í eitthvert sprell,
spilakona mikil og vildi alltaf vera
svo fín og sæt, enda bleiki Lan-
côme-varaliturinn alltaf á kantin-
um og fór ekki að ná í póstinn sinn
án þess að vera með hann á vörum
sínum. Elsku amma var svo stolt
af okkur í öllu sem við gerðum og
ætlum við að halda því áfram fyrir
hana.
Það sem við söknum þín mikið,
elsku amma, það er búið að vera
mjög skrítið að hafa þig ekki hjá
okkur, en sú er örugglega ánægð
með að hafa hitt alla í sumarland-
inu, sérstaklega hann afa sem
hún saknaði alla daga. Hún sagði
alltaf að afi okkar, hann Stáki
væri hjá okkur og passaði upp á
okkur öll og núna passar hún okk-
ur líka.
Amma okkar kvaddi okkur 95
ára gömul – og það sem hún er
búin að lifa af og ganga í gegnum í
lífinu. Amma var algjör snillingur
í að gera skerma og gerði hún þá í
bílskúrnum heima hjá okkur og
var hún alltaf heima þegar við
komum heim úr skólanum, bæði á
leikskóla- og grunnskólaárunum.
Ég veit ekki hversu oft við höfum
séð skerm í bakgrunn í miðju við-
tali í fréttum, og svo fær maður í
eyrað frá pabba „nauh, skermur
eftir ömmu ykkar.“ Amma var
alltaf reiðubúin að skutla okkur á
æfingar, til vina eða vinkonu eða
jafnvel bara í léttan ísbíltúr, á
litla flotta bláa yarisnum sínum.
Alltaf til staðar, alveg þangað til
að hún hætti að keyra. Oft eftir
skóladaginn komum við heim,
fundum lyktina af vínarbrauðinu
heima. Ég er viss um að allir í
þessari fjölskyldu elski vín-
abrauð, enda var það alltaf til
heima hjá henni og kexkrukkan
góða ofan í skúffu sem maður
nældi sér kex í þegar maður kom
í heimsókn. Svo má ekki gleyma
apa-vanillufrostpinnanum og síð-
ast en ekki síst sófanum hennar
góða sem við sváfum svo vel í, eða
sérstaklega Eysteinn Arnar,
þannig að er auðvelt að segja að
það sé gott að liggja á honum.
Erum með texta úr lagi sem á
svo vel um hana elsku ömmu okk-
ar.
Hún gefur skjól og frið, þessi kona
og hún á mitt þakklæti og ást, það allir
sjá.
Því hún er þar þegar allt virðist svart
og hún huggar þá er skuggar fara’ á
stjá
Ég vaki’ um miðdimma nótt
og hvergi er ljóstýr að sjá.
Þá veit ég að ekkert mig hendir
því að ætíð hún verður mér hjá.
Hún veitir skjól og frið, þessi kona.
Og hún er sú sem leiðir mig hvert sem
ég fer.
Hún er þar bæði’ í gleði og sorg
Og hún gefur, um mig vefur, hún er
hér.
Hún er þar bæði í gleði og sorg
Og hún gefur, um mig vefur, hún er
hér.
Hún gleður mig senn og fer þessi kona
en hún er í hjarta mér allt þetta líf
Hún er þar og þar verður um stund.
Hún mun vaka, við mér taka.
Hún mun vaka og mig taka’ á sinn
fund.
(Sverrir Bergmann)
Þín barnabörn
Logey Rós Waagfjörð, Ey-
steinn Arnar Waagfjörð og
Eydís María Waagfjörð.
Það er erfitt að lýsa því hvað
það er skrýtið að amma Bertha sé
farin frá okkur. Hún var konan
sem var kletturinn í okkar lífi, allt-
af til staðar fyrir alla í kringum
hana.
Hún var alltaf svo blíð og góð,
ung í anda og alltaf stutt í hlát-
urinn.
Okkur fannst alltaf svo gaman
að koma í heimsókn til hennar og
afa í Garðabæinn þar sem við gát-
um leikið okkur endalaust í
skermagerðinni, sem var eins og
risastór leikvöllur fyrir börn. Þar
Bertha María
Grímsdóttir
Waagfjörð
✝
Sigfús Brynj-
ólfsson fæddist
í Hjörleifshöfða 8.
júlí 1928. Hann lést
á dvalarheimilinu
Eir 20. febrúar
2022. Foreldrar
hans voru Áslaug
Vigfúsdóttir frá
Heiðarseli á Síðu
og Brynjólfur Ein-
arsson frá Reyni í
Mýrdal.
Systkini hans voru: Sigurður
Brynjólfsson, f. 27. febrúar
1925, d. 20. febrúar 1998, Þór-
anna Brynjólfsdóttir, f. 11.
ágúst 1926, Einar Brynjólfsson,
f. 4. júlí 1927, d. 11. janúar 2017,
Sigríður Brynjólfsdóttir, f. 17.
desember 1929, d. 12. júlí 2000,
Vilborg Ragnhildur Brynjólfs-
dóttir, f. 27. desember 1930,
Ólafur Siggeir Brynjólfsson, f.
24. febrúar 1932, d. 12. desem-
ber 1932 og Sigrún Ólöf Brynj-
ólfsdóttir, f. 14.
desember 1933, d.
1. apríl 1934.
Sigfús ólst upp á
Dyrhólum í Mýrdal
og gekk í barna-
skóla í Litla-
Hvammi. Árið 1950
flutti hann með for-
eldrum sínum til
Reykjavíkur og
hélt heimili með
þeim.
Fyrst eftir komuna til Reykja-
víkur stundaði Sigfús almenna
verkamannavinnu og fjölbreytt
störf. Um miðjan sjöunda ára-
tuginn hóf hann akstur leigubíls
og vann við það til ársins 1998.
Síðustu árin dvaldi hann á
dvalarheimilinu Eir.
Útför Sigfúsar fer fram frá
Langholtskirkju í dag, 28. febr-
úar 2022, klukkan 13. Hann
verður jarðsettur í Gufunes-
kirkjugarði.
Sigfús Brynjólfsson var móð-
urbróður okkar. Fúsi, eins og við
kölluðum hann alltaf, fæddist á
Dyrhólum í Mýrdal eftir að afi
og amma höfðu brugðið búi í
Hjörleifshöfða. Systkinin öll
voru fædd og uppalin á einhverj-
um fallegustu stöðum á Íslandi,
sú fegurð fylgdi þeim allt lífið.
Ást þeirra á náttúrunni varð
veganesti okkar systkinanna.
Fuglinn í Hjörleifshöfða og Dyr-
hólaey var nytjaður og afi stund-
aði sjóróðra á opnum róðrarbáti
frá Dyrhólahöfn þannig að
krakkarnir ólust upp við veiðar í
ýmsum myndum ásamt hefð-
bundnum búskap. Fúsi fékk löm-
unarveikina, eins og mörg börn á
fyrri hluta síðustu aldar, og var
illa haltur á fæti eftir það. Þrátt
fyrir fötlun sína var hann mikill
veiðimaður og stundaði stang-
veiði í ám og vötnum alla ævi.
Hann ferðaðist vítt og breitt um
hálendi Íslands með Ferðafélagi
Íslands, í þá daga þegar sárafáir
Íslendingar höfðu farið þangað,
og mundi hann þær ferðir í smá-
atriðum. Fúsi naut þess einnig
að ferðast til útlanda, ekki síst til
Austur- Evrópu sem einnig var
óvenjulegt á þeim tíma. Hann
var mikill sundgarpur og var
einn af stofnfélögum Íþrótta-
félags fatlaðra í Reykjavík. Á
áttunda áratugnum fór hann að
æfa lyftingar, náði skjótum
frama og keppti á mótum, m.a. á
Norðurlöndunum og vann þar til
verðlauna. Hann miklaðist ekki
af afrekum sínum, en við vorum
öll mjög stolt af honum.
Fyrsta minning okkar um
Fúsa er þegar við krakkarnir
horfðum opinmynnt á hann raka
sig. Handtökin voru fumlaus,
rakburstinn bleyttur, hrært í
sápunni í Old-Spice-bollanum,
froðumikil sápan borin á kinnar,
kjálka og háls. Rakskafan með
ógnvekjandi blaðinu munduð og
froðan og skeggbroddarnir
skafnir burt með fumlausum
handtökum. Allur barnahópur-
inn hermdi ósjálfrátt eftir hverri
grettu Fúsa til þess að strekkja
á húðinni, sem hann ýkti fyrir
hverja stroku. Og svo gjallandi
hláturinn í Fúsa að rakstri lokn-
um þegar hann sá svipinn á okk-
ur!
Glaðværð, hógværð og seigla
voru aðalsmerki Fúsa. Blessuð
sé minning hans.
Þoka er í dölum,
dögg á grasi,
vestanblær í viði;
mjúkt sá andar,
unz máttfarinn
deyr í dimmri nótt.
(Sveinbjörn Egilsson)
Sigurður Reynir Gíslason,
Guðrún Gísladóttir,
Áslaug Gísladóttir.
Sigfús, sem var alltaf kallaður
Fúsi innan fjölskyldunnar, hefur
nú fengið kærkomna hvíld.
Hann flutti með foreldrum
sínum og systkinum frá Hjör-
leifshöfða 1930. Eftir skamma
dvöl hjá Brandi Einarssyni föð-
urbróður sínum og Guðbjörgu
Árnadóttur á Suður-Götum í
Mýrdal, fluttu þau að Dyrhólum
þar sem Fúsi ólst upp við hefð-
bundin bústörf þess tíma. Fjöl-
skyldan flutti til Reykjavíkur
1950. Fúsi hélt heimili með for-
eldrum sínum á meðan þau
höfðu heilsu til og þar var lítill
drengur tíður gestur.
Lömunarveiki kom upp á Dyr-
hólum 1933 og var heimilið sett í
sóttkví. Veikin lagðist á alla fjöl-
skylduna en gekk til baka að
nokkrum tíma liðnum. Fúsi var
sá eini sem ekki náði fullri heilsu
aftur. Hann lamaðist á vinstri
fæti, sem háði honum alla tíð.
Eins fljótt og auðið var, komst
hann til Reykjavíkur og fékk að-
hlynningu á Landspítalanum. Á
þeim tíma var ekki auðvelt að
ferðast úr Mýrdalnum til
Reykjavíkur um vegleysur og
óbrúaðar ár. Honum voru þessar
ferðir ávallt í fersku minni. Í
heimferðinni festist bíllinn í einni
kvísl Markarfljóts. Var þá komið
með hesta og bíllinn dreginn á
þurrt. Þegar vatni hafði verið
tappað af vél var haldið áfram en
áður hafði heimilisfólk á Selja-
landi fært honum nýbakaðar
pönnukökur og volga mjólk.
Þessi minning var Fúsa afar kær
alla tíð.
Fúsi tókst á við skerta hreyfi-
getu af meðfæddu umburðar-
lyndi. Hann var þannig gerður
að ekkert raskaði ró hans og yf-
irvegun. Aldrei kvartaði hann
undan hlutskipti sínu en var
frekar hvetjandi gagnvart þeim
sem áttu í erfiðleikum. Hann
hafði næma tilfinningu fyrir
hvers konar hreyfihömlun, eink-
um hjá ungu fólki. Því gladdist
hann yfir góðum árangri hreyfi-
hamlaðra í íþróttum, sem hann
fylgdist vel með.
Eftir komuna til Reykjavíkur
tók Fúsi virkan þátt í stofnun
Sjálfsbjargar, landssambands
hreyfihamlaðra, og var einn af
stofnfélögum samtakanna. Síðar
vann hann einnig að stofnun
Íþróttafélags fatlaðra og sat í
stjórn auk þess að æfa og keppa
fyrir félagið. Hans helsta grein
var bekkpressa þar sem hann
náði góðum árangri. Sjálfsbjörg
sæmdi Fúsa gullmerki þegar
hann varð níræður.
Fljótlega eftir komuna til
Reykjavíkur eignaðist Fúsi bíl af
Popeta-gerð og var þá farið í
margar ferðir í Mýrdalinn og
víðar. Fúsi stundaði stangveiði
eins lengi og takmörkuð hreyfi-
geta leyfði. Oft tók hann ungan
frænda sinn með í veiðiferðir í
Hlíðarvatn og víðar og voru
Diddi og Einar bræður hans þá
gjarnan með. Þetta voru ógleym-
anlegar ferðir fyrir ungan dreng,
en bræðurnir voru sögufróðir og
deildu þekkingu sinni til litla
frænda síns.
Þegar kom fram á sjöunda
áratuginn hafði Fúsi unnið al-
menna verkamannavinnu og síð-
ast hjá Fordumboðinu Sveini
Egilssyni. Hann tók meirapróf
sem gaf von um stöðvarleyfi en
slík leyfi voru ekki auðfengin á
þeim tíma. Með góðri aðstoð
tengdafólks Didda bróður hans
tókst að útvega leyfið. Hófst þá
nýr kafli í lífi Fúsa. Keyptur var
nýr bíll með liðsinni vinnuveit-
enda hans hjá Sveini Egilssyni
og hóf hann akstur leigubíls á
Hreyfli 1965 og starfaði á þeim
vettvangi til 1998 þegar hann
hafði náð 70 ára aldri.
Á síðustu árum dvaldi Fúsi á
dvalarheimilinu Eir og hafði þá
gengið í gegnum ýmsa erfiðleika
vegna fötlunar sinnar. Þrátt fyr-
ir það var hann ávallt jákvæður
og gaf ríkulega af vinsemd sinni
og góðmennsku.
Blessuð sé minning Sigfúsar
Brynjólfssonar.
Hörður Fossberg Harðarson.
Móðurbróðir minn Fúsi sofn-
aði svefninu langa aðfaranótt 20.
febrúar. Fúsi hefur alla tíð verið
stór hluti af lífi mínu og barna
minna. Hann var gull af manni,
geðgóður og alltaf var stutt í
stríðni og smitandi hlátur.
Spurningu eins og hvar veiðist
salatfiskurinn fylgdi alltaf hlát-
ur ef svarið var rangt. Eins man
ég eftir veiðiferð sem hann bauð
okkur í. Hann og Hörður bróðir
með veiðistöng, mamma með
berjatínu og ég litla skotta fékk
að þræða maðkinn á öngulinn.
Þegar hann sá afrakstur berja-
tínslunnar um kaffileytið missti
hann út úr sér: „Sigga hvað ætl-
ar þú að gera við öll þessi
lambaspörð?“ og svo hló hann
sínum dillandi hlátri yfir við-
brögðum mömmu. Sama gerðist
um hver jól þegar hann bað
mömmu um flísatöng og stækk-
unargler svo hann gæti borðað
smákökurnar. Samband þeirra
systkinanna var einstakt og það
leið varla sá dagur að hann
kæmi ekki í kaffi og þá var
spjallað og hlegið.
Það var alltaf gaman að tala
við Fúsa. Maður kom aldrei að
tómum kofanum sama hvort talið
barst að dýrum, náttúru, íþrótt-
um eða þjóðmálum. Hann horfði
á náttúrulífsþætti í sjónvarpinu,
las mikið og fylgdist vel með
fréttum allt fram á síðasta dag.
Ég vissi vel að hann var fatl-
aður en samt. Maður sem stund-
aði stangveiði, sund og lyftingar,
hann getur allt.
Fúsi var mikil félagsvera og
sósíalisti sem bar hag lítilmagn-
ans alltaf fyri brjósti.
Hann lét til sín taka á mörg-
um sviðum og var meðal annars
einn af stofnfélögum Sjálfsbjarg-
ar og íþróttafélags fatlaðra.
Einnig beitti hann sér fyrir
bygggingu íþróttahúss fatlaðra.
Hann var fertugur þegar hann
byrjaði markvisst að æfa íþróttir
og keppti í sundi og lyftingum
fyrir fatlaða bæði hér heima og
erlendis og vann til ýmissa verð-
launa. Hann var sæmdur heið-
ursorðu Sjálfsbjargar 2018 og
síðar heiðursmerki Íþróttasam-
bands fatlaðra.
Í dag kveð ég merkan mann
sem hefur haft mikil áhrif á líf
mitt og mótað mig á margan
hátt.
Sigfús
Brynjólfsson