Morgunblaðið - 27.07.2022, Blaðsíða 2

Þorsteinn
Víglundsson
Elliði
Vignisson
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Heidelberg Cement Pozzolanic Mat-
erials (HPM) ehf. sótti um tólf sam-
liggjandi iðnaðarlóðir í Þorlákshöfn,
sem verða sameinaðar í eina 50 þús-
und fermetra lóð, fyrir nýja verk-
smiðju sem framleiðir íblöndunar-
efni fyrir sement. Skipulags- og
umhverfisnefnd Ölfuss samþykkti
lóðarúthlutunina 21. júlí.
Uppbygging gæti hafist 2023
„Gert er ráð fyrir að endanleg nið-
urstaða um gerð verksmiðju og fjár-
festingar liggi fyrir á fyrsta fjórð-
ungi næsta árs og að framkvæmdir
hefjist þá væntanlega upp úr miðju
næsta ári ef allt gengur að óskum,“
segir Þorsteinn Víglundsson, for-
stjóri Hornsteins ehf. Heidelberg
Cement á 53% í Hornsteini ehf. en
þetta verkefni er alfarið á vegum
Heidelberg Cement. Ætla má að
uppbyggingin taki allt að tvö ár, áður
en verksmiðjan tekur til starfa.
„Þetta er í sjálfu sér mjög áþekk
starfsemi og sementsverksmiðja en
án ofns. Þarna verður efni, sem á síð-
an að mala, þurrkað með rafmagni
og jarðvarma. Verksmiðjan verður
eingöngu knúin endurnýjanlegum
orkugjöfum.“
Efnið verður flutt laust í sements-
skipum til Norður-Evrópu.
Stærsta loftslagsverkefnið
„Okkur þykja stærstu tíðindin í
þessu vera að á bak við hver milljón
tonn sem verksmiðjan framleiðir, er
dregið úr útblæstri gróðurhúsaloft-
tegunda um 700 þúsund tonn,“ segir
Elliði Vignisson, bæjarstjóri Ölfuss.
„Þriggja milljóna tonna framleiðsla
á ári þýðir þannig að 2,1 milljónar
tonna losun koltvísýrings sparast.
Þetta er sennilega stærsta loftslags-
verkefnið á Íslandi í dag.“
Elliði segir að móberg, sem nota á
í framleiðsluna, mæti oft afgangi í
vinnslu jarðefna, eins og í Lambafelli
þar sem menn sækjast eftir grús.
Verksmiðjan verður norðvestan
við hafnarsvæðið í Þorlákshöfn. Ell-
iði segir að miklar kröfur verði gerð-
ar í deiliskipulagi um að hvorki komi
ryk- né hljóðmengun frá starfsem-
inni. Allt efni verður geymt innan-
dyra. Einnig á að tryggja útlitsleg
gæði verksmiðjunnar og að útlitið
endurspegli þau umhverfislegu gæði
sem lagt er upp með.
„Við höfum nefnt það við Heidel-
berg að hæstu byggingarnar, sem
verða verulega háar, geti nýst sem
útsýnisstaðir fyrir ferðamenn, því
þaðan verður mjög víðsýnt. Þetta
verður skoðað vandlega,“ segir Ell-
iði. „Samstarfið hefur verið til mik-
illar fyrirmyndar og við erum bjart-
sýn og jákvæð hvað þetta varðar.“
Hann segir að áætlað sé að fyrsti
áfangi verksmiðjunnar muni skila
500-700 milljónum króna til sveitar-
félagsins á ári í formi útsvars, fast-
eignagjalda, hafnargjalda og fleira.
Mögulega stækkun fyrir 2030
Áætlað er að ársframleiðslan verði
1-1,5 milljónir tonna í fyrstu og velta
10-15 milljarðar króna. Raforkuþörf
verður svipuð og hjá lítilli stóriðju.
Heidelberg Cement telur að þetta
geti skapað 60-80 heilsársstöðugildi í
sveitarfélaginu í fyrsta áfanga. Horf-
ur eru á talsverðri stækkun fyrir
2030. Þá gæti ársframleiðsla orðið
2-3 milljónir tonna.
Morgunblaðið greindi frá því 30.
október í fyrra að Heidelberg Ce-
ment hygðist vinna hér íblöndunar-
efni í sement úr móbergi. Heidel-
berg Cement er einn stærsti
framleiðandi sements í Evrópu.
Þá kom fram í Morgunblaðinu 30.
mars sl. að námufyrirtækið Eden sé í
samstarfi við Heidelberg Cement.
Eden hefur leigt námuréttindi í mó-
bergsfjöllunum Litla-Sandfelli og
Lambafelli af Kirkju sjöunda dags
aðventista. Eiríkur Ingvarsson, ann-
ar eigandi Edens, sagði að íblönd-
unarefnið myndi koma í stað ösku úr
brúnkolum.
Eitt stærsta loftslagsverkefnið
- Heidelberg Cement undirbýr byggingu stórrar verksmiðju í Þorlákshöfn - Sparar mikla losun
gróðurhúsalofts á hverju ári - Framleiðir íblöndunarefni í sement sem kemur í stað ösku úr brúnkolum
Morgunblaðið/Þorgeir
Þorlákshöfn Útflutningur á íblönd-
unarefni í sement er áformaður.
2 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 27. JÚLÍ 2022
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 569 1100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Ágúst Ingi Jónsson aij@mbl.is Andrés Magnússon andres@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Gísli Freyr Valdórsson vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Jón Pétur Jónsson netfrett@mbl.is Smartland Marta María Winkel Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/sendagrein Prentun Landsprent ehf.
Vinnuflokkar frá austurríska lyftuframleiðand-
anum Doppelmayr og ÍAV vinna nú að uppsetn-
ingu tveggja nýrra skíðalyftna í Bláfjöllum. Báðar
ná þær upp í tæplega 700 metra hæð, það er Gosi,
sem er 500 metra löng lyfta, og Drottning sem
nálgast 1.100 metrana. ,,Þetta mun bæta aðstöð-
una á skíðasvæðinu mikið og fjölga möguleik-
unum fyrir iðkendur hér,“ segir Pétur Hemm-
ingsen, verkefnisstjóri ÍAV í Bláfjöllum. Menn
hans sjá um jarðvinnu og steypa undirstöður
lyftnanna, sem Austurríkismennirnir setja upp.
Stefnt er að því að Gosi verði tilbúinn til notkunar
í haust en Drottning fljótlega á næsta ári.
Sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu sam-
þykktu fyrir nokkru að verja til ársins 2026 alls
liðlega fimm milljörðum króna til uppbyggingar á
skíðasvæðum. Þunginn þar er settur á Bláfjöll,
þar sem til viðbótar við nýjar lyftur stendur til að
koma upp búnaði til snjóframleiðslu, sem þykir
mikilvægt svo lengja megi skíðatímabilið.
sbs@mbl.is
Nýr Gosi upphaf að bættri aðstöðu í Bláfjöllum
Morgunblaðið/Hákon
Framkvæmdir Vanda þarf til verka. Steyptar eru rammgerðar undirstöður
að staurum hins nýja Gosa, en lyftan nær upp í tæplega 700 metra hæð.
Verkefni Fjölgar möguleikunum fyrir skíðaiðkendur hér,“ segir Pétur
Hemmingsen sem stýrir vinnuflokki ÍAV sem er nú í Bláfjöllum.
Toppstöð Afkastagetan í Blá-
fjallabrekkum eykst verulega
með nýjum Gosa, hvað þá þeg-
ar Drottningin kemst í gagnið.
Mjög fá dæmi eru um að úkraínskt
flóttafólk hafi farið frá Íslandi af
fjárhagsástæðum, að sögn Gylfa
Þórs Þorsteinssonar, aðgerðastjóra
teymis um móttöku flóttafólks frá
Úkraínu.
„Við vitum að það hefur gerst er-
lendis að fólk fer frá því landi þar
sem það sótti um vernd vegna þess
hversu dýrt er að búa þar.
Hins vegar er það þannig hér á Ís-
landi að það hefur reynst tiltölulega
auðvelt fyrir fólk að fá vinnu, þannig
að fjárhagsaðstæður eru kannski
ekki aðalástæðan hjá flestum. Auð-
vitað gæti það verið inni á milli, án
þess þó að við vitum það,“ segir
Gylfi.
„Við vitum þó um einhverja tugi
sem hafa farið aftur til Úkraínu og
verið í burtu í mánuð eða svo, en
hvort það fólk ætli sér svo að koma
aftur til Íslands er ekki vitað.“
Hann segir eðlilegt að fólk snúi
aftur til að huga að ættingjum sín-
um, vinum eða eignum og komi svo
jafnvel til baka.
Háskólinn á Bifröst útvegaði 150
flóttamönnum húsnæði í apríl-
byrjun, ýmist garðsherbergi eða
íbúðir. Úrræðið er fjármagnað af
ríkinu og segir María Neves, sam-
skiptastjóri Borgarbyggðar, að
verkefnið hafi gengið mjög vel.
„Flóttafólkið sem kemur til okkar
og er í þjónustuúrræði á vegum rík-
isins borgar ekki húsaleigu. Fólkið
er í þessu úrræði í mesta lagi tólf
vikur og svo fer það út á almennan
vinnu- og leigumarkað. Í dag eru 104
úkraínskir flóttamenn á Bifröst,“
segir María við Morgunblaðið.
„Samfélagið í heild sinni tók þátt í
þessu með okkur með því að aðstoða
við að koma upp aðstöðu, gefa föt,
rúmföt, leikföng og fleira fyrir fólkið
og það hefur rúllað mjög vel.
Í hvert sinn sem kallað er eftir að-
stoð bregst samfélagið fljótt við, sem
við erum mjög þakklát fyrir. Þetta
er ótrúlega fallegt samfélagsverk-
efni og við finnum vel fyrir sam-
heldninni frá íbúum og öðrum vel-
unnurum verkefnisins,“ segir María.
Hafa fengið
vinnu auð-
veldlega
- 104 eru nú í Há-
skólanum á Bifröst