Morgunblaðið - Sunnudagur - 17.07.2022, Blaðsíða 17

að„stúta“ frú Thatcher með aðferð sem minnir nú síð-
ast mjög á aðförina að Boris Johnson, og mætti segja
manni, að síðar hefðu þeir sem að því stóðu minni en
engan hróður af, eins og í tilviki frúarinnar.
Frú Thatcher hafði áður mátt að þola raunverulega
morðárás. Að henni stóð IRA, Írski lýðveldisherinn.
Frúin og maður hennar Dennis sluppu naumlega og
nánast fyrir tilviljun en 5 létust og 31 særðist úr hópi
samstarfsmanna hennar og vina í sprengjunni miklu í
Brighton.
Ólíklegt fórnarlamb
En það hafa ekki allir forsætisráðherrar Bretlands
reynst svona lánsamir á ögurstund.
Fæstir muna nafn hans sem hér kemur í huga og þó
var hann forsætisráðherra Breta vel á þriðja ár.
Og fyrirfram mætti ætla að menn hefðu einna síð-
ast lagt hatur á þann mann úr hópi 55 forsætisráð-
herra. Hann var fjarri því að vera einn þeirra sem
þóttu loðnir um lófa og úr hófi sérdrægir. Hann átti
aðeins 105 pund í bankanum þegar hann lést. Hann
var þó þekktur fyrir að vera örlátur á sitt litla fé og
styðja þá sem höllum fæti stóðu, hvenær sem hann
kom því við.
Hann var andvígur skotveiði og fjárhættuspilum og
fyrirleit framhjáhald hástéttanna, sem var algengt
þá. Hann studdi stríðsátökin við Napoleon, en barðist
hart gegn þrælahaldi. Þau hjónin áttu 13 börn og var
til þess tekið er þau töltu með börnin sín í einni langri
röð til kirkju með sálmabækurnar sínar í hendinni.
Þetta var Spencer Perceval forsætisráðherra og
hann var skotinn til bana í „Lobby“ þinghússins 11.
maí árið 1812, er hann var á leið sinni inn í þingsalinn.
Og morðinginn var John Bellingham. Sá taldi sig illa
svikinn af stjórnvöldum, þótt ekki væri það augljóst
hvernig hann hafði komist að þeirri niðurstöðu.
Bellingham var kaupsýslumaður og hafði verið
fangelsaður í Rússlandi án sakar og hann taldi að
þess vegna bæri breska ríkinu skylda til að greiða
honum skaðabætur.
En breska stjórnkerfið hafði ítrekað hafnað þeirri
kröfu hans. Og því fór sem fór.
Ekkert sleifarlag
John Bellingham skaut forsætisráðherrann sinn í
brjóstið klukkan korter yfir fimm þann 11. maí 1812.
Og Perceval lést nær samstundis.
John Bellingham var gripinn.
Fjórum dögum síðar var réttað yfir honum, hann
fundinn sekur og dæmdur til dauða. Og þann 18. maí,
réttri viku eftir morðið, var Bellingham hengdur fyrir
utan Newgate-fangelsið og voru allir velkomnir sem
vildu og múgur og margmenni létu ekki segja sér það
tvisvar.
Kannski eru þessar óvenju snöfurmannlegu und-
irtektir yfirvalda og almennings, fyrir rúmlega
tveimur öldum, að hluta til ástæða þess að Spencer
Perceval er, enn sem komið er, eini forsætisráðherra
Breta sem horfið hefur úr embætti sínu með þessari
aðferð.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
17.7. 2022 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 17