Morgunblaðið - 24.12.2022, Side 11

FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 24. DESEMBER 2022
11
Gleðileg jól
Starfsfólk BMVallár óskar
viðskiptavinumog landsmönnum
öllumgleðilegra jóla
og farsælt komandi ár
Söfnum as nn s y u p s ands
fyrir þá fjölmörgu sem lægstu framfærsluna hafa.
Þeim sem geta lagt okkur lið er bent á
bankareiknin 4 -2 - k . 60903-2590.
Fjölskylduhjálp Íslands, rsgötu 14 í Reykjanesbæ.
Jólasöfnun
Guð blessi ykkur öll
Dansk
julegudstjeneste
i Domkirken 24. december kl. 15
ved pastor María Ágústsdóttir.
Alle velkomne.
Fór inn á borð
umboðsmanns
lTíðkast í mörgum sveitarfélögum
Í blaðinu í gær var til umfjöllunar sú
staða sem íbúar eru í sem búa við
húsagötur sem standa á eignarlóð-
um en ekki leigulóðum. Fá þeir ekki
sömu þjónustu til dæmis varðandi
snjómokstur og þurfa þá að útvega
slíkt sjálfir og greiða fyrir ef svo ber
undir.
Eftir því semMorgunblaðið kemst
næst er slíkt fyrirkomulag viðhaft í
mörgum sveitarfélögum á Íslandi, ef
ekki flestum. Algengast er að þegar
íbúðarhús standa á eignarlóðum
þá sé gatan sjálf hins vegar ekki á
eignarlóð. Þá snúist viðhald, mokstur
og annað um innkeyrslur, göngustíga
og þess háttar.
Dæmi eru þó um að göturnar
sjálfar séu á ábyrgð íbúanna og/eða
hluti gatna. Til dæmis botnlangar.
Var blaðinu til dæmis bent á dæmi í
Kambaseli þar sem viðhald á hluta
götunnar sé þá á hendi íbúanna. Slík
dæmi eru líkast til sjalfgæf en valda
gremju hjá þeim sem í hlut eiga og
vissu ef til vill ekki af þessu fyrir-
komulagi.
Mál sem þetta hefur komið inn
á borð hjá umboðsmanni Alþingis
þegar íbúar við Melateig á Akureyri
fóru fram á að Akureyrarkaupstaður
myndi endurskoða álagningu gatna-
gerðargjalds á íbúa og endurskoða
skipulag við Melateig. Áður komst
félagsmálaráðuneytið að þeirri
niðurstöðu að gjaldtakan [gatna-
gerðargjaldið] fengi ekki staðist í
tilfelli sem þessu og sveitarfélaginu
hafi borið að veita afslátt af gjaldinu
sem næst þeirri upphæð sem það
sparaði sér með því að láta lóðarhafa
annast gatnagerð. Ráðuneytið taldi
sveitarfélaginu óheimilt að fela lóðar-
höfum eignarhald og viðhaldsskyldu.
Umboðsmaður taldi ekki unnt
að taka undir þá afstöðu þar sem
hún ætti sér ekki fullnægjandi stoð
í lögum. Rakti umboðsmaður að
löggjafinn hefði látið þessa þróun að
mestu afskiptalausa og í áliti sínu tók
hann undir áhyggjur félagsmálaráðu-
neytisins af því hvaða afleiðingar sú
þróun, að fela eigendum einstakra
íbúðarhúsa að sinna slíkri viðhalds-
skyldu, gæti haft á möguleika
sveitarfélaga til að koma við sam-
ræmdri stjórn og skipulagi þessara
mála í framtíðinni. kris@mbl.is
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Norðlingaholt Snjó kyngdi
niður í borginni á dögunum.
Framkvæmdastjórn Evrópusam-
bandsins hefur samþykkt kaup
Mowi á meirihluta hlutafjár í Arctic
Fish Holding, norskumóðurfélagi ís-
lenska fiskeldisfyrirtækisins Arctic
Fish. Kemur þetta fram í tilkynningu
seljandans, SalMar, til norsku kaup-
hallarinnar. Samkeppniseftirlitið ís-
lenska hafði áður ákveðið að láta af
afskiptum af málinu.
Vegna samruna fyrirtækja í
norsku fiskeldi stefndi í það í haust
að Arctic Fish og Arnarlax yrðu í
eigu sama norska fiskeldisrisans,
SalMar. Vegna andstöðu fram-
kvæmdastjórnar ESB sem hafði
áhyggjur af áhrifum hugsanlegs
samruna Arctic og Arnarlax gerði
SalMar samkomulag við fram-
kvæmdastjórnina um að selja frá
sér eignarhlutann í Arctic Fish.
Samið var við Mowi, sem er stærsta
fiskeldisfyrirtæki heims, og nú geta
þessi viðskipti gengið í gegn.
Eignarhlutur Mowi í Arctic Fish
er 51,28%. Síldarvinnslan er næst-
stærsti hluthafinn, með rúmlega
34% hlut. helgi@mbl.is
lKaupMowi á Arctic
Fish ganga í gegn
ESB samþykkir kaupin
Morgunblaðið/Helgi Bjarnason
Vinnsla Laxi pakkað til útflutnings.
valdið eða stuðlað að því að hún
sætti gæsluvarðhaldi. „Ljóst er
að þótt ríkið beri jafnan fyrir sig
fyrningu þegar það á við er ríkinu
ekki skylt að gera það. Í máli Erlu
má færa rök fyrir því að hags-
munir ríkisins standi beinlínis til
þess að bera ekki fyrir sig fyrn-
ingu sökum þess hve mikilvægt
má telja að ljúka Guðmundar- og
Geirfinnsmálinu gagnvart þeim
sem hafa átt um sárt að binda
vegna þess.“
Þar segir einnig að mikilvægt
sé að ef samkomulag náist við
Erlu grundvallist það á því hve
einstakt málið sé til að skapa
ekki óæskilegt fordæmi gagnvart
öðrum sem eru í svipaðri réttar-
stöðu. Eðlilegt sé einnig að skoða
mál Sigurðar Óttars Hreinssonar
ef sátt náist við Erlu. Sigurður
sat í gæsluvarðhaldi í um það bil
mánuð í tengslum við Guðmund-
ar- og Geirfinnsmálið. Hann sendi
ríkinu bótakröfu vegna þessa
haustið 2018 en þeirri kröfu var
hafnað með svipuðum rökum og
kröfu Erlu. Bætur til hans myndu
nema rúmlega þremur milljónum
króna ef sama reikniaðferð yrði
lögð til grundvallar og hjá Erlu.
„Já það verður gert og í þeim
efnum erum við að tryggja jafna
meðferð allra þeirra sem komu
að þessu máli sem enn þá er jafn
óleyst og það hefur alltaf verið,“
segir Katrín um mál Sigurðar.
Magnús Leópoldsson, einn
fjögurra manna sem hnepptir
voru í gæsluvarðhald vegna
rangra sakargifta Erlu, segir þá
ákvörðun Katrínar að biðja Erlu
afsökunar og greiða henni bætur
galna og að fjölskyldur fjórmenn-
ingana séu í áfalli.
„Sú meðferð sem við fengum,
við höfum aldrei fengið nokkra
afsökunarbeiðni. Við erum þó
aðilarnir sem þurftum að þola
skömmina, saklaust fólk,“ sagði
Magnús við mbl.is.
„Ég held að það verði líklega
aldrei allir á eitt sáttir en ég held
að stjórnvöld hafi gert sitt allra
besta til að reyna að ljúka þessum
málum,“ segir Katrín.
Katrín Jakobsdóttir forsætisráð-
herra segir að Guðmundar- og
Geirfinnsmálið skilji eftir sár sem
muni aldrei gróa. Engin einföld
lausn hafi verið á málinu en því sé
nú að ljúka hvað varðar aðkomu
stjórnvalda.
„Ég held að bæði það sem hefur
gerst áður í þessu máli, fyrri at-
vik, og þessi ákvörðun líka miðist
öll við það að við teljum að þetta
mál sé einstakt,“ segir Katrín við
Morgunblaðið.
Á fimmtudaginn var tilkynnt
að Erla Bolladóttir fengi greiddar
32 milljónir króna í miskabætur
vegna gæsluvarðhalds sem hún
sætti fyrir meinta aðild að hvarfi
Geirfinns Einarssonar. „Við
teljum þetta ekki vera fordæm-
isgefandi því málið er einstakt
sem slíkt, það sé ekki þekkt
önnur sambærileg dæmi og eins
vonumst við til að ekkert slíkt
endurtaki sig,“ segir Katrín. Hún
segir að bætur sem áður hafa
verið greiddar í þessu máli hafi
verið gríðarlega háar.
Í minnisblaði til forsætisráð-
herra frá skrifstofu stjórnskip-
unar og stjórnsýslu, sem sent
var 16. desember sl. segir m.a.
að telja megi forsvaranlegt að
endurskoða afstöðu ríkisins frá
2019 og hverfa frá þeirri afstöðu
að bótakrafa Erlu væri fyrnd, sem
og sjónarmiðum um að Erla hafi
lForsætisráðherra telur bætur ekki fordæmisgefandi
Samkomulagið við Erlu
markar endalokmálsins
Anton Guðjónsson
anton@mbl.is
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Einstakt mál Katrín Jakobsdóttir
segir allt í Guðmundar- og Geir-
finnsmálinu vera einstakt.
Sálm. 16.1-2
biblian.is
Varðveit mig, Guð,
því að hjá þér leita
ég hælis. Ég segi
við Drottin: „Þú ert
Drottinn minn, ég
á engin gæði nema
þig.”