Morgunblaðið - 27.08.2022, Blaðsíða 4

ELTAK sérhæfir sig
í sölu og þjónustu
á vogum
Bjóðum MESTA úrval
á Íslandi af smáum
og stórum vogum
4 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. ÁGÚST 2022
Gunnlaugur Snær Ólafsson
gso@mbl.is
Þ
að var svo sem engin mark-
viss ákvörðun um að nú
væri tíminn runninn upp
eða eitthvað svoleiðis. En
það var orðið ljóst að öll
svona fyrirtæki hafa sinn líftíma í
óbreyttu formi. Við hluthafar erum
flest á bilinu 60 til 70 ára gömul. Á
einhverjum tímapunkti þurfti eitt-
hvað að gera. Við vorum búin að
skoða tvo alvörumöguleika á sam-
starfi og sameiningu [m.a. við Þor-
björn hf.]. Hópurinn sem á í fyrir-
tækinu, beint eða óbeint, telur um 60
manns. Það var vilji okkar og skylda
gagnvart foreldrum okkar að tryggja
starfsemina áfram og að reksturinn
yrði í Grindavík,“ svarar Pétur,
spurður hvað hafi orðið til þess að
ákveðið hafi verið að selja.
Það hafi síðan borist tilboð um
sameiningu frá Síldarvinnslunni. Til-
boðið fól í sér að reksturinn yrði
keyptur og að greitt yrði með nýjum
hlutabréfum í Síldarvinnslunni og yf-
irtöku skulda Vísis upp á 11 millj-
arða, auk þess sem greiddur yrði
hluti kaupverðs í reiðufé. Þannig
gátu eigendur Vísis greitt þann skatt
sem sölunni fylgdi. Heildarverðmæti
viðskiptanna nam 31 milljarði króna.
Pétur segir eigendum Vísis hafa
litist vel á Síldarvinnsluna og þau
framtíðartækifæri sem rekstrinum í
Grindavík stendur til boða með
breytingunni. Þ.e.a.s að bolfisk-
vinnsla Síldarvinnslunnar byggist
upp á suðvesturhorninu. „Við treyst-
um bæði framkvæmdastjóra og
stjórnarformanni Síldarvinnslunnar,
sem við berum mikla virðingu fyrir,
en við byggjum ekki ákvörðunina ein-
göngu á trausti til einstaklinga þar
sem verða mannabreytingar hjá
þeim eins og öllum öðrum. Heldur
eru forsendurnar trúverðugar,“ út-
skýrir hann.
Það séu þrjár forsendur fyrir því
að frekari uppbygging verði ákjósan-
leg í Grindavík. „Það hentar þessu al-
menningsfélagi að byggja upp bol-
fiskvinnsluna í Grindavík. Hérna
erum við með fólk sem verður dýr-
mætara og dýrmætara að hafa í
vinnu. Við erum ekki bara með há-
tæknifrystihús heldur líka tækni-
vædda saltfiskvinnslu. Hérna erum
við á milli tveggja flutningshafna og
alþjóðaflugvallar. Þetta eru grunn-
forsendur. Það er alveg sama hverju
menn lofa og hvaða ætlanir menn eru
með, hvort sem það eru við eða aðrir,
grunnforsendurnar verða alltaf að
vera til staðar fyrir rekstri fyrirtækj-
anna,“ segir Pétur. Hann kveðst sí-
fellt sannfærðari um að ákvörðunin
hafi verið rétt.
Þá bætir hann við að staðsetning
fiskimiða skipti einnig máli. „Við lít-
um á Ísland sem eina verstöð og yfir-
leitt er það engin tilviljun að uppsjáv-
arhlutinn sé fyrir austan og bolfisk-
hlutinn fyrir vestan, að rækjan sé
fyrir norðan og humarinn fyrir sunn-
an. Þarna eru einfaldlega miðin og
allar grunnforsendur til staðar.“
Erfið ákvörðun
Pétur viðurkennir að ákvörðunin um
að selja hafi verið öllum systkinunum
sex erfið. Ljóst varð að ákvörðunin
myndi ekki byggjast á uppboðsverði
aflaheimilda, heldur því hvort verðið
þætti sanngjarnt og framtíðarsýnin
væri þeim að skapi.
„Við vissum strax í upphafi að
þetta myndi snúast um tilfinningar
fyrst og fremst og síðan myndi það
snúast um framtíðina og hvað við
teldum réttar forsendur. Við gáfum
okkur góðan tíma í tilfinningapakk-
ann. Áður en við settumst niður til að
ræða þetta fékk hver og einn að taka
eina viku í að hugsa bara um það
hvort ganga ætti til viðræðna á
grunni tilboðsins. Þetta var mjög erf-
itt. En það sem kom okkur mest á
óvart og erum kannski stoltust af, var
að þegar við vorum búin að taka þess-
ar andvökunætur – sem fylgdu óneit-
anlega – þá voru allir sammála um að
þetta væri tækifæri, bæði ungir sem
aldnir fjölskyldumeðlimir. Það er sig-
ur fyrir okkur, því þetta eru fleiri en
ein fjölskyldueining þar sem hver og
ein fjölskylda hefur sínar áherslur í
lífinu og ekki sjálfsagt að allir gangi í
takt.
Fjölskyldurnar verða nú kjölfestu-
fjárfestar í Síldarvinnslunni sem er
með þrjár stoðir; uppsjávarfiskinn,
bolfiskinn og eldi. Þetta gerir tilboðið
líka aðlaðandi fyrir okkur. Þetta veit-
ir okkur meira afl til að gera það sem
okkur langar að gera fremur en það
sem við gátum veitt okkur sjálf. Við
verðum áfram hluti af þessu í gegn-
um hlutabréfaeign í stærri einingu,“
útskýrir Pétur.
Hann segir að fjölskyldufyrirtæki
eins og Vísir hf. sé að vissu leyti háð
því að öll fjölskyldan vilji áfram helga
sig rekstrinum. Með sölunni hafi það
ekki áhrif á starfsfólk þótt einhver
ákveði að gera eitthvað annað í lífinu
en að vera í útgerð. „Svo ég tali fyrir
sjálfan mig, þá kemur mér á óvart
hve litlir bakþankar komu upp eftir á.
Þetta er miklu meiri tilhlökkun en
hitt.“
Samofin saga
Tímarnir hafa breyst mikið, stað-
hæfir Pétur og rifjar upp forsögu
fyrirtækisins sem er samofin sögu
fjölskyldunnar. „Afi keypti sinn bát
1930 á Þingeyri og hann var bara
skipstjóri á sínum bát. Honum gekk
vel og festi kaup á nýjum bát, þar til
hann fórst með manni og mús og
glataðist allt saman, 15 árum eftir að
hann byrjaði í útgerðinni. Fimm ár-
um seinna byrjaði pabbi í sinni út-
gerð og keypti sér bát sem sökk en
þar varð mannbjörg. Svona er saga
þessa tíma. Hann fer aftur af stað og
er fljótlega kominn með bát og
vinnslu í Grindavík og er sjálfur í
landi með fiskverkunina. Síðan bygg-
ir hann það upp með sínum börnum
og alltaf eru þetta veiðar og vinnsla,
og í seinni tíma sala líka, alltaf eigið
fyrirtæki. Þetta gekk alltaf út á að
tryggja sér og sínum eitthvað með
því að eiga þetta sjálfur. Við systkinin
og foreldrar okkar erum samstíga í
þessu. Við erum búin að vinna hérna í
30 til 40 ár saman þegar þau falla frá
og fæðumst í raun inn í í þetta.
Kynslóðin sem núna er að taka við
hefur hvorki aðstöðu né vilja til að
vera í þessari stöðu. Staðan er allt
önnur. Hún er jafn metnaðarfull og
betur í stakk búin til að reka fyrir-
tæki, en er sátt við að eiga lítinn hlut í
fyrirtæki sem er öflugt og samkeppn-
ishæft á alþjóðavettvangi. Hún horfir
allt öðruvísi á þetta. Næsta kynslóð
býr við allt annað umhverfi. Það
byggist á miklu meiri fagmennsku,
meiri afla – það langar alla miklu
meira að taka þátt í slíku fyrirtæki.
Þau langar það jafnmikið og afa lang-
aði að eiga sinn eigin bát fyrir 90 ár-
um.“
Ekki einungis aflaheimildir
Þegar tilkynnt var um viðskiptin í júlí
varð mikil umræða um þá verðlagn-
ingu sem lá að baki. Ekki síst hvort
greitt hefði verið rétt verð fyrir þær
miklu aflaheimildir sem Vísir hafði
yfir að ráða. Pétur segir margt annað
þurfi að taka með í reikninginn en
aflaheimildir. „Það sem menn fá um-
fram aðgang að miðunum eru tvær
fullkomnar fiskvinnslur með mikla
afkastagetu, sem geta bætt við sig
mjög miklu magni. Síðan fá þeir að-
gengi að fyrirtæki með starfsfólk
með þekkingu á þessum rekstri. Síð-
an erum við með sölusambönd og
vörumerki, dreifingarfyrirtæki. Það
er talsvert sem fyrirtækið fær með
kaupunum.“
Hann segir mikilvægt að hafa í
huga að það skipti máli hver kaup-
andinn er. Hann sé Síldarvinnslan en
ekki Samherji, þótt Samherji sé stór
hluthafi í Síldarvinnslunni. „Ef félag-
ið héti Samherji, sem dæmi, væru
miklar líkur á þeir gætu tekið stóran
Morgunblaðið/Eggert
Markmiðið örugg heilsársstörf
Sá atburður, sem verður að teljast hafa borið mest á góma á fiskveiðiárinu, átti sér stað eftir að Síldarvinnslan hf. í Neskaupstað til-
kynnti 10. júlí að hún hefði náð samkomulagi við eigendur Vísis hf. í Grindavík um kaup á útgerðarfyrirtækinu. Pétur Hafsteinn Páls-
son, framkvæmdastjóri og einn eigenda Vísis, segir ákvörðunina um að selja hafa verið erfiða, en að tilboð Síldarvinnslunnar hafi
verið sanngjarnt og ekki síst að umgjörð sölunnar hafi þjónað markmiðinu um að tryggja enn betur starfsemina í Grindavík.
Morgunblaðið/Eggert
Gríðarlegu magni af bolfiski er landað í Grindavík á ári hverju og reiða vel á þriðja
hundrað fjölskyldur sig á starfsemi Vísis. Salan er sögð styrkja stoðir rekstursins.
„Við byggjum ekki
ákvörðunina eingöngu á
trausti til einstaklinga“
SJÁ SÍÐU 6
„Í öllum fjölskyldufyrirtækjum í
sjávarútvegi er ríkjandi vilji og afl,
sem er varla hægt að henda reiður á,
sem passar ekkert við einhverja
mælikvarða í fjármálageiranum,“
segir Pétur Hafsteinn Pálsson.