Mosfellingur - 09.05.2024, Síða 34

Heilsumolar gaua
- Aðsendar greinar34
...fylgstu med okkur
www.facebook.com/mosfellingur
Íþróttir og áfengi
Ég hitti góðan félaga á körfubolta-
leik um síðustu helgi. Sömu
helgi og það voru hópslagsmál í
stúkunni eftir leik Keflavíkur og
Grindavíkur í úrslitakeppni karla.
Félaginn hefur áhyggjur af því hvað
það er orðið vinsælt og sjálfsagt
að selja bjór á leikjum á Íslandi. Í
öllum hópíþróttunum, körfubolta,
handbolta og fótbolta. Ég deili
þessum áhyggjum með honum.
Við Íslendingar erum ekki beinlínis
heimsfræg fyrir að kunna að fara vel
með áfengi, það er ennþá inngróið
í taugakerfi þjóðarinnar að drekka
mikið og hratt þegar tækifæri gefst
eftir áratugi af bjórbanni.
Við erum að sjá í auknum mæli
félög selja bjór fyrir og á meðan
leik stendur, opinberi tilgangurinn
er að vera í takt við tímann – það
er jú hægt að kaupa bjór á leikjum
erlendis, af hverju ekki hér? En raun-
verulegi tilgangurinn er tekjuöflun,
félög skapa sér tekjur með því að
selja þyrstum bjór í kringum leiki.
Bjórsölumenn elska þennan markað,
íþróttaheimurinn er í endalausri
endurnýjun. Leikmenn í yngri
flokkum mæta margir á völlinn til að
styðja sín lið, þeir eru móttækilegir
og opnir fyrir hegðun þeirra eldri.
Bjórtjöldin eru ekki beinlínis
falin, þau eru fyrir allra augum.
Og þeir sem kaupa bjór taka hann
með sér á áhorfendapallana. Eru
þar með fyrirmyndir þeirra yngri,
ómeðvitað eða meðvitað. Ég hitti
einn sótblekaðan á mínum aldri á
handboltaleik í Mosfellsbænum í þar
síðustu viku. Seinni hálfleikur var að
byrja og ég þurfti að hjálpa honum
að finna leiðina út, hann gat ekki
haldið sér á löppunum lengur.
Er þetta sniðugt? Er góð hugmynd
að selja áfengi á íþróttaleikjum?
Passar þetta vel saman? Bjórfyr-
irtækin eru líka að taka yfir hlað-
varpsheiminn. Eru styrktaraðilar
flestra ef ekki allra stærstu
fótboltahlaðvarpana
þar sem hressir
hlaðvarpsstjórar
dásama bjórtegund
stuðningsaðilans og
taka þar með þátt
í að búa til sterka
tengingu milli áfengis
og íþrótta.
Guðjón
Svansson
gudjon@kettlebells.is
Þegar líður að sumri eru flestir
tilbúnir í hækkandi sól, hita og
gott veður. Þolið fyrir umræðum
um pólitísk mál minnkar. Og það á
ekki bara við um íbúa, við pólítískt
kjörnir fulltrúar viljum líka horfa
inn í sumarið og á það fallega og
bjarta.
Í göngutúr um hverfið mitt í
síðustu viku velti ég fyrir mér um hvað ég
ætti að skrifa og ákvað að horfa á það sem
við höfum fram að færa. Þegar sú ákvörðun
var tekin urðu á vegi mínum einstaklingar
sem leggja sig fram um að rækta sitt nær-
umhverfi án þess að láta mikið á því bera.
Góðgerðarvika Helgafellsskóla
Í síðustu viku kom frétt á Facebook
síðu Helgafellsskóla þar sem sagt var frá
góðverkaviku Helgafellsskóla sem verður
haldin síðustu vikuna í maí. Eitt af því sem
nemendur skólans hafa gert í vor er að sá
alls kyns fræjum af sumarblómum, krydd-
plöntum og kirsuberjatómötum.
Þessi afrakstur er til sölu á
góðu verði og rennur ágóðinn til
góðra málefna. Hægt er að koma
við í gróðurhúsinu virka daga frá
klukkan 12-14.
Verslum í heimabyggð
Sumarblómin fylgja óneitanlega
sumrinu og við erum svo heppin
að geta keypt þau hér í okkar bæ. Áður var
minnst á sumarblómin, kryddjurtirnar og
tómatana í Helgafellsskóla. Dalsgarður er
með mikla sumarblómarækt ásamt rósum
og jarðarberjaplöntum.
Og ekki má gleyma snillingunum á
Skálatúni sem hafa opna vinnustofu frá
klukkan 8.30-15.30 á virkum dögum. Þessa
dagana standa þau fyrir myndlistarsýningu
í Lágafellslaug sem er gaman að sjá.
Hlúum að nærumhverfinu
Í göngutúr í liðinni viku gekk ég fram á
eldri hjón sem höfðu upp á sitt einsdæmi
tekið að sér part af beði fyrir neðan Einiteig.
Þar eru þau búin að reita og snyrta beð,
setja niður tré og trjákurl yfir. Trjábeðið er
með eindæmum snyrtilegt og vel um geng-
ið. Fyrir þetta framtak má svo sannarlega
hrósa.
Svo er það plokkarinn í Reykjahverfi
sem dundar sér við það að taka göngutúr
og snyrta nærumhverfið allt árið um kring,
ekki bara á stóra plokkdaginn. Um daginn
fór hann Hafravatnsveg frá Reykjahverfi
upp að Hafravatni. Næst þegar við eigum
leið þar um má hugsa til þessa göngugarps
og þakka honum fyrir að hugsa um sitt
nærumhverfi.
Samfélag myndast af þeim sem búa á
svæðinu, lifa saman og nýta auðlindirnar
sem eru í umhverfinu. Þess vegna skiptir
máli að við sem búum í okkar góða bæ lít-
um til þess sem er í boði og stöndum með
því sem boðið er upp á.
Gleðilegt sumar!
Dagný Kristinsdóttir
oddviti Vina Mosfellsbæjar
Blómlegt samfélag
Ársreikningur Mosfellsbæjar 2023
liggur nú fyrir en um er að ræða
ársreikning fyrsta heila árs meiri-
hluta B, S og C lista.
Það er verulega ánægjulegt að
fyrsta heila ársreikningsári okkar
sé skilað með rekstrarafgangi, það
er ekki sjálfsagt í því rekstrarum-
hverfi sem sveitarfélög búa við um
þessar mundir. Niðurstaðan sýnir
styrkt aðhald í rekstrinum og að
áætlanir ganga vel eftir.
Niðurstaða reikningsins er að
árið skilar 341 milljón króna í
rekstrarhagnað sem er viðsnún-
ingur frá 900 milljóna rekstrar-
tapi árið 2022. Verðbólgan hafði
gríðarleg áhrif í rekstri bæjarins
eins og hjá öðrum sveitarfélögum.
Verðbólguspá ársins 2023 var 4,9%
en niðurstaðan var 7,7%.
Niðurstaða ársins hjá Mosfells-
bæ var því fjármagnskostnaður,
vextir og verðbætur, upp á ríflega
1,7 milljarð króna sem var um 400
milljónum hærri kostnaður en fjárhagsá-
ætlun gerði ráð fyrir.
Tekjur ársins voru um 20,3 milljarðar en
þær skiptast í útsvar og fasteignaskatt upp
á tæpa 12 milljarða, greiðslur frá Jöfnun-
arsjóði upp á tæpa 3,5 milljarða og aðrar
tekjur upp á ríflega 4,9 milljarða. Bygging-
arréttargjöld námu rúmlega 700 milljónum
króna. Byggingarréttargjöldin vega aðeins
á móti háum fjármagnskostnaði en vegna
íbúafjölgunar og uppbyggingar hefur sveit-
arfélagið þurft að ráðast í kostnaðarsamar
fjárfestingar með lánsfé sem ber háa vexti
í dag.
Allar helstu lykiltölur eru vel
ásættanlegar. Sem dæmi er veltufé
frá rekstri, sem sýnir hversu mikið
stendur eftir til að standa undir
afborgunum lána og fjárfestingum,
um 1,9 milljarðar eða um 9,5% af
tekjum. Skuldaviðmið fer einnig
lækkandi en það er nú 94,5%, hef-
ur lækkað úr 104% í ársreikningi
2022.
Ekki er rými hér til að fara yfir
ársreikninginn í smáatriðum en
við bendum áhugasömum á að
hann er aðgengilegur á mos.is. Við
viljum þó draga sérstaklega fram
eftirfarandi þrjú atriði.
Mikilvægi lækkunar verðbólgu
Það hefur ekki farið fram hjá
neinum að verðbólgan hefur verið
erfið viðureignar. Lækkun verð-
bólgu skiptir rekstur sveitarfélags-
ins gríðarlegu máli. Þannig munu
vaxtagreiðslur Mosfellsbæjar lækka
um 170-180 milljónir króna við
hvert prósentustig sem verðbólgan
lækkar. Af því má sjá að það er til mikils að
vinna að ná tökum á verðbólgunni.
Starfsmannafjöldi - launakostnaður
Laun og launatengdur kostnaður eykst
milli ára, eða um 1,4 milljarða. Þessi aukni
kostnaður er að stærstum hluta vegna
samninga um yfirtöku Skálatúns frá miðju
ári 2023, hækkunar launavísitölu og kjara-
samninga.
Fjöldi starfsmanna Mosfellsbæjar í árs-
lok 2023 var 945 samanborið við 848 árið
2022. Stöðugildi voru 782 samanborið við
712 árið 2022. Stöðugildi Skálatúns voru 70
talsins og starfsmenn 110 þannig að ljóst er
að fjölgun stöðugilda er að mestu tilkomin
vegna Skálatúns.
Framkvæmdir
Samkvæmt ársreikningi er 84% tekna
varið til fræðslumála, velferðarmála og
íþrótta- og tómstundamála. Eftir standa
þá 16% til annars reksturs og framkvæmda.
Það er því ljóst að uppbygging í vaxandi
sveitarfélagi kallar á lántöku.
Ýmis stór og kostnaðarsöm verkefni hafa
verið í gangi og má þar nefna sem dæmi
miklar viðgerðir og endurbætur á Kvísl-
arskóla, byggingu nýs leikskóla í Helga-
fellshverfi, nýjan gervigrasvöll að Varmá,
endurbætur leikskólalóða og gatnagerð.
Uppbygging sveitarfélagsins þarf að vera
í takti við íbúafjölgun en samtímis þarf að
gæta ítrasta aðhalds og huga að sjálfbærni
til framtíðar. Þarna þarf að finna gott jafn-
vægi í þeirri verðbólgu sem blasir við.
Áfram veginn
Mosfellsbær býr að öflugu og reynslu-
miklu starfsfólki sem er vakið og sofið yfir
verkefnum sínum og skilar af sér rekstri í
samræmi við áætlanir þær sem bæjarstjórn
samþykkir. Fyrir það ber að þakka.
Eins og fram hefur komið þá er rekstrar-
umhverfi sveitarfélaga flókið þessi misserin
og nauðsynlegt að gæta að hverju skrefi.
Fjárfestingaráætlanir þarf að yfirfara og
gæta að því að sveitarfélagið reisi sér ekki
hurðarás um öxl. Það er hlutverk bæjarfull-
trúa að horfa til framtíðar, taka skynsamleg-
ar ákvarðanir í dag sem hafa heillavænleg
áhrif á samfélag okkar til framtíðar.
Anna Sigríður Guðnadóttir, oddviti Samfylkingar
Halla Karen Kristjánsdóttir, oddviti Framsóknar
Lovísa Jónsdóttir, oddviti Viðreisnar
Árinu skilað með rekstrarafgangi