Landsmál - sept 1947, Síða 17

TÍMARIT UM LANDSMÁL
strax í ljós, að kostnaðurinn við embættisrekstur ríkisins
er orðinn gífurlegur. Alþingi, ríkisstjórn, dómgæzla, lög-
reglustjórn, tolla- og skattheimta, heilbrigðismál, kennslu-
mál, kirkjumál, eftirlaun kosta á þessu ári 08 millj. króna.
Þetta er aðalembættisbáknið. Auk þess mætti vel telja
vegamál, samgöngur, vitamál og flugmál með föstum
rekstri, en þessir liðir nema 31 millj kr. Engum ofan-
greindra liða er unnt að sleppa alveg, ef halda á í horf-
inu nauðsynlegum rekstri þjóðfélagsins þótt möguleikar
séu fyrir hendi að draga eitthvað úr útgjöldunum.
Auk þessara útgjalda eru fjárveitingar til félagsmála,
er nema 23.6 millj. króna. Af þeim er stærsti liðurinn
alþýðutryggingar 18.7 millj. Auk þess eru landbúnaðar,
sjávarútvegs-, iðnaðar- og raforkumál 22 millj. króna.
Allt er þetta afar erfitt að skera niður svo nokkru nemi
á skömmum tíma.
Þetta, sem hér hefir verið lauslega talið og telja mætti
fastan reksturskostnað ríkisins nemur á fjárlögum þessa
árs um 144 millj. króna. Eg endurtek það, að möguleikar
eru á að færa eitthvað niður þessi útgjöld, en það yrði
varla gert svo nokkru nemi, nema með allsherjar niður-
færslu kostnaðar í landinu. En því lengur sem dregst að
mæta þeim vanda, er brestandi tekjustofnar ríkisins
leiða af sér, því meiri hætta er á því, að útgjöldin, eins
og þau eru nú ákveðin í fjárlögum, vaxi ríkissjóði yfir
höfuð. Ef ráðstafanir eru ekki teknar í tíma, getur af
því hlotizt fullkomið öngþveiti í opinberum fjármálum,
er endað getur með greiðsluþroti.
Þegar rætt er um afkomu ríkissjóðs á þessu ári, þá
verður hún ekki metin nema gætt sé ábyrgðarinnar á
fiskverðinu, sem nú er fyrirsjáanlegt að kostar ríkissjóð
tugi milljóna. Uppgjör á því stendur nú fyrir dyrum.
Ábyrgðin var boðin fram af Alþingi í vetur til þess að
það gæti einu sinni enn skotið sér undan aðgerðum í
dýrtíðarmálunum. Og ábyrgðin var gefin í því trausti,
að enn einu sinni væri hamingjan hliðholl þeim, sem
17