Landsmál - sep. 1947, Síða 18

TÍMARIT UM LANDSMÁL
djarft spila og allt mundi fara vel. Slíkt hafði heppnazt
svo oft áður ög þingið vonaði að stundaglas giftu sinnar
væri ekki enn útrunnið. En margt fer öðruvísi en ætlað
er og aðgerðir síðasta þings verða i sögunni lýsandi að-
vörun um það hvernig ekki eigi að stjórna þjóðmálum.
VII.
Hvernig er nú umhorfs?
Leiðin til að hefjast upp úr þeim erfiðleikum sem nú
eru framundan, er ekki sú að stinga höfðinu í sandinn
eða telja sér trú um að öngþveitið sé sprottið af óvið-
ráðanlegum orsökum. Við getum því sparað okkur allar
yfirlýsingar og bollaleggingar um að kreppan sé því að
kenna, að síldveiðarnar hafa brugðizt þrjú ár samfleytt.
Að vísu hefði mikil síldveiði undanfarin ár getað haldið
uppi óhófsástandinu nokkru lengur en raun er á orðin.
En kreppan hefði samt komið, líklega ári síðar og þá að
líkindum með enn meiri þunga. Hið rétta er það, að
hefði mokafli vérið í sumar á síldveiðunum, þá hefði í
svipinn verið hægt að stikla áfram í feninu sem ábyrgðar-
leysi og óhófseyðsla hafa dregið þjóðina út í. En síld-
veiðin hefði ekki nærri megnað að brúa það. Þótt síldar-
aflinn í sumar sé aðeins litlu meiri en í fyrra, þá er þess
að gæta, að fyrir hann fæst mikið meiri gjaldeyrir.
Augu almennings eru nú að opnast fyrir því hvert
stefnir. Það er því ekki nauðsynlegt að spyrja hvernig
nú sé unihorfs. Flestum er að verða það ljóst. Frá minu
sjónarmiði er ástandið nú þannig í fáum dráttum:
Gjaldéyrissjóðir landsmanna eru þurrausnir. — Gjald-
eyrisskuldir hafa verið stofnaðar og vörur hafa verið
pantaðar "fyrir tugi millj. út á leyfi sem enginn gjald-
eyrir er til fýrir. Gjaldeyri skortir nú jafnvel fyrir lífs-
nauðsynlégum innflutningi. Hversu mikið þarf til að fá
„hreint borð“ veit víst enginn á þessari stundu.
18