Morgunblaðið - 06.04.2000, Síða 13

Morgunblaðið - 06.04.2000, Síða 13
MORGUNBLAÐÍÐ FIMMTUDAGUR 6. APRIL 2000 lá FRÉTTIR Frambjóðendur til formanns Samfylkingarinnar kynntu stefnumál sín á Akureyri Sammála um nánast allt nema sjávarútvegsmálin Húsfyllir var á fyrsta fundi Tryggva Harðar- sonar og Össurar Skarphéðinssonar á Akureyri í fyrrakvöld, en þeir sækjast eftir kjöri til formanns Samfylkingarinnar. TRYGGVI og Össur kynntu stefnu- mál sín og svöruðu fyrirspurnum á fundi á Fosshótel KEA á Akureyri á þriðjudagskvöld. Þetta var fyrsti fundurinn af nokkrum sem þeir fé- lagar halda fyrir stofnfund Samfylk- ingarinnar sem haldinn verður í byrjun maí og þá verður tilkynnt um úrsíit í kjörinu en það fer fram með póstkosningu meðal Samfylkingar- félaga. Fundarstjórinn, Sigríður Stefáns- dóttir, dró um hvor ætti að byrja og kom það í hlut Tryggva. Hann gerði grein fyrir pólitískum áherslum sín- um og sagði það sína skoðun að brýnt væri að taka til í íslensku sam- félagi. Meðal þess sem gera þyrfti væri að gjörbreyta menntakerfmu alveg frá grunni, frá leikskóla og upp í háskóla. Hann sagði félagshyggj- uöflin frekar hafa verið í vörn þegar að menntamálum kæmi, en nú væri kominn tími til að snúa vörn í sókn. Leikskólana sagði Tryggvi gegna sí- fellt veigameira hlutverki og taldi hann að færa ætti skólaskylduna neðar en nú er, öll börn ættu rétt á kennslu frá unga aldri og það væri samfélagsins að greiða fyrir hana, kostnaðurinn ætti ekki að lenda á barnafjölskyldum. „Markmiðið með þessu er að tryggja rétt allra bama til að fá menntun og kostnaðinn á að færa í auknum mæli inn í samneysl- una og létta þar með undir með barnafólki,“ sagði Tryggvi. Öll börn fái æskulífeyri Hann sagði eðlilegt að greiða öll- um börnum svonefndan æskulífeyri, sem væri eins konar lán frá samfé- laginu sem hægt væri að nota þegar menn gengju menntaveginn, þá tæki vinnumarkaðurinn við og samfélag- inu væri greitt til baka, og þegar starfsævi lyki ættu menn afgang og ellilífeyrir tæki við. Með þessum hætti yrði þáttur samfélagsins stærri og kostnaður foreldranna minni og þetta væri lykilatriði varð- andi það að tryggja öllum börnum sem jafnastan rétt. Hvað grunnskólann varðar sagði Tryggvi fyllilega tímabært að taka upp skólamáltíðir, það ætti að vera sjálfsagt mál og þannig færðist kostnaður barnafjölskyldna að nokkru yfir á samfélagið. Tryggvi kvaðst hlynntur auknum valmögu- leikum í framhaldsskólum, en benti á að óheyrilega dýrt yrði að breyta unglingastigi grunnskólans í þá átt að auka valið verulega umfram það sem nú tíðkast. Nefndi Tryggvi að um of hefði verið miðað við að ungmenni færu hina beinu braut upp í háskóla og það hefði orðið á kostnað verknáms- ins, kannski vegna þess að það væri dýrara. Þannig hefði verknámið ver- ið stórlega vanrækt; það væri grát- legt því að margt fólk á aldrinum 16- 20 ára fyndi sig ekki í skólakerfinu, oft með skelfilegum afleiðingum. Brýnt væri því að bjóða upp á fjöl- breyttari möguleika til að afla sér starfsmenntunar. Einstaklingar ráðstafi kvóta Þá gerði Tryggvi grein fyrir sjón- armiðum sínum í sjávarútvegsmál- um. Hann hefur kynnt hugmyndir Morgunblaðið/Kristján' Frambjóðendur til formanns Samfylkingarinnar, Össur Skarphéðins- son og Tryggvi Harðarson, kynntu stefnumál sín og svöruðu fyrirspurn- um á fundi á Akureyri í fyrrakvöld. Þeir verða á faraldsfæti næstu daga, en fundurinn á Akureyri var sá fyrsti í röð funda um land allt. sínar um kvótabréf til allra íslend- inga en í því felst að í stað þess að ríkisvaldið fari með umboð þjóðar- innar varðandi kvótann væri eðli- legra að einstaklingarnir sjálfir ráð- stöfuðu honum. Þannig væri líka tryggt að veiðiheimildirnar yrðu æt- íð í eigu íslensku þjóðarinnar. Um velferðarkerfið sagði Tryggvi að of langt hefði verið gengið á ýms- um sviðum í tekjutengingum og þá nefndi hann að jaðarskattar, sem í sumum tilvikum væru 80-90%, drægju úr sjálfsbjargarviðleitni. Of lítil kostnaðarvitund þeirra sem stjórna heilbrigðiskerfinu væri grát- leg og erfitt að koma þar við sparn- aði þar sem menn virtust ekki vita hvað hlutirnir kostuðu. Össur Skarphéðinsson kvaðst geta tekið undir hvert orð Tryggva nema hvað sjávarútvegsmálin varð- aði, en þar greindi þá verulega á. Össur sagði að stjórnmál samtím- ans væru forystustjórnmál, fjölmiðl- ai’ væru sífellt að leita til forystu- manna stjórnmálaflokka um við- brögð við hinum og þessum málum, en þar sem Samfylkingin væri enn ekki formlegur flokkur hefði afleið- ingin orðið sú að stundum væri talað við þennan og aðra stundina leitað til einhvers annars. Þannig hefði ásýnd Samfylkingarinnar orðið loðnari og virst sem hún hefði ekki skýra, markvissa stefnu. „En það mun breytast," sagði Össur. Hann gerði að umtalsefni hvaða reynslu fyrsti formaður Samfylking- arinnar þyrfti að hafa, en forystu- menn hennar þyrftu að leiða hana gegnum hugmyndalega endurnýjun og vísaði Össur í því sambandi til systurflokka í Evrópu. „Eg myndi vilja vera í forystu fyrii- flokki sem væri í líkingu við stóru, evrópsku jafnaðarmannaflokkana, þar sem umhyggjan er í fyrirrúmi," sagði Össur og benti á að Samfylkingin þyrfti að sínu mati að vera nútíma- legur jafnaðarmannaflokkur. Menntakerfíð jöfnunartæki framtíðarinnar Össur sagði að jafnaðarmenn hefðu á árum áður beitt sér fyrir al- mannatryggingakerfmu og húsnæð- iskerfi sem tæki til jöfnunar í þjóðfé- laginu, en jöfnunartæki framtíða- rinnar væri menntakerfið. Því væri brýnt að flytja meira fjármagn til menntakerfisins; á því sviði væri að verða bylting, ef til vill sú mesta frá því á dögum iðnbyltingarinnar. Menntakerfið væri tæki til að skapa ný tækifæri og leggja grunn að framtíðarsamfélagi. Þá gerði Össur afstöðu félags- hyggjuafla tO markaðarins að um- talsefni og spurði hvaða afstöðu þau ættu að hafa í þeim efnum. Hann kvaðst vera á móti rússneskri einka- væðingu eins og hann sagði að orðið hefði ef íslandsbanki hefði gleypt Landsbankann. Samkeppnislög sem samfylkingarfólk hefði staðið að hefðu komið í veg fyrir að svo færi. Össur kvaðst draga mörkin við mennta- og heilbrigðiskerfið hvað einkavæðingu varðaði, en Ijóst mætti vera að Sjálfstæðisflokkurinn ætlaði sér að innleiða einkavæðingu í þeim geira. Hann hefði að vísu neit- að því hvað menntakerfið áhrærði, en á slíkum hugmyndum hefði örlað í skrifum Björns Bjarnasonar á heimasíðu hans. „Hann getur ekki hamið sitt innra sjálf,“ sagði Össur og benti á að það væri menntunin og jafn aðgangur allra að henni sem mestu máli myndi skipta varðandi jöfnuð í framtíðinni. Össur ræddi að lokum um fisk- veiðistjórnunarkerfið og kvaðst ós- ammála skoðunum Tryggva í þeim efnum. Arið 1984, þegar stjórnkerfi fiskveiða var breytt, hafi menn verið að bregðast við aðstæðum sem þá voru tímabundnar. Hann sagði nú- verandi kerfi brjóta í bága við jafn- réttisreglu stjórnarskrárinnar. Al- menningur í landinu hefði ekki bilað í þeirri trú sinni að aflamarkskerfið væri best, en gera þyrfti breytingar því í hugum flestra fælist í því rang- læti að eignarhald á fiskinum væri útgerðarmanna. Össur kvað brýnt að finna kerfi sem stæðist jafnræðis- reglu stjórnarskrárinnar og að sínu mati væri farsælast að afnema gjafa- kvótakerfið í áföngum á 10 árum. Hægt yrði að leigja veiðiheimildirn- ar og láta markaðinn ráða ferðinni varðandi verðið. Með því móti yrði opnað á möguleika ungs fólks til að fara inn í þessa grein. Arður af fisk- veiðum yrði jafnvel meiri, því fólk yrði að vanda sig og færi út í meiri fullvinnslu, fengi þannig hærra verð fyrir afurðirnar og það kæmi samfé- laginu öllu til góða. Fjölmargar fyrirspurnir komu fram og m.a.var spurt hvort Tryggvi hefði boðið sig fram til að koma íveg fyrir þá vandræðalegu stöðu að Öss- ur yrði sjálfkjörinn. Tryggvi kvaðst stefna ötullega að því að verða for- maður Samfylkingarinnar, en viður- kenndi að ef þeir félagar væru ekki að keppa að sama marki hefði ekki orðið nein kosningabarátta. Nú væru þeir á ferð um landið, kæmu við í framhaldsskólum og víðar og fjölmargir hefðu gengið í Samfylk- inguna í kjölfar þess. Kvaðst Össur fremur hafa átt von á dauða sínum en því að Jóhanna Sigurðardóttir eða Guðmundur Arni Stefánsson byðu sig ekki fram. „En ég verð að viðurkenna að ég fékk í hnén þegar ég frétti að Tryggvi myndi bjóða sig fram,“ sagði Össur. Þá kom fram sú tilgáta að kosningarnar snerust um að rífa upp fylgi Samfylkingarinnar og voru félagarnir spurðir um hvað þeir gerðu sig ánægða með mikið fylgi. Tryggvi kvaðst vilja sjá Sam- fylkinguna stærri en Sjálfstæðis- flokkinn, alls ekki minni. Össur sagðist hafa það markmið að gera menn stolta af því að vera í Samfylk- ingunni. Ekki hæfur til að stjórna leng- ur Um það hver óskasamstarfsflokk- ur þeirra yrði í ríkisstjórn, kæmi til þess, sagði Össur að hann vildi helst ekki svara spurningum sem lagðar væru fram í viðtengingarhætti; ómögulegt væri að segja fyrir um hvað framtíðin bæri í skauti sér. Vildi hann ekki útiloka fyrirfram samstarf við neinn flokk, en nefndi þó að Sjálfstæðisflokkurinn væri orðinn gamall, makráður og spilltur og það þyrfti að veita honum hvíld frá íslenskum stjórnmáium. Hann væri ekki lengur hæfur til að stjórna, væri að missa tökin og hvert klúðrið á fætur öðru kæmi upp. Tryggvi sagði Framsóknarflokkinn að mörgu leyti vera að nálgast skoð- anir Samfylkingarfólks í ýmsum málum; þar væri m.a. búið að opna á umræðu um breytingar á fiskveiðist- jórnunar- og Evrópumálum sem enn væru ekki til umræðu í Sjálfstæðis- flokki. Össur sagði ekki vera illindi milli sín og nokkurs stjórnmálafor- ingja, en því væri ekki að leyna að sérlega kært væri með sér og land- búnaðarráðherra, Guðna Agústs- syni. Fyrirspurn um afstöðu til Evrópumála svaraði Tryggvi á þá leið að hann vildi kanna þá mögu- leika sem fælust í því fyrir Island að ganga í Evrópubandalagið, en benti á að það væri kannski ekki eins girnilegt nú og áður en þar spiluðu kvótamálin inn í. Fengi hugmynd hans um kvótabréf hins vegar hljómgrunn yrði hræðsla við að auð- lindin yrði hirt af okkur úr sögunni, kvótinn yrði ævarandi eign þjóðar- innar. Össur sagði að EES-samning- urinn hefði verið ágætur, en mikil- vægi hans hefði minnkað með árunum. Fyrir þremur árum eða svo hefði hann svarað því játandi að Isl- and ætti að ganga í Evrópubanda- lagið, en frá þeim tíma hefði margt breyst. Taldi hann að Evrópumálin yrðu á dagskrá næstu ríkisstjórnar. Um afstöðu vegna breytinga á virkjunarmálum á Austurlandi sagði Össur það lengi hafa verið sína skoð- un að Kárahnjúkavirkjun væri ill- skásti kosturinn. Breytingarnar nú nýverið hefðu ekki komið sér á óvart, en hann sagði mikilvægt að farið væri eftir leikreglum og um- hverfisáhrif metin; sér vitanlega hefðu engar framkvæmdir stoppað vegna slíks mats. Tryggvi sagði forkastanlegt hvernig ríkisstjórnin hefði staðið að málum, m.a. að fara ekki í umhverfismat. Tryggvi kvaðst hlynntur uppbyggingu stóriðju á Austurlandi, en meira þyrfti að koma til en stóriðjan ein. Jöfn staða karla og kvenna Þá voru þeir Össur og Tryggvi spurðir um launamun karla og kvenna; það væri nöturleg stað- reynd að konur sem menntuðu sig í háskólum fengju 70% af launum karla þegar þær kæmu út á vinnum- arkaðinn og auglýsti fyrirspyrjandi eftir stefnu Samfylkingarinnar í þessum málum. Tryggvi sagði að jöfn staða kvenna og karla á vinnum- arkaði væri lykilatriði, en margt hefði orðið þess valdandi að ástandið væri eins og það er. Staða konunnar á vinnumarkaði væri verri en karla, því oftar kæmi það í hlut kvenna að sinna börnunum; þær væru heima í veikindum þeirra og sinntu þeim í hádeginu og þetta virtist koma niður á konunum. Óssur sagði það klárt í sínum huga að stúlkur og drengir ættu að hafa jafna möguleika þegar þau yxu úr grasi. Hann nefndi Ukt og Tryggvi að þegar eitthvað brygði út af væru það oftar en ekki konurnar sem önnuðust bömin og væra þvi ekki eins eftirsóttar á vinnumarkaði. Báðir frambjóðendur svöruðu fyr- irspurn um það hvort þeir gæfu kost á sér til varaformennsku í Samfylk- ingunni ef þeir töpuðu á þá leið að það myndu þeir örugglega ekki gera. Moisture Serum Eyðir fínum hrukkum Fallegra litarhaft Viðheldur raka húðarinnar allan sólarhringinn Eflir varnarkefi húðarinnar -ogþú • . yngist Raunverulegur árangur Útsöluaðilar Reykjavik: Aðrir útsöluaðilar: Apótek Hringbrautar-Gullbrá, Nóatúni -Hagkaup Kringlann, snyrtivörudeild Snyrtistofa Gravarvogs. - Spes, Háaleitisbraut - Borgarapótek, Álftamýri - Rna, Mosfeilsbæ Apótek Austuriands, SeyöisQ. - Apótek katjaröar, ísafj. - Hilma, Húsavfk - Dana, Keflavfk - Stjömusól, Akureyri Skagfirðingabúð, Sauðárkrókur - Suðuriandssól, Setfossi.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.