Morgunblaðið - 18.10.2000, Page 13

Morgunblaðið - 18.10.2000, Page 13
MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR MIÐVIKUDAGUR 18. OKTÓBER 2000 13 íslensk rannsókn um herpes zoster birt í British Medical Journal Niðurstöðurnar marka tíma- mót í rannsókn á sjúkdómnum vegna herpes zoster útbrota eru yfirleitt mjög vægir hjá börnum og unglingum og eru í öllum tilvikum horfnir innan eins mánaðar frá því að fyrstu einkenni um útbrot komu í ljós. Þá eru lík- ur á langvarandi verkjum í þrjá mánuði eða leng- ur mjög litlar eða innan við 2% hjá fólki yngra en 60 ára, eins og áður sagði, og eru verkirnir þá vægir í flestum tilvikum. Líkurnar á langvarandi verkjum aukast á hinn bóginn eftir 60 ára aldur og geta verkirnir þá staðið yfir árum saman. Þeir geta þó einnig horfið að nokkrum árum liðnum. Börn í Bandaríkjunum bólusett regJulega I niðurstöðunum kemur aukinheldur í ljós að ekkert bendi til þess að útbrot af völdum herpes zoster séu fyrirboði um alvarlega sjúkdóma svo sem krabbamein eins og læknar töldu áður fyrr og jafnframt segir í niðurstöðunum að líklegt sé að notkun veirulyfja sé gagnslítil eða óþörf fyrir fólk yngra en 60 ára með herpes zoster. Veirulyf geti þó komið að gagni hjá fólki 60 ára og eldri og þá til að minnka líkur á langvarandi fylgikvillum sjúkdómsins. „Hugsanlegan ávinning af lyfjagjöf þurfa þó læknir og sjúklingur að meta saman,“ segir Sigurður, „því margir aldraðir með ristil hafa litla verki sem hverfa tiltölulega fljótt. Þá er vitað að langvinnir verkir koma frekar hjá þeim sem fá slæman ristil með miklum útbrotum og verkjum." Getur Sigurður þess að síðustu að verið sé að rannsaka bóluefni um þessar mundir sem örvar mótefniskerfí hjá fullorðnum með þeim hætti að minni líkur verði á því að þeir fái ristil. „Og börn í Bandaríkjunum era nú reglulega bólusett snemma á ævinni gegn hlaupabólu. Það gæti orð- ið til þess að ristill komi ekki fram eða mun væg- ar síðar á ævinni." Morgunblaðið/Jim Smart Sigríður Guðmundsdóttir, Sigrún Arnadóttir frá Rauða krossi íslands og Halldór Ásgrímsson utanríkisráð- herra kynntu söfnunina Göngum til góðs gegn alnæmi í Afríku. Leita sjálfboðaliða í baráttu gegn alnæmi HIÐ víðlesna læknisfræðitímarit Brithish Medical Journal birti í síðasta hefti sínu vísinda- grein eftir íslensku læknana Sigurð Helgason heimilislækni, Gunnar Pétursson lækni, Jóhann Agúst Sigurðsson prófessor og Sigurð Guð- mundsson landlækni um sjúkdóminn herpes zoster sem nefndur hefur verið ristill á íslensku. Er í greininni greint frá umfangsmikilli rann- sókn læknanna á sjúkdómnum og niðurstöðum hennar. Alls 421 sjúklingur hjá 62 heimilislækn- um tóku þátt í rannsókninni á árunum 1990 til 1995. Að sögn Sigurðar Helgasonar læknis og upp- hafsmanns rannsóknarinnar er þetta í fyrsta sinn sem svo stórum hópi sjúklinga með herpes zoster er fylgt eftir í svo langan tíma. Niður- stöðurnar þykja því marka tímamót í rannsókn- um á þessum sjúkdómi. í þeim kemur m.a. fram að líkurnar á langvarandi verkjum í þrjá mánuði eða meira í kjölfar herpes zoster útbrota eru mjög litlar eða innan við 2% hjá fólld yngra en 60 ára. Komi hins vegar sjúkdómurinn fram eftir 60 ára aldur aukast líkurnar á langvarandi verkjum. Sjúkdómurinn herpes zoster er að sögn Sig- urðar endurvakning á hlaupabóluveirunni og lýs- ir sér með verkjum, útbrotum og smáblöðrum á húðinni. Sumir þjást af langvinnum verkjum eft- ir að útbrotin era horfin og var eitt af markmið- um rannsóknarinnar að finna út hve margir sjúklinganna fengu slíka verki. Að sögn Sigurðar fá menn veiruna í sig þegar þeir fá hlaupabólu, oftast sem krakkar, en eftir að hlaupabólan er gengin yfir fer veiran i taugahnoð upp við mæn- una og leggst þar í dvala. Sumir verða hins vegar fyrir því að veiran vaknar úr dvalanum og fer eftir taugabrautunum aftur út í húðina. Við það myndast áðurnefnd útbrot og blöðrar sem kall- ast herpes zoster. „Það er engin góð skýring til á Ristill lýsir sér meðal annars með rauðum út- brotum og blöðrum. því hvers vegna veiran vaknar upp hjá sumum en öðrum ekki. Það er þó vel þekkt að virkni ónæm- iskerfísins er minni hjá eldra fólki og eykur það líkurnar á ristli,“ segir Sigurður. Tekur hann fram að í einni af niðurstöðum rannsóknarinnar komi fram að herpes zoster er algengari hjá börnum og unglingum en áður var talið. Sjúk- dómurinn er þó tíu sinnum algengari meðal manna sem komnir era yfir miðjan aldur að sögn Sigurðar. I niðurstöðunum kemur einnig fram að verkir herrahópurinn, samstarfsaðili þing- hlutans, hefði aldrei gert neinar breytingar, heldm- haldið sínum 18 ráðherranefndum óbreyttum. „Það verður til þess að samskipti Norðurlandaráðs og norrænu ráð- herranefndarinnar verða mjög óeðlileg," sagði hann. „Þetta verður ekki eins og í samstarfi þjóðþinga og ríkisstjórna þar sem nefndir í þjóðþingum era skipaðar með hlið- sjón af ráðuneytum í ríkisstjórn og geta alltaf haft beint samband við viðkomandi ráðuneyti og ráðhen-a. Með skipulagsbreytingunni 1995 dettur þetta samband gersamlega út þannig að það er ekki lengur neitt samræmi milli skipulags Norðurlandaráðs og skipulags nor- rænu ráðherranefndanna." Sighvatur sagði að þau lönd, sem áður féllu undir grannsvæðin, til dæmis Eystrasaltsríkin og Pólland, væra á leiðinni inn í Evrópusam- bandið. Þegar spurt væri hvað gera mætti fyrir þau í Norðurlandaráði væri eina svarið hvað það gæti gert til að greiða götuna inn í Evrópu- sambandið og NATO. Skipulagsleg ringulreið „Við erum því komin með Evrópumálin í Evrópunefnd, grannsvæðanefnd og forsætis- nefndina," sagði hann. „Þetta er orðin skipulagsleg ringulreið." Vitringaráðið var skipað af sam- starfsráðherram Norðurlandanna, en einnig er verið að skoða þessa mál í Norðurlandaráði og hefur Sighvatur nú stýrt þeirri vinnu af hálfu jafnaðarmanna í um ár. A mánudag í liðinni viku var hann á fundi ásamt Jóni Sigurðssyni til að ræða nýjungar í norrænni sam- vinnu við starfsfólk norrænu ráð- herranefndarinnar og Norður- landaráðsskrifstofunnar. „Þeir hugsa þetta meira frá ráð- herrahliðinni en þingmannahliðinni og hugmyndin er sú að hin pólitíska samvinna Norðurlanda verði kjarn- inn í samstarfi, sem geti teygt sig allt frá Kanada til Rússlands um einstök sameiginleg viðfangsefni," sagði hann. „Norrænu forsætisráð- herrarnir mynda stýrihópinn eða kjarnann í samstarfinu, en síðan geta þeir falið samstarfsráðherram að vinna með sér. Loks er gert ráð fyrir því að forsætisráðherrarnir geti beitt sér fyrir því að eiga fundi með sambærilegum ráðherram, í sumum tilvikum frá Eystrasalts- ríkjunum og í sumum tilvikum frá Eystrasaltsríkjunum og Póllandi og svo framvegis." Sighvatur sagði að i skýrslunni væri talað um að ráðherranefndirn- ar væra of margar. Þetta skipti hins vegar ekki máli vegna þess að núverandi skipulag gengi inn í þessar hugmyndir hvort sem fyrir- komulagi ráðherranefndanna yrði breytt eða ekki. „Gallinn á þessu skipulagi er hins vegar að það gengur ekki upp frá þingmannahliðinni," sagði hann. „Ef taka á þingmannahliðina er gert ráð fyrir því að í stað for- sætisráðherranna komi þingforset- ar og þingnefndir í staðinn fyrir ráðuneytin,“ sagði hann. „Þá er búið að fella niður Norðurlandaráð í núverandi mynd. Þá er engin for- sætisnefnd vegna þess að þingfor- setar stýra starfinu. Það verða heldur engir kjörnir fastafulltrúar í Norðurlandaráði heldur stundum fundir með utanríkismálanefndun- um, stundum fundir með samgöngunefndunum og svo fram- vegis og enginn fastur punktur verður lengur í þingmannasam- starfinu.“ Hann sagði að þvert á móti yrðu nánast allir þingmenn komnir inn í þetta starf og úr yrði mikið bákn. Nú hefðu sjö íslenskir þingmenn fasta setu í Norðurlandaráði, en með þessu skipulagi yrðu allir 63 þingmennirnir meira og minna á fundum. „Það má ímynda sér hvað það yrði í fyrsta lagi dýrt,“ sagði hann. „í öðra lagi hvað erfitt yrði að stjórna þessu og hafa yfirsýn. Það sem við okkur blasir er að finna hvernig eigi að skipuleggja þing- mannasamstarfið. Það hafa höfund- ar skýrslunnar ekkert hugsað um.“ Á NÆSTU tveimur vikum ætlar Rauði krossinn að safna tvö þús- und sjálfboðaliðum til að ganga í hvert hús á landinu í landssöfnun sem vonast er tii að skili 20 millj- ónum króna f baráttuna gegn al- næmi í Afríku. Kjörorð söfnunarinnar er „Göngum til góðs“. Talsmenn Rauða krossins kynntu þessa söfnun sl. föstudag ásamt Halldóri Ásgrímssyni utanríkisráðherra. „Alnæmisvandinn er orðinn svo risavaxinn að þjóðfélög, einkum í sunnanverðri álfunni, riða til falls og víða eru lífslíkur fólks orðnar þriðjungur af því sem þær voru fyrir nokkrum árum. Alls eru 24 milljónir Afríkubúa sýktar af veirunni og það er í raun dauða- dómur því fæstir hafa efni á lyfja- meðferð," segir í frétta frá Rauða krossinum. Þegar hefur mikill fjöldi þjóð- þekktra manna gengið til liðs við Rauða krossinn við söfnunina, sem verður 28. október, stjórn- málamenn, rithöfundar, og fjár- málamenn auk tryggra sjálfboða- liða Rauða krossins. Deildir félagsins, sem eru 51 um allt land, safna sjálfboðaliðum hver á sínu svæði. Rauði krossinn bindur vonir við að fyrirtæki hvetji starfsmenn sína til þátttöku og hafa nokkur fyrirtæki þegar ákveðið að gera það. Landssiminn leggur til síina- númerið 907-2020 og í það númer getur fólk hringt á söfnunardag, ef ekki næst til þess á annan hátt, og þá eru 500 krónur teknar af símreikningnum og renna óskipt- ar til söfnunarinnar. Rauði krossinn hvetur alla þá sem geta lagt samtökunum lið við söfnunina að hafa samband við fé- lagið og deildir þess um land allt. Nauðasamn- ingur hindrar ekki skulda- jjöfnun HÆSTIRÉTTUR hefur staðfest héraðsdóm og sýknað ríldð af kröfu manns, sem taldi sýslumanni hafa verið óheimilt að skuldajafna inneign hans á móti vangreiddum opinberum gjöldum, þar sem hann hefði fengið heimild til nauðasamnings. Opinber gjöld mannsins vora end- urákvörðuð í nóvember 1998 og leiddi það til inneignar. Síðan skuldajafnaði sýslumaður allri inn- eign mannsins á móti vangreiddum opinberam gjöldum. Maðurinn taldi að þetta hefði verið óheimilt, þar sem sér hefði verið leyft að leita nauða- samnings, og höfðaði hann mál gegn ríkinu til heimtu inneignarinnar. Hæstiréttur segir að um lögmælt- an skuldajöfnuð hafi verið að ræða. Lögvarin krafa til endurgreiðslu stofnaðist ekki á meðan gjaldandi væri í slíkri skuld við ríldssjóð. Skuldajöfnuður hafi því verið heimill þrátt fyrir að manninum hafi verið veitt heimild til nauðasamnings. ------#-»-4---- Átján mánaða fangelsi HÆSTIRÉTTUR hefur staðfest 18 mánaða fangelsisdóm yfir manni sem réðst að öðram manni, sparkaði í enni hans og stakk hann með hnífi í bak og bijóstkassa. Maðurinn var einnig dæmdur til að greiða fórnarlambinu 200 þúsund krónur í miskabætur. Átöldn urðu fyrir utan heimili árásarmannsins 5. október í fyrra. Honum og félaga hans varð sundur- orða vegna peninga, sem félaginn skuldaði honum vegna símareikn- ings. Árásarmaðurinn tók upp vasa- hníf og stakk einu sinni í bak og einu sinni í brjóstkassa mannsins, með þeim afleiðingum að hann hlaut grannt stungusár á baki og stungu- sár á brjósti svo gat kom á annað lungað. Enginn áverkanna taldist lífshættulegur.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.