Morgunblaðið - 18.10.2000, Side 14

Morgunblaðið - 18.10.2000, Side 14
14 MIÐVIKUDAGUR 18. OKTÓBER 2000 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Heilsuhagfræðingur um kostnað innan heilbrigðiskerfa Lyfjakostnaður gjarnan ofmetinn í umræðunni „SJÓNARMIÐ heilsuhagfræði verða æ mikilvægari eftir því sem heilbrigðiskerfí verða umfangsmeiri og kostnaðarsamari,“ segir Göran Karlsson, doktor í heilsuhagfræði, sem starfar hjá AstraZeneca í Sví- þjóð, en hann var nýverið staddur hér á landi og flutti meðal annars fyrirlestur á ráðstefnu Samtaka verslunarinnar um heilsuhagfræði. Göran sagði í samtali við Morgun- blaðið að með auknu vægi hagfræði- sjónarmiða almennt væri tekið æ meira tillit til þeirra innan heil- brigðiskerfa í mörgum löndum, til dæmis Svíþjóð, enda sé afar mikil- vægt að skoða kostnaðarliði innan heilbrigðiskerfis í tengslum við hvern annan og í tengslum við ytri þætti. „Heilsuhagfræði verður að skoð- ast mjög stóru samhengi,“ segir Göran. „Þegar litið er á kostnað inn- an heilbrigðiskerfisins má ekki ein- göngu horfa á lyfjakostnað heldur verður einnig að líta til annarra kostnaðarliða svo sem kostnaðar við rekstur sjúkrahúsa og heilsugæslu- stöðva. Einnig þarf að skoða kostn- að sem er fjær, svo sem kostnað við félagslega þjónustu. Þar að auki kemur til óbeinn kostnaður sem geti verið gríðarlegur, svo sem kostnað- ur vegna vinnutaps eða framleiðslu- taps.“ Göran segir að oft á tíðum megi finna meginhluta kostnaðar við Morgunblaðið/Jim Smart Göran Karlsson, doktor í heilsu- hagfræði, flutti fyrirlestur á ráðstefnu Samtaka verslunar- innar um heilsuhagfræði. sjúkdóma og veikindi utan heil- brigðiskerfisins og telur hann að lyfjakostnaður sé gjarnan ofmetinn í umræðu um kostnað innan heil- brigðiskerfisins. „Ég veit ekki hvernig málin standa hér á íslandi en ef staðan í Svíþjóð er skoðuð, má áætla það gróflega að lyfjakostnaður sé um 15% af beinum kostnaði innan heil- brigðiskerfisins. Svo má áætla að óbeinn kostnaður, sem er fyrst og fremst vinnutap og framleiðslutap, sé álíka mikill og beini kostnaðurinn og þá er lyfjakostnaðurinn orðinn ennþá minna hlutfall af heildar- kostnaði vegna heilbrigðismála," segir Göran. Lyf eru hluti af tækniþróun- inni innan Iæknavisindanna Hann segir jafnframt að lyfja- kostnaður hafi vissulega aukist mjög mikið og meira en aðrir kostn- aðarliðir innan heilbrigðiskerfísins. „En samt er lyfjakostnaður til- tölulega lítill hluti af heildarkostn- aðinum og oft má réttlæta hann með því að hann leiðir til þess að lækka annan kostnað, til dæmis við annars konar meðferð og vinnutap," segir Göran. Hann segir þegar lyfjakostnaður aukist, lækki annar kostnaður við sjúkrahúsrekstur jafnan og að einn- ig verði að taka með í reikninginn þau auknu gæði lífs sem lyf hafi gjarnan í för með sér. Göran segir einnig að ekki megi gleymast að lyf séu afurð og hluti af þeirri tækniþróun sem orðið hafi innan læknavísindanna. Því sé eðli- legt að kostnaður við ný lyf sem unnin hafa verið með hátæknilegum aðferðum sé hár fyrst í stað. Svo lækki hann að sjálfsögðu, auk þess sem að hann verði til þess að kostn- aður við áframhaldandi þróun lyfja verði lægri. Ljósmynd/Sveinn Benediktsson Sybille Wtittenhorst varð 4 milljónasti gesturinn í íslenska skálanum á EXPO 2000. Við hlið hennar er eiginmaður hennar, Werner. Fjórar millj- ónir gesta í EXPO- skálann SYBILLE Wtittenhurst frá Ruhr- héraðinu í Þýskalandi varð á mánu- daginn fjögur milljónasti gestur ís- lenska skálans á Heimssýningunni í Hannover, EXPO 2000. Sigríður Sigurðardóttir, fram- kvæmdastjóri íslenska skálans, segir að þar með hafi takmarkinu verið náð varðandi fjölda gesta inn í sýningarskálann. Hinn 9. október sl. var slegið aðsóknarmet en þá komu 40.299 gestir inn í skálann. EXPO 2000 lýkur hinn 31. október næstkomandi. Gatnamálastj óri segir nagladekk valda miklum skemmdum á malbiki GATNAMÁLASTJÓRINN í Reykjavík segir að nagladekk séu í langflestum tilvikum óþörf við vetr- arakstur í höfuðborginni. Það sé af- ar fátítt að þannig aðstæður skapist á götum borgarinnar að eiginleikar nagladekkjanna nýtist. Nagladekk- in eigi hinsvegar sök á stórum hluta þeirra gatnaskemmda sem verða í borginni en árlega er um 250 millj- ónum króna varið til viðgerða á malbiksslitlagi í Reykjavík. Gatnamálastjóri birti á síðasta ári auglýsingu þar sem íbúar Reykjavíkur voru hvattir til að nota ekki nagladekk. Sigurður Skarp- héðinsson gatnamálastjóri segir að ekki hafi verið tekin ákvörðun um hvort gripið verði til svipaðra að- gerða nú. Hann biður Reykvíkinga þó að hugsa vel sinn gang áður en þeir setji nagladekk undir bifreiðar sínar. Það sé ljóst að nagladekkinn valdi miklum skemmdum á malbiki Nagladekk eru í flestum tilvikum óþörf en ökumenn njóti að sama skapi af- ar lítils ávinnings. Flesta daga vetr- ar aki ökumenn um á auðum götum en malbikið slitni mest þegar bílar aki á nagladekkjum á auðum, blaut- um götum. Velja nagladekk af gömlum vana Sigurður segir ekki nauðsynlegt nema fyrir örfáa, t.d. þá sem aka mikið utanbæjar eða á næturnar, að aka á nagladekkjum. Margir láti hinsvegar nagladekk undir bíla sína af gömlum vana. Sigurður tel- ur einnig að margir hafi ekki gert sér grein fyrir því að á síðustu ár- um hafi orðið mikil þróun i fram- leiðslu vetrarhjólbarða. Þeir séu nú mun öruggari en áður. Engin könnun hefur verið gerð á vegum gatnamálastjóra á notkun nagladekkja. Sigurður segist þó hafa það á tilfinningunni að heldur hafi dregið úr notkun þeirra undan- farin ár. Það fari reyndar nokkuð eftir veðurfari hvort menn setji þau undir eða ekki. Þegar snjói snemma setji menn nagladekk frekar undir. Aðspurður um hvort árekstrum í Reykjavík myndi fjölga ef borgar- búar hættu að nota nagladekk sagði Sigurður erfitt væri að meta það. Það væru þó til skýrslur sem gæfu til kynna að slysum myndi fjölga eih'tið. Hinsvegar ætti þá eft- ir að taka tillit til þeirra slysa sem verða vegna slits á malbiki. Nýlega voru settar reglur í Ósló, höfuðborg Noregs, sem skylda ökumenn til að kaupa sérstakt leyfí til að aka um á nagladekkjum. Sig- urður segir þetta freistandi hug- mynd. Hann telur þó líklegt að Al- þingi yrði að setja slíkar reglur. Eldsvoði í parhúsi í Olafsvík ELDUR kom upp í parhúsi við Sand- holt 10 í Ólafsvík í gærmorgun. Húsið er mikið skemmt af völdum hita, sóts og reyks. Endurbætur á húsinu hafa staðið yfir síðan í sumar og var við að ljúka. Neyðarlínunni var tilkynnt um eldsvoðann um kl. 11 og fór slökkvilið Ólafsvíkur þegar á staðinn. Slökkvi- starf gekk greiðlega en talsverður hiti hafði myndast innandyra og flest- ar rúður höfðu sprungið. Húsið var mannlaust þegar eldurinn kom upp. Eldsupptök eru ekki að fullu íjós en lögreglan á Ólafsvík telur líklegt að eldinn megi rekja til vinnu við pípulögn fyrr um morguninn. Húsið er steinsteypt parhús sem byggt var um miðja öldina. Engar skemmdir urðu á hinni íbúð hússins. ♦ ♦ ♦ Fantabrögð ekki sönnuð HÆSTIRÉTTUR hefur sýknað 26 ára mann af skaðabótakröfu 28 ára manns en sá sagðist hafa farið úr axl- arlið vegna fantabragða yngri mannsins í slagsmálum á Hornafirði í júní 1995. Héraðsdómur Austurlands hafði dæmt yngri manninn til að greiða þeim eldri tæpar 600 þúsund krónur vegna tapaðra tekna, þjáninga og varanlegs miska. Hæstiréttur vísar hins vegar til þess að vitnum bar ekki saman um atburðarás og að fyrsta frásögn mannins af atburðinum, sem skráð var hjá lækni, var ekki á þá leið að hinn maðurinn hefði togað hann úr axlarlið. Telur rétturinn ekki að fantabrögð hafi verið sönnuð. Mynd- bands- spólan úr sjálfsala OLÍS hefur sett upp myndbanda- sjálfsala í samvinnu við fyrirtækið Videoheima á þremur bensín- stöðvum félagsins, þ.e. við Gullin- brú, íMjóddinni og Álfheimum. Jóhannes Daviðsson forstöðumað- ur segir að fyrsti sjálfsalinn hafi verið settur upp í júní síðastliðn- um en þessi þjónusta hafi lítið verið kynnt. Á bensínstöðinni við GuIIinbrú stendur sjálfsalinn úti en þeir eru enn inni í Mjóddinni og Álfheimum. Sjálfsalinn er með snertiskjá. Viðskiptavinur velur fyrst flokk mynda, þ.e. spennumyndir, gam- anmyndir o.sv.frv. og fær þá upp myndir á skjáinn af þeim titlum sem í boði eru. Greitt er fyrir myndirnar með kreditkorti sem Morgunblaðið/Ásdís Yfir 100 nýjustu titlamir eru á boðstólum í sjálfsölunum. Jóhannes segir að hafi þann kost að þar með sé tryggt að bannaðar myndir komist ekki í hendur ung- menna. Þegar myndbandsspól- unni er skilað er kreditkorti aftur stungið í sjálfsalann og greiðslan gjaldfærð. Mannréttindadómstóll Evrópu Kærumáli einstaklings gegn íslenska ríkinu vísað frá MANNRÉTTINDADÓMSTÓLL Evrópu í Haag hefur vísað frá kærumáli Gísla Konráðssonar gegn íslenska ríkinu þar sem það þótti ekki tækt til efnismeðferðar. Málið snerist um svokallaða málsforræð- isreglu aðila í einkamáli. Málið hefur verið til skoðunar hjá Mannréttindadómstólnum frá miðju ári 1996. Kæra Gísla kom til vegna dóms Hæstaréttar frá því í mars árið 1995 í skaðabótamáli hans gegn Brimborg og Sjóvá-Almennum. Krafðist Gísli skaðabóta af trygg- ingarfélaginu og eiganda þriggja vöruflutningabifreiða vegna tjóns sem varð í umferðaróhappi í Dala- sýslu árið 1989 þegar Gísli ók fólksbíl út af vegi er hann mætti vöruflutningabifreiðunum. Var m.a. deilt um hverjir hefðu ekið gáleysislega. í undirrétti voru Gísla dæmdar skaðabætur þar sem ökumenn vörubílanna hefðu ekið af gáleysi. Brimborg og Sjóvá-Almennar áfrýjuðu til Hæstaréttar, sem sneri dómnum við og sýknaði áfrýjend- ur. Hæstiréttur taldi ósannað að rekja mætti óhappið til annars en ógætni Gísla Konráðssonar sjálfs. Gísli kærði þessa niðurstöðu Hæstaréttar til Mannréttindadóm- stólsins þar sem hann taldi að rétt- urinn hefði litið framhjá því að gefa aðilum kost á að leggja fram frekari sönnunargögn áður en mál- ið var dómtekið. Aðilar málsins höfðu gert samkomulag um að lög- regluskýrslur yrðu lagðar fram sem gögn í málinu, þrátt fyrir að þær væru ófullkomnar. Taldi Gísli að með þessu hefði verið brotið gegn rétti aðila til réttlátrar máls- meðferðar, samkvæmt 1. málsgrein 6. greinar Mannréttindasáttmála Evrópu. Mannréttindadómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu að kærandi hefði ekki sýnt fram á að sam- komulag lægi fyrir milli málsaðila um hvaða atvik ætti að leggja til grundvallar í málinu. Þar sem ekki væri ljóst að slíkt samkomulag lægi fyrir hefði kærandi ekki getað verið viss um að Hæstiréttur breytti ekki niðurstöðu í málinu. Af þeirri ástæðu hafi ekki verið sýnt fram á að brotið hefði verið gegn rétti kæranda til réttlátrar málsmeðferðar. Því var kærunni vísað frá eins og fyrr greinir.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.