Morgunblaðið - 18.10.2000, Page 43

Morgunblaðið - 18.10.2000, Page 43
MORGUNBLAÐIÐ UMRÆÐAN MIÐVIKUDAGUR 18. OKTÓBER 2000 * Hvaleyrarbraut 18-20 220 Halnarfjörður. Sími: S6S-S0SS / Fax: S6S-S0S6 FRÆSARAR, Rennibekkir 5AGIR. Af hverju eru Islendingar verstu ökumenn Evrópu? Heimspekingar nota mikinn tíma til að skilgreina og velta vöngum yfir fyrirbær- inu hefð eða „tradit- ion“ á útlensku. Hér mun ekki farið út í þá sálma, nema að skil- greina fyrirbærið gróft með því að segja að hefð sé áunninn vani sem getur verið annaðhvort vondur eða góður. Sá vani sem hér er til umræðu er aksturs- hefð íslendinga og þegar tekið er mið af tjónatíðni og slysum í umferðinni, má með góðri sam- visku segja, að aksturshefð Islend- inga sé slæm ef ekki alvond. Nýj- asta viðbótin við þessa slæmu hefð er einhver sú heimskulegasta sem um getur en hér er átt við farsím- anotkun bílstjóra við akstur. Ekki er ósennilegt að aukning umferðar- óhappa síðust tvö ár megi að mestu rekja til þessarar viðbótar. Þetta er erfitt að sanna en breskar rann- sóknir benda til að áhrif símtalsins á aksturinn geti varað löngu eftir að samtalinu líkur. Fólk, sem ekur mikið erlendis, verður yfirleitt fyrir „sjokki“ þegar það kemur aftur út í umferðina hér. Góðir ökumenn reyna til að byrja með að aka skynsamlega með því t.d. að hafa eðlilegt bil á milli bíla en komast brátt að því að það er ekki hægt því fljótlega er kom- inn bíll í bilið. Það sem gerist er að menn að- lagast ótrúlega fljótt aksturhefð- inni sem ríkir á hverjum stað. Sem sagt, hin slæma aksturshefð Is- lendinga gerir góða ökumenn að slæmum ökumönnum. Áberandi eru tvær tegundir af ökumönnum í umferðinni hér á aka Friðrik G. Friðriksson landi. Þeir sem varlega, þeir „svína“ inn á aðalbrautir löt- urhægt svona til að það fari ekki fram hjá neinum hvað þeir eru að gera. Þeir aka helst á vinstri akrein á tví- breiðum götum því þar er oftast minni umferð og svo þegar þeir gefa stefnuljós halda þeir að þeir séu að aka strætó og eigi allan rétt. Hin tegund- in, oft ungir ökumenn, virðast alltaf vera að missa af einhverju og aka hratt á vinstri og hægri akgrein til skiptis og fylla í öll bil sem myndast milli bíla. Þetta gera þeir án þess að gefa stefnuljós því annars gæti ökumaðurinn, sem Umferðin Slæm aksturshefð ís- lendinga, segir Friðrik G. Friðriksson, gerir góða ökumenn að slæm- um ökumönnum. þeir eru að fara fram úr, aukið ferðina til að minnka bilið sem þeir ætluðu að smeygja sér í. Það hefðu þeir gert sjálfir. í Formúlu eitt nota menn ekki stefnuljós! Eitt er það land í Evrópu þar sem aksturshefðin kemst næst því að vera jafnslæm og á Islandi en það er hefðin í Ungverjalandi. Þeir hafa brugðist við því með að hafa aksturshraða á hraðbrautum þann lægsta sem þekkist í allri Evrópu. Auk þess eru Ungverjar það lán- samir að vera fátækir og geta ekki leyft sér þau dýru og hraðskreiðu ökutæki sem við íslendigar eigum, þannig að bæði slysin verða ekki eins alvarleg og tjónin ekki eins dýr. Vandamálið sem hér um ræðir er tvíþætt. Annars vegar hin slæma aksturshefð, sem verður dýrt að breyta, og hins vegar bein lögbrot, svo sem að keyra á rauðu ljósi, aka undir áhrifum og ekki síst það sem kostar flest mannslíf, akstur á ólöglegum hraða. Breyting til batn- aðar á báðum þessum þáttum geta sparað mörg mannslíf og lækkað iðgjöld trygginga svo um munar. Hefðina er hægt að bæta en ekki með nýjum reglum eins og að hækka aldurstakmark, lækka há- markshraða eða leyfilega alkóhól- prósentu því hefðin er sterkari reglunum. Hefð er einungis hægt að breyta með breyttu hugarfari og það næst best með hræðsluáróðri eins og hærri sektum og aukinni löggæslu og/eða helst með ítarleg- um áróðri í áhrifaríkustu fjölmiðl- unum sem eiga að leiða til þess að ökumenn sjálfir finni til sektar- kenndar þegar þeir gera annað en rétt. Gott dæmi er hinn mikli áróður gegn reykingum, sem hefur haft það í för með sér að reykinga- menn læðast nánast með veggjum þegar þeir reykja. Þessar aðgerðir kosta mikla peninga en þeir skila sér fljótt í færri og minni tjónum og lækkandi iðgjöldum trygginga. Með nýju og betra hugarfari munu ökumenn sjálfir taka óbeinan þátt í löggæslunni og jafnvel beinan þátt með því að tilkynna yfirvöldum ef þeim misbýður framkoma annarra ökumanna. Er hægt að fækka dauðaslysum? Það er til ráð. Ef íslendingar myndu tileinka sér og hrinda í framkvæmd eftirfarandi uppá- stungu munu þeir ekki aðeins fækka alvarlegum slysum, þar með dauðaslysum, og lækka gjöld vegna trygginga, heldur einnig skrá sig í alþjóðasögu sem fyrirmynd ann- arra þjóða og vera kannski í fyrsta skipti brautryðjendur í einhverju sem er skynsamlegt. Þetta ráð er mjög ódýrt miðað við ávinninginn. Það er til einföld og ódýr tækni sem takmarkar hraða ökutækja. Hámarkshraði á íslandi er 90 kíló- metrar. Tillagan gengur út á það að íslenska ríkið setji í lög og styrki og skyldi hvern einasta bíl- eiganda til að koma slíku tæki fyrir í bílum sínum þannig að þeir kom- ist ekki yfir t.d. 100 km hraða, þess vegna 80 eða 90 fyrir stærri og þyngri ökutæki eins og nú þegar tíðkast víða erlendis. Ekkert öku- tæki fengi skoðun nema vera með slíkan útbúnað. Undantekninga^ gætu þess vegna verið lögregla, bruna- og sjúkrabílar. Það er langt í það, að vegakerfi Islendinga verði það öruggt eða bílarnir sjálfir það öruggir að það megi endurskoða þessa uppá- stungu. Þar til eru engin haldbær rök fyrir því af hverju það ætti ekki að taka upp þessa tilhögun. Helstu mótrökin sem heyrast eru þau að framúrakstur verði hættulegri en ella. Það mun koma í hlut sérfræð- inga að meta þessa hættu en miða við yfirleitt kraftmikla bíla, f>á munu þessi rök duga skammt. Það er mikill munur hvort bifreið lendir í árekstri á t.d. 100 til 110 km hraða eða á 150 km hraða og þar yfir. Höfundur er fararstjóri hjá tírval- títsýn. Hörð keppni fram undan SIÐUSTU ár hefur keppni meðal fatlaðra orðið mun harðari og árangri fleygt fram. íþróttir þehra eru teknar af meiri alvöru í fleiri löndum og stærri ríkin eru farin að láta til þeirra meiri pen- inga en áður sem skil- ar sér í betri árangri og meiri þátttöku. Iþróttafólkið fær meiri og betri þjálfun, meiri tíma til æfinga og betri tæknilega og læknis- fræðilega aðstoð en nokkurn tíma áður. I kjölfar þessa eru auglýsingatekjur einnig farnar að setja mark sitt á íþróttir fatlaðra. Hér er keppt til verðlauna. Keppnin á Óiympíumótinu í Sydney verður harðari nú en nokkru sinni fyrr. Þetta hefur allur íslenski hópurinn sem nú er í Sydn- ey fyrir löngu gert sér grein fyrir og miðað undirbúning sinn við. Frjálsíþróttanefnd IF hefur unnið að þessu marki síðan eftir HM í Birmingham 1998. í Sydney verða tveir frjálsíþróttamenn að keppa fyrir íslands hönd, þeir Geir Sverr- isson spretthlaupari úr Breiðabliki í Kópavogi og Einar Trausti Sveins- son, 18 ára kastari úr Borgarnesi sem keppir í kringlukasti og spjót- kasti spastískra. Þeir hafa báðir náð a-lágmörkum í sínum greinum sem þýðir í raun að þeirra möguleikar á verðlaunasæt- Kári Jónsson um ættu að vera mjög raunhæfir. Langur aðdragandi í dag þegar Ólymp- íumót fatlaðra í Sydn- ey verður sett lýkur meðal annars þrettán mánaða markvissri æf- ingalotu hjá Geir Sverrissyni sprett- hlaupara. Geir, sem á síðustu leikum, í Atlanta, vann til silfur- verðlauna í þremur keppnisgreinum 100 m, 200 m og 400 m hlaupum, stefnir nú að því að endur- taka leikinn og komast á pall í öllum Fatlaðir Fjöldi stuðningsaðila, segir Kári Jónsson, hef- --------------------7----- ur stutt við starf IF. þremur greinunum. Slíkt verður að teljast til mikilla afreka þar sem enginn annar keppandi í sprett- hlaupum leggur út í að keppa í öll- um greinunum á Ólympíumóti. Með- al ófatlaðra er það einnig mjög fátítt að slíkt gerist. Geir er meðal keppn- isreyndustu einstaklinga þessara leika. Hann er nú að keppa á sínum fjórðu leikum, hóf ferilinn í sundi en skipti síðan yfir í spretthlaup. Fyrir Geir snýst þátttakan aðeins um keppnina um verðlaunasætin, að því hefur allur hans undirbúningur mið- að síðustu þrettán mánuði. Ómetanlegur stuðningur í Geirs tilfelli hófst undirbúning- urinn um miðjan september í fyrra þegar samstarf hans og undirritaðs var afráðið. Síðan þá hefur hann notið ómetanlegs stuðnings frá fyr- irtækjum og fagaðilum til að gera árangurinn sem mestan. Fyrirtækið Össur hf. hefur veitt aðstoð við stoð- tæki og hlaupagreiningu. Kópavogs- bær, Toyota-umboðið og Össur hf. hafa veitt fjárhagslega aðstoð til æf- inga með þjálfara og íþróttaskor KHÍ hefur veitt faglega aðstoð um leið og aðgang að mannvirkjum sín- um á Laugarvatni. Er þessum aðil- um færðar sérstakar þakkir fyrir þeirra framlag. Fjöldi stuðningsaðila hefur stutt við starf ÍF og hafa gert þessa þátt- töku mögulega og okkar íþróttafólk samkeppnishæft við það sem best gerist meðal annarra þjóða. Vil ég nota tækifærið og þakka öllum þess- um aðilum þeirra þátt í undirbún- ingnum og óska íslensku þjóðinni til hamingju með að eiga slíka afreks- íþróttamenn. Með von um að árangur íþrótta- manna okkar og framganga í Sydn- ey verði þeim sjálfum og þjóðinni til sóma. Höfundur er fijálsíþróttaþjálfari ÍF. Opið hús. MIÐVIKUD.' FÖSTUD. KL. 1D-19. LAUGARD. KL. 1D-1B. SUNNUD. KL. 10-17. ***26 ára traust samstarf við íslenskan iðnað.*** Elizabeth Arden kynning í Lyf&heilsa Melhaga í dag, miðvikudag 18. október Sértilboð: CERAMIDE 24. stunda rakakremi (50 ml), hreinsimjólk (50 rnl), andlitsvatni (50 ml) og ampúlum, allt í einni öskju. Tilboðsverð: 3.500 kr. / i 10% afsláttur á öllum Arden-vörmn meðan á kynningmmi stendur! Ef þú kaupir Arden-viirur fyrir 3.000 kr, eða meira, fœrð þú gjöf að verðmæti 3.000 kr.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.