Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1969, Blaðsíða 111

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1969, Blaðsíða 111
tvær doktorsritgerðir 115 er að bera fjölina saman við dyraumbúninga norskra stafkirkna, en í því er hæpin stoð vegna þess að við vitum ekki of vel, hve gamlir þeir eru. Allt bendir þó til 14. aldar, en vafasamt, hvort hægt er að komast nær markinu. Samanburður við handritalýsingar styður tímasetningu til 14. aldar. Þess má geta, að frú Mageroy er ekki frá því, að ríðandi maður að berjast við dreka geti verið Sigurður Fáfnisbani, án þess að hún full- yrði það. Fuglarnir ofan við reitinn gætu ef til vill bent til þess. Ég tel þó líklegra, að maður þessi sé heilagur Georg, enda mótmælir frú Mageroy því ekki, en hinn möguleikann má vel hafa í huga. Vel lýsir höf. plönkunum frá Hofi á Kjalarnesi, sem nú eru í safninu í Kaupmannahöfn, og sýnir hve vel bæði dýrin og pálmetturnar koma heim við dæmi í handritalýsingum frá 14. öld. Grundarstólarnir eru merkur áfangi, af því að þeir eru tímasettir sögulega með sæmilegri vissu, en ef til vill fullyrðir höfundur helzt til einarðlega, að það séu þessir stólar, sem nefndir eru í Grundarbréfi frá 1551 og þá sagðir nýir. Að vísu held ég að svo sé, en réttara hefði verið að komast varlegar að orði, ekki sízt vegna þess að stólar þessir eru einkennilega gamallegir að stíl. Höfundur lýsir stólunum mjög vel og tekur vitanlega fram þá ótrúlegu fjölbreytni sem ríkir í skreytinu, því að engu er líkara en listamaðurinn sé að reyna að koma sem flestum afbrigðum að. Höf. skilgreinir þau öll, og niðurstaðan er, að hér séu greinilega hrein rómönsk atriði, en þó sé einnig töluverður gotneskur svipur á vissum stöðum og jafnvel renesans. Ber hún þetta saman við 15. aldar handrit. Bendir höf. á, hve aðdáanlega ferskt verkið er og laust við úrkynjun, sem þó hefði mátt búast við, þar sem um slíka stílblöndu er að ræða, og éðlilegt telur hún, að menn hafi furðað sig á, hve fornlegur er svipur skrautverksins, þar sem stól- arnir eru þó ekki eldri en frá miðri 16. öld. Stólbakið, sem Bólu-Hjálmar gaf safninu (Þjms. 52), telur höf. unglegri en Munkaþverárf j ölina og finnst bæði kynjadýrin og teinung- urinn svo líkur lýsingum í Svalbarðsbók, að hvort tveggja hljóti að teljast frá sama tíma, nefnilega 14. öld, Hofsplankar frá svipuðum tíma, ef til vill ögn yngri. Röð þessara tréskurðarverka, sem hér hafa verið nefnd, gæti verið á þessa leið: Laufás- og Mælifellsstoðir (og fjalir) frá um 1260, Munkaþverárfjöl 1300—1350, Bólu-Hjálmars- stóll einhvern tíma fyrir 1400, Hofsplankar um 1400 eða lítið eitt síðar. Stórbruni varð í klaustrinu á Munkaþverá 1429. í sambandi við það varpar höf. fram þeirri spurningu, hvort hugsanlegt sé, að út-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.