Þjóðviljinn - 13.05.1979, Side 11

Þjóðviljinn - 13.05.1979, Side 11
Sunnudagur 13. mal 1979 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 11 Sánkti Pétursborg 1914 Ég komst aö þvi fullkeyptu sibastliðna viku aö þaö er ansi langur vegur á milli Moskvu og Akureyrar. Ég var búinn aö biöa alla vikuna eftir sovéska viku- blaöinu „64” og ergja umsjónarmann sunnudagsblaös- ins, Ingólf Margeirsson, meira en góöu hófi gegndi þar til ég loks gafst upp, snaraöist i bókahilluna og dustaöi rykiö af einhverri gamalli skákbók. Þvi veröa lesendur aö láta sér þaö llka aö sjá ekki skákir frá mótinu i Montreai. Efni þáttarins er skákmót, sem haldið var i Sánkti Pétursborg ár- iö 1914. A þessum árum haföi myndast hópur manna sem meö réttu gátu talist ofjarlar allra á skákmótum og þeim var boðiö til móts sem siöar hefur fariö I sögu skákarinnar sem eitt mesta skák- mót sem haldiö hefur verið. Til mótsins var boöiö öllum áöurnefndum skákmönnum og aö auki ungum Kúbana, Jóse Raoul Capablanca en hann haföi skömmu áöur unnið mjög óvæntan sigur á móti i San Sebastian. Héldu flestir að þar heföi veriö um mikla tilviljun aö ræöa og Capablanca var ekki hátt skrifað- ur þegar hann kom til Péturs- borgar i hópi manna á borö viö Lasker, heimsmeistara, Tarasch erkifjanda hans og áskorenda um heimsmeistaratitilinn, Mimzo- vitch, Rubinstein, Blackburne, Marshall, Janowski og fleiri góðra manna. Alls voru keppendur 11. Fyrirkomulag mótsins var meö nokkru ööru sniöi en nú gerist á skákmótum þvi upphaflega tefldu allir við alla og þegar þvi var lokiö komust 5 efstu i einskonar úrslitakeppni (tvöföld umferð) þar sem vinn- ingar i fyrri mótinu voru lagöir viö útkomuna i úrslitakeppninni. Capablanca, öllum á óvart, komst I úrslitin og meö mikiö forskot á næstu menn. Hann haföi hlotiö 8 vinninga, Lasker og Tarrsch 6 1/2 vinning hvor og Aljékin og Marshall höföu hlotiö 6 vinninga. I úrslitakeppninni sýndi Lasker þaö og sannaö, aö hann gat ennþá meö réttu talist besti skákmaöur heims. Hann vann hverja skák- ina eftir aöra og þegar upp var staöiö hafði hann hlotiö 7 vinninga af 8 mögulegum, eöa 13 1/2 vinn- ing samanlagt. Capablanca sem einnig hafði teflt mjög vel i úrslit- unum hafði hlotiö 5 vinninga eöa 13 samanlagt. 1 3. sæti varö svo Aljékin með 10 vinninga en hann var þá eölilega ennþá rússneskur borgari og náöi á heimavígstööv- um sinum besta árangri til þess tima. Hin glæsilega frammistaöa Capablanca færöi mönnum heim sanninn um aö þarna var veröandi heimsmeistari á ferö. Sigurskákir hans voru kristaltær- ar og strategiskar hugmyndir hans báru af. Skákirnar á Sánkti Pétursborgarmótinu voru margar hverjar frábærlega tefld- ar, enda engin furöa þegar haft er i huga hvilikir snillingar voru á ferö. 1 úrslitakeppninni var þaö viöureign Laskers og Capa- blanca, sem hvaö mesta athygli vekur þeirra sem fletta i gegnum mótsbókina sem nú þykir hinn mesti kjörgripur. Taflmennska Laskers er hrein snilld i þess orös fyllstu merkingu: Hvitt: Dr. Emanuel Lasker Svart: Jósé Raoul Capablanca Spænskur leikur 1. e4-e5 2. Rf3-Rc6 3. Bb5-a6 4. Bxc6 (Uppskiptaafbrigöiö svokall- aöa. í kjölfar þessarar skákar var þaö vinsælt lengi vel, eöa allt þar til Capablanca tók þaö til gagngerrar endurskoöunar og vann nokkrar frægar skákir á svart. Bobby Fischer blés aftur I þaö lifi á Olympíuskákmótinu i Havana 1966. Þá lagöi hann aö velli bæöi Portisch og Gligoric.) 4. ...-dxc6 (Byrjendum er kennt aö drepa inn á boröiö. 1 þessu tilviki er þaö ekki taliö hollt, 4. - dxc6 5. d4 exd4 6. Dxd4.) 5. d4 (Fischer haföi annan háttinn á. Hann lék 5. 0-0 sem þykir öllu nákvæmari leikur. Hvitur eftirlætur þó svörtum að taka af skariö á miöboröinu.) 5. ...-exd4 6. Dxd4-Dxd4 7. Rxd4-Bd6 8. Rc3-Re7 9. 0-0-0-0 (Fyrsta ónákvæmni svarts. Betra er 9.-Bd7, sem undirbýr langa hrókun.) 10. f4-He8 (Og hér var best aö leika 10.-f5, t.d. 11. e5 Bc5 12. Be3 Bxd4! 13. Bxd4 b6 14. Hadl c5 15. Be3 Be6 og staöan er jöfn.) 11. Rb3-f6 12. f5!! (Þaö er ekki oft sem maöur leyfir sér þann munaö aö skreyta leik meö tveimur upphrópunar- merkjum. Leikurinn er djúphugs- aöur og felur i sér áætlun sem Capablanca var um megn aö mæta. 1 einni skák Bobby Fischers f þessu afbrigöi mátti sjá hvaöa áhrif þessi skák og einkum þessi leikur haföi á meistarann: Fischer — Unzicker, Siegegn*70:l. e4 e5 2. Rf3 Rc6 3. Bb5 a6 4. Bxc6 dxc6 5. 0-0 f6 6. d4 cxd4 7. Rxd4 Re7 8. Be3 Rg6 9. Rd2 Bd6 10. Rc4 0-0 11. Dd3 Re5 12. Rxe5 Bxe5 13. f4 Bd6 14. f5! Hugmyndin er aö takmarka hreyfifrelsi hvitreitabiskups svarts. Þá getur hvitur undirbúið peöasókn g4-g5. Einnig þarf svartur aö gæta þess vel aö ridd- ari taki sér ekki bólfestu á e6. Þaö eina sem hann her úr býtum eru yfirráö yfir e5-reitnum.) 12. ,..-b6 13. Bf4-Bb7 14. Bxd6! („Lagar” peöastööu svarts, en fær I staöinn nýjan átakspunkt, peöiö á d6.) 14. ...-cxd6 15. Rd4-Had8 (Svartur býöur riddarann velkominn til e6 og er þaö senni- lega misráöiö. Metra er liklega 15. -Ha7 og -Bc8 viö tækifæri. Framhald á bls. 22 Vitund&Vemlciki TÍMARIT NÝRRA VIÐHORFA VITUND & VERULEIKI er viðleitni til að kynna nýja valkosti er komið hafa f ram á síð- asta áratug íheimspeki, vísindum þjóðfélags- fræði, bókmenntum og listum. Tímaritið vill vera vettvangur fyrir skoðana- skipti og koma einkum þeim sjónarmiðum á framfæri er skírskota til mannúðarstefnu í félags- og menningarmálum. t heimi örra breytinga er nauðsynlegt að endurmeta fyrri skoðanir í Ijósi nýrra stað- reynda. I VITUND & VERULEIKA finnast fræðilegar greinar merkra höfunda sem lítið hafa verið kynntir hérlendis. Víðfeðmt og margbreytilegt umf jöllunarsvið tryggir hverjum kaupanda aðgang að fróðleik sem víkkar sjóndeildarhring hans og eykur á samtíma þekkingu. KYNNINGARÁSKRIFT: Fyllið út seðilinn hér að neðan og þér fáið senda kynningará- skrift gegn póstkröf u á aðeins 1750 kr. Á þann hátt sparið þér peninga og fáið þar að auki fyrsta tölublað ókeypis. Áskriftar- og upplýs- ingasími er 71688. VITUND & VERULEIKI Vesturbergi 78 4-G, 109 (91) 71688 Ég (undirritaöur) (undirrituö) óska eftir kynningar- áskriftaö Vitund & veruleika: nafn ................................................... heimilisfang........................................... simi Gód reynsla þeirra fjölmörgu sem auglýsa reglulega í þjónustuauglýsingum Vísis er til vitnis um ágæti þeirra og áhrifamátt. vl J li....... p % vCi !rekm ke^., |\e1^ tu!ö3lift pÉÍms ***&> igæsíi nn^ Ef þú býður þjónustu af einhverju tagi er smáauglýsing í Vísi sterkasti vettvangurinn til viðskipta, þar eru þær lesnar af tugþúsundum og þjóna þúsundum. WEtW)IIm0&86611 smáauglýsingar

x

Þjóðviljinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.