Morgunblaðið - 27.07.2002, Síða 11

Morgunblaðið - 27.07.2002, Síða 11
FRÉTTIR MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. JÚLÍ 2002 11 ing á einu bretti og afdrifaríkt að svo mikið fjárstreymi yrði út úr félaginu? „Það er ekki rétt að kalla þetta fjárstreymi út út fyrirtækinu, því fyrirtækið er í raun og veru bara sett að veði fyrir peningum sem koma annars staðar frá. Það sem fyrirtækið þarf að gera í framtíðinni er að standa undir skuldsetningunni. Árið 1999, þegar Norðurljós verða til, er félagið endurfjármagnað á nýjan leik og rest- in af hluthöfunum er keypt út, þá er tekið nýtt lán. Eins og ég rakti áðan voru for- sendur fyrir þessari fjármögnun raunhæfar og að óbreyttu efnahagsástandi hefði félagið að mínu mati staðið undir þessari skuldsetn- ingu. Lánasamningurinn var sniðinn að þeirri skuldsetningu sem félagið var talið þola, þannig að framan af eru afborganir frekar léttar en síðan þyngjast þær. Takturinn í allri svona fjármögnun er sá að gert er ráð fyrir greiðslum í tvö ár af lánasamningi sem þeim sem við erum að kljást við, en síðan er endurfjármögnun hafin á nýjan leik. Þannig er alltaf verið að taka samninga upp, breyta þeim, fá fleiri aðila að þeim, til þess að dreifa áhættunni. Það er hinn eðlilegi strúktúr sem alþjóðleg bankaviðskipti ganga út á. Menn semja um að koma peningum í vinnu og menn endursemja um þá leigu sem á að greiða fyrir peningana. Með þessu er ég í raun og veru að segja að kaupverðið á Skífunni árið 1999 og skuldsetn- ingin vegna þeirra kaupa var ekkert óeðlileg þá og ekki fjarri lagi að fyrirtækið gæti mætt þeirri skuldsetningu á þeim tíma, miðað við þær forsendur sem gengið var út frá. Það var árið 2000 sem allt riðlaðist við hina gríðarlegu gengisfellingu sem varð. Við vor- um og erum að kaupa megnið af efni okkar frá Bandaríkjunum og stærstur hluti lána okkar er í dollar. Því urðum við að hafa hrað- ar hendur og endursemja um lánin. En á þessum sama tíma var svo margt annað að hrynja, á alþjóðlega vísu, sem hefur gert það að verkum að okkur hefur gengið mun verr að semja um þessa endurfjármögnun en við töldum að yrði þegar við hófum viðræður við viðsemjendur okkar. Hins vegar er ekki þar með sagt að okkur takist þetta ekki, því það er mjög góður gangur í viðræðum við lánardrottna, einmitt á þessari stundu, og hefur raunar aldrei gengið betur síðan Dagblaðið hóf árásir á fé- lagið á fimmtudaginn fyrir réttri viku. Það er eins og þessi neikvæða umræða sem staðið hefur um félagið og þann vanda sem það stendur í í dag, vanda sem öllum hefur verið kunnugur í a.m.k. eitt ár nema ritstjórn Dagblaðsins, hafi með einhverjum hætti hleypt nýjum og jákvæðari anda í end- urfjármögnunarviðræður okkar.“ Það hefur komið fram að Jón Ólafsson og Sigurjón Sighvatsson hafi í áravís fengið greiddar mánaðarlega ráðgjafargreiðslur frá Stöð 2 inn á erlenda bankareikninga sína. Mér skilst að hér hafi verið um upphæðir að ræða sem hlupu á tugum milljóna króna á ári. Kom ekki til álita, þegar harðna tók á dalnum, að fella niður þessar ráðgjafar- greiðslur? „Alveg frá árinu 1995, þegar farið var í fyrstu endurfjármögnun Íslenska útvarps- félagsins, og svo aftur 1999, við aðra endur- fjármögnun, var sérstakt ákvæði um ráðgjaf- arsamninga við hluthafa félagsins eða aðila sem þeir kunna að vera hjá. Ástæða þessa var sú að erlendu bönkunum var mikið í mun að halda Jóni Ólafssyni og Sigurjóni Sighvatssyni að félaginu, þannig að þeir gætu ekki labbað frá því og selt hluti sína eftir að hafa skuldsett það, með þeim hætti sem gert var. Upphaflega vildu bankarnir fá veð í hluta- bréfum þeirra Jóns Ólafssonar og Sigurjóns Sighvatssonar, en því var hafnað. Þá kröfðust bankarnir þess að þeir veðsettu ekki bréf sín með einum eða neinum hætti til þriðja aðila. Fyrir þessa kvöð og svo hitt, að báðir eru sérfræðingar um fjölmiðlun, kvikmyndir, tón- list og þess háttar, þótti eðlilegt og sjálfsagt að þeim væru greiddar ráðgjafargreiðslur. Það hefur þannig alltaf legið fyrir í gögn- um félagsins að félagið er skuldbundið til þess að greiða þessum tveimur hluthöfum sérstakar greiðslur fyrir að mega ekki selja hlutinn sinn, fyrir að láta félaginu í té ráðgjöf og fyrir að vera bakbeinið í rekstrinum. Þetta hefur alltaf legið fyrir og er í raun og veru ekkert óeðlilegt og er í samræmi við það sem býr oft að baki við það sem gerist við samninga um skuldsett fyrirtækjakaup. Það er verið að treysta á að sá sem kaupir með þeim hætti sé bundinn fyrirtækinu og því tryggur og trúr og fyrir það eigi hann að fá ákveðna umbun eða þóknun.“ Samt sem áður – einhvern veginn finnst mér sem um mjög háar greiðslur hafi verið að ræða, sé það rétt að aðaleigandi félagsins hafi fengið um 70 milljónir króna á ári fyrir ráðgjafarstörf. Hvað segir forstjóri Norður- ljósa um slíkt? „Ég hef bara ekkert við þessar greiðslur að athuga og hef aldrei öfundast út í það þótt menn fái vel greitt fyrir góða vinnu.“ En ef fyrirtækið hefur alls ekki efni á slík- um greiðslum vegna þess að það er svo skuldsett fyrir, hvað segir forstjórinn þá um slíkar greiðslur út úr Norðurljósum? „Allar greiðslur út úr fyrirtækinu, á þeim tíma sem lánasamningarnir voru gerðir, áttu að falla innan þess ramma sem samningarnir voru gerðir um. Fyrirtækið á að hafa efni á því að greiða ráðgjöfum sínum, stjórnar- mönnum, starfsfólki, birgjum og lánardrottn- um út úr rekstrinum. Ef það hefur ekki efni á því, þá er eitthvað að strúktúrnum, og það hefur nú komið í ljós að svo er hjá okkur og því stöndum við í end- urfjármögnunarviðræðum.“ Sigurður segir að engar ráðgjafargreiðslur hafi verið inntar af hendi úr fyrirtækinu vegna ársins 2002. Í Morgunblaðinu 22. febrúar sl. er haft eft- ir þér að þú teljir að staðið hafi verið við kyrrstöðusamninginn, en telji bankarnir að svo sé ekki verði það einfaldlega lagað. Voru ekki greiddar út fjárhæðir til Jóns Ólafs- sonar snemma árs í ár vegna þeirrar skuldar sem hafði verið bókfærð á liðnu ári vegna vangoldinna ráðgjafargreiðslna og hann greiddi síðan inn aftur sem nýtt hlutafé? Var það ekki einmitt þetta sem gerði það að verk- um að Hreggviður Jónsson gekk út úr fyr- irtækinu og sagði að kyrrstöðusamningurinn hefði verið brotinn? Stendur þú enn við orð þín í Morgunblaðinu frá því í febrúar? „Engar ráðgjafargreiðslur voru inntar af hendi frá félaginu árið 2001 vegna þess að fé- lagið hafði bara ekki efni á því. Þetta var bara ekki greitt frekar en svo margt annað. Samt sem áður voru slíkar greiðslur alltaf færðar til skuldar, því þetta er skuldbinding sem hvílir á félaginu. Það eru samningar um að þessar ráðgjafargreiðslur eigi að greiða. Það liggur fyrir að greitt var upp í gjald- fallnar ráðgjafargreiðslur frá fyrra ári, eftir áramót 2002, sem deilt var um hvort sam- ræmdist kyrrstöðusamningnum. Í krísunni sem kom upp þegar Hreggviður hvarf frá félaginu var þessi greiðsla látin ganga til baka til þess að eyða öllum ágrein- ingi um það hvort þetta hefði mátt eða ekki.“ Er það eðlilegt, þegar allar þær greiðslur sem runnið hafa út úr fyrirtækinu til hlut- hafa eru skoðaðar og þú réttlætir, að lán- ardrottnar Norðurljósa afskrifi verulegan hluta af skuldum sínum hjá fyrirtækinu? Jafngilti það ekki því að lánardrottnar gæfu fyrrverandi og núverandi eigendum félagsins þessa peninga, með milligöngu Norðurljósa? „Það verður að horfa á það um hvað var samið í upphafi. Þessir samningar hafa legið opnir fyrir öllum. Ef lánardrottnar kynna sér ekki samninga sem eru í gildi, eða spyrja ekki um þá, er það þeirra vandamál. Þessar ráðgjafargreiðslur virðast hafa verið á vitorði alls almennings á Íslandi alveg frá því að byrjað var að greiða þær. Það má vel vera að að það sé óréttlátt, ef einhver kröfuhafi tapar fé, að hluthafarnir hafi fengið þessar ráðgjafargreiðslur, en þeir fengu þó þessar greiðslur meðan félagið var almennt að greiða af skuldum sínum. Þeir hafa ekki fengið greitt á þeim tíma sem fé- lagið hefur ekki greitt lánardrottnum sínum að fullu. Að mínu viti er ekkert meira óréttlæti í þessari tilhögun en t.d. hjá félögum sem greiða hluthöfum sínum út háar arðgreiðslur en fara síðan á hausinn.“ Þið forsvarsmenn Norðurljósa hafið kvart- að undan því að Landsbankinn sé mjög erf- iður í viðskiptum vegna sambankalánsins. Hvað er það nákvæmlega sem þið viljið að Landsbankinn geri? Á hann að gefa eftir skuldir eða breyta þeim í hlutafé með skil- málum sem þýða í raun og veru að bankinn afskrifi skuldir í mun stærri stíl en Jón Ólafsson er tibúinn að gera í sambandi við sína eigin hlutafjáreign í félaginu? „Aðalkrafa félagsins á hendur Landsbank- anum hefur alltaf verið sú að Landsbankinn kæmi á fund með forsvarsmönnum þess og forsvarsmönnum erlendu bankanna, þar sem væri farið yfir málin í heild sinni, þau rædd á málefnalegan og skipulegan hátt og það kannað hvort ekki er hægt að komast að efn- islega góðri niðurstöðu fyrir alla aðila. Landsbankinn hefur ekki séð sér fært að koma á fund með þessum aðilum síðan ég tók við sem forstjóri, svo einkennilegt sem það má nú vera. Landsbankinn er að sumu leyti með kröfur á hendur Norðurljósum sem eru ekki í takt við það sem fulltrúar erlendu bankanna og samningamenn Norðurljósa telja að þurfi að gera. Ef Landsbankinn brýtur odd af oflæti sínu og sest að samningaborði með okkur og er- lendu bönkunum ættu hvorki hann né aðrir lánardrottnar að tapa peningum á viðskiptum við Norðurljós. Við höfum reynt að standa mjög dyggan vörð um það að í íslensku fjár- málalífi verði sem minnst tap vegna fjárhags- legrar endurskipulagningar Norðurljósa. Það er meginmarkmið alls sem við erum að gera. Við störfum á Íslandi og við þurfum að leita eftir fjármagni almennt hér á landi og því hvarflar ekki að okkur að brenna neinar brýr að baki okkur.“ Er aðaleigandi Norðurljósa tilbúinn til þess að taka inn nýja eigendur með þeim hætti að meirihlutaeign hans verði ekki leng- ur fyrir hendi, ef það má verða til þess að leysa vanda félagsins? „Það hefur aldrei nokkur maður komið að máli við eigendur hlutafjár Norðurljósa til þess að spyrja þá að því hvort félagið sé falt eða einhverjir hlutar þess til sölu eða spurt hvort við hefðum áhuga á að nýir aðilar tækju þátt í hlutafjáraukningu. Orð eru til alls fyrst. Ef einhverjir koma og sýna félag- inu áhuga verður rætt við þá.“ Ef eigendur Skjás eins koma að máli við ykkur, væruð þið reiðubúnir til viðræðna við þá? „Ég hef svarað þessari spurningu oft áður og alltaf á þann veg að peningar þeirra sem eiga Skjá einn séu ekkert verri en peningar annarra, en við höfum bara ekkert við skuld- ir Skjás eins að gera.“ Hvers vegna runnu þau áform út í sandinn að setja félagið annaðhvort á markað eða selja það? „Árið 1999 var gert ráð fyrir því í samn- ingnum við Kaupþing að félagið færi fljótlega á markað. Félagið og Kaupþing áttu sam- kvæmt þeim samningi að setja á laggirnar undirbúningsnefnd sem ynni að málinu, en af því varð ekki, sennilega vegna þess að á sama tíma var verið að reyna að selja hluti í Norðurljósum á alþjóðlegum markaði. Það voru samningaviðræður í gangi á árinu 2000 við alþjóðlegt sjónvarpsfyrirtæki, SBS, um að þeir keyptu Norðurljós og það var m.a. rætt við Sky og menn þaðan komu til Íslands og kynntu sér félagið. Hugmyndin var sú, að meira verðmæti ætti að fást út úr eignunum hér með því að renna Norðurljósum saman við eitthvert alþjóðlegt fjölmiðlafyrirtæki, en það náðust ekki samningar.“ Kom ekki fram kauptilboð í Norðurljós haustið 2000 frá fjölþjóðlegu fjölmiðlafyrir- tæki? „Það hefur aldrei verið lagt fram eða kynnt neitt formlegt kauptilboð fyrir stjórn félagsins.“ Hvort er mikilvægara frá sjónarhóli aðal- eiganda Norðurljósa, að tryggja framtíðar- velferð fyrirtækisins og starfsmanna þess eða að halda meirihlutaeign í félaginu? „Þetta fer nú eiginlega alveg saman. Aðal- atriðið er að halda úti öflugu og sjálfstæðu fjölmiðlafyrirtæki. Ef það tekst skilar það bæði meirihluta og minnihluta ríkulegum arði.“ Ég átti við með þessari spurningu hvort Jón Ólafsson væri tilbúinn til þess að láta af meirihlutaeign sinni í félaginu ef það mætti verða til þess að bjarga lífi fyrirtækisins? „Meginmarkmiðið er að halda Norðurljós- um gangandi sem öflugu fjölmiðlafyrirtæki. Ef allar bjargir eru bannaðar, aðrar en þær að láta af meirihlutaeign í félaginu, hljóta menn að skoða það ef sá kostur kemur upp og þörf verður á að skoða hann.“ Munu Norðurljós halda velli? „Ég hef ekki trú á neinu öðru en að Norð- urljós lifi og skíni skært á næstu árum, enda styrkja atburðir tveggja síðustu daga þá trú mína.“ ’ Ef allar bjargir erubannaðar, aðrar en að láta af meirihlutaeign í félaginu, hljóta menn að skoða það. ‘ ’ Landsbankinn hefurekki séð sér fært að koma á fund með þessum aðilum síðan ég tók við sem forstjóri. ‘ ’ Við höfum lagt til aðhlutaféð, tæplega 1,7 milljarðar, yrði skrifað niður í 20% og losaði 300 milljónir. ‘ agnes@mbl.is BÚIST er við úrskurði Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum vegna fyr- irhugaðrar Norðlingaölduveitu Landsvirkj- unar í síðasta lagi 12. ágúst eftir að stofn- unin tók sér 4 vikna frest vegna framlagningar viðbótargagna Landsvirkj- unar í málinu. Náttúruvernd ríkisins telur í umsögn sinni um viðbótargögnin að þau breyti ekki niðurstöðu stofnunarinnar frá 31. maí um að hafna beri Norðlingaöldu- veitu við 575 m yfir sjávarmáli, eða öðrum lónhæðum eins og þeim sem lýst er í mats- skýrslu Landsvirkjunar. Gísli Már Gíslason, prófessor og formað- ur Þjórsárveranefndar, segir að með fram- lagningu umræddra viðbótargagna viður- kenni Landsvirkjun í raun að við veruleg vandamál verði að etja vegna aursöfnunar í Norðlingaöldulóni. Segir hann að út frá sjónarmiði Náttúruverndar ríkisins geri Landsvirkjun framkvæmdina síst æskilegri en áður með nýju lóni í austasta gróðurveri Þjórsárvera til viðbótar við fyrirhugað Norðlingaöldulón. Umsögn Náttúruverndar ríkisins liggur nú inni sem málsgagn hjá Skipulagsstofnun sem á eftir að kveða upp úrskurð eins og fyrr segir. „Skoðanir Náttúruverndar hljóta að hafa mjög mikil áhrif á störf Skipulagsstofnunar ef þær eru vel rökstuddar,“ segir Gísli Már um þýðingu umsagnar Náttúruverndar rík- isins. „Náttúruvernd ríkisins kemur að þessu máli á tvo vegu, í fyrsta lagi sem lögbund- inn umsagnaraðili um mat á umhverfis- áhrifum og í öðru lagi sem leyfisveitandi framkvæmda á sama hátt og sveitastjórnir. Framkvæmdir við Norðlingaölduveitu í Þjórsárverum eru háðar leyfi Náttúru- verndar ríkisins, sem veitir ekki leyfið. Sú ákvörðun er kæranleg til umhverfisráð- herra sem getur snúið henni við. Sveita- stjórn Gnúpverja og Skeiðamanna hefur lýst andstöðu við framkvæmdina og að hún muni ekki veita framkvæmdaleyfi. Ég get ekki séð betur en að það verði að fara dóm- stólaleiðina til að hnekkja þeirri ákvörðun og jafnvel með einhvers konar eignaupp- töku,“ segir Gísli. Gísli Már Gíslason prófessor um Norðlingaölduveitu „Skoðanir Náttúru- verndar hljóta að hafa mjög mikil áhrif“ LÆKNAFÉLAG Íslands hefur sent Land- spítala – háskólasjúkrahúsi bréf, þar sem þess er óskað að samstarfsnefnd um kjara- mál fjalli um skilgreiningu á hugtakinu „læknar í starfsnámi“. Í kjarasamningi sjúkrahúslækna eru ákvæði um „hvíldar- tíma annarra lækna en í starfsnámi“, en deila hefur staðið á milli Félags unglækna og LSH um hvort unglæknar falli undir hugtakið. Í bréfinu segir að það sé skoðun Lækna- félags Íslands að allir þeir, sem semji um kaup og önnur kjör samkvæmt kjarasamn- ingi félagsins og fjármálaráðherra f.h. rík- issjóðs, skuli njóta ákvæða í samningnum um hvíldartíma og frítökurétt. Félagið hafi gert grein fyrir þessari afstöðu sinni á fundi með forstjóra LSH og síðar með heil- brigðisráðherra. Í bréfinu segir ennfremur: „Staðreyndin er sú, að læknar í starfsnámi er hugtak, sem hvergi liggur fyrir skilgreint í kjara- samningi aðila, lögum eða reglum og eru því að svo stöddu engin efni til að útiloka einhvern þann, sem starfar samkvæmt samningnum, frá því að njóta þeirra vinnu- verndarákvæða, sem samningurinn kveður á um.“ Nefnd skil- greini hugtakið „læknar í starfsnámi“ ♦ ♦ ♦

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.